Łambinowice


Na mapach: 50°32′18″N 17°33′15″E/50,538333 17,554167

Łambinowice w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Łambinowice (niem. Lamsdorf[3]) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Łambinowice. Siedziba gminy wiejskiej Łambinowice.

Od 1950 r. miejscowość położona jest w województwie opolskim.

Spis treści

Nazwa | edytuj kod

Wzmiankowana pod nazwą Lambinowicz już w 1273 roku, potem także pod nazwami Willa Lamberti w 1335 i Glombinowiczom w 1536. Leżąca na granicy księstw posiadłość często była obiektem sporów feudalnych. Podupadła w wyniku wojen XVII wieku, zwłaszcza wojny trzydziestoletniej. W XIX wieku władze pruskie zmieniły nazwę na Lamsdorf.

Zabytki | edytuj kod

Dom zakonny elżbietanek, ul. Budzieszowicka 4

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[6]:

  • dom zakonny elżbietanek, ul. Budzieszowicka 4, z 1919 r.
  • obóz jeniecki – Pomnik Pamięci Narodowej, z 1870 r., 1914 r., 1939 r.

W 1864 r. w sąsiedztwie wsi powstał poligon wojskowy. W latach wojny francusko-pruskiej 1870–1871 powstał na terenie poligonu obóz dla trzech tysięcy jeńców francuskich. Pozostałością tego obozu jest cmentarz z 53 grobami. Obóz został reaktywowany podczas I wojny światowej, przeszło przez niego ok. 90 tys. żołnierzy różnych narodowości Rosjan, Anglików, Włochów i Serbów – pozostało po nich blisko 7000 grobów. 3 września 1939 roku Wehrmacht rozpoczął przewożenie do Stalagu VIII B pierwszych polskich jeńców. Byli to głównie żołnierze pojmani po bitwie nad Bzurą. Liczba polskich jeńców sięgała 100 tys. Po rozpoczęciu planu Barbarossa masowo zwożono tu jeńców radzieckich, których umieszczano w osobnym obozie Stalag VIII F. Według różnych szacunków w czasie II wojny światowej w obozie zmarło lub zostało pomordowanych od 40 do 100 tys. jeńców, łącznie przeszło przez niego do 300 tys. żołnierzy sił sojuszniczych różnych narodowości. Około 40 tys. zmarłych w większości jeńców radzieckich jest pochowanych w masowych grobach w pobliżu dawnej wsi Klucznik oraz na cmentarzu jenieckim. Teren obozu jeńców radzieckich wraz z wsią Klucznik stał się poligonem wojskowym. Mieszkańców wsi wysiedlono. W październiku 1944 r. przywieziono tutaj żołnierzy z powstania warszawskiego, wśród nich ponad 1000 kobiet. Większość przewieziono później do innych obozów. Wśród powstańców, którzy zostali umieszczeni w obozie był Witold Pilecki – trafił on do Lamsdorf 8 października 1944 r. w ramach warszawskiego transportu żołnierzy Armii Krajowej. Witold Pilecki przebywał w obozie 10 dni, po których wraz z oficerami Zgrupowania „Chrobry II” został wysłany do oflagu w Murnau. Byli tu też więzieni[7]:

Obozy jenieckie zostały wyzwolone przez Armię Czerwoną w dniach 17 i 18 marca 1945 roku. Jeszcze w 1945 roku w ich sąsiedztwie powstał zarządzany przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego obóz, w którym przetrzymywano Ślązaków i Niemców oraz byłych członków SS. Do obozu trafiali także powracający do Polski żołnierze armii Andersa, którzy wstąpili do niej po dezercji z Wehrmachtu, do którego wcielono ich wcześniej w ramach volkslisty. Początkowo, zbudowany na terenie poligonu wojskowego, obóz MBP miał status obozu przejściowego, następnie został przekształcony w obóz pracy. Jednym z jego komendantów był Czesław Gęborski. W obozie zmarło i zginęło 1000–1500 Niemców i Górnoślązaków[9]. Pamięć zmarłych i zabitych upamiętnia Pomnik Pomordowanych Jeńców. Istnieje także Centralne Muzeum Jeńców Wojennych, prowadzące badania nad losem jeńców w stalagach oraz ofiar obozu.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 67. [dostęp 2012-12-24].
  7. Stalag 318/VIII F (344) Lamsdorf (pol.). Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu. [dostęp 2012-05-24].
  8. V Dni Otwarte w Centralnym Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu (pol.). Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu, 2010-11-29. [dostęp 2012-05-24].
  9. Edmund Nowak: Czy pamięć potrzebuje pomników? (na przykładzie historii Łambinowic). Polsko-Niemieckie Towarzystwo Zdrowia Psychicznego. [dostęp 2015-08-08].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Łambinowice" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy