Żelazna kurtyna


Żelazna kurtyna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Żelazna kurtyna w Europie Granica dwóch państw niemieckich Zasieki przy granicy Czechosłowacji (Bratislava-Devínska Nová Ves) Mur Berliński

Żelazna kurtyna – określenie porządku pojałtańskiego, które spopularyzował Winston Churchill 5 marca 1946 roku, podczas historycznego przemówienia[1] w amerykańskim mieście Fulton w stanie Missouri. Wygłosił on tam zdanie o „żelaznej kurtynie” (ang. iron curtain), przebiegającej od Szczecina po Triest.

Określenia tego użył jednak jako pierwszy Joseph Goebbels w artykule „Rok 2000", zamieszczonym w „Das Reich” z 25 lutego 1945:

Termin „żelazna kurtyna” zdobył dużą popularność, ponieważ trafnie przedstawiał sytuację w Europie: kontynent został podzielony; bariera izolująca państwa komunistyczne przed kontaktem i wpływem reszty świata była niezwykle trudna do pokonania.

Taki stan trwał do 1989 roku, kiedy podczas Jesieni Ludów, zainicjowanej latem tego roku przemianami w Polsce, państwa dotąd zależne od ZSRR odzyskały suwerenność czego formalnym wyrazem było: rozwiązanie RWPG oraz Układu Warszawskiego. Rozpoczęła się ustrojowa i gospodarcza transformacja państw Europy Środkowo-Wschodniej. W roku 1991 po nieudanym puczu Janajewa i deklaracji niepodległości Ukrainy, w konsekwencji układu białowieskiego zawartego pomiędzy prezydentami: Rosji – Borysem Jelcynem, Ukrainy – Łeonidem Krawczukiem i Białorusi – Stanisławem Szuszkiewiczem, ZSRR przestał istnieć.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. tekst oryginalny w języku angielskim
    tekst oryginalny w języku polskim
  2. W roku 1946 Wiedeń (i cała Austria) był jeszcze, podobnie jak Berlin (i całe Niemcy), podzielony na cztery strefy okupacyjne, w tym radziecką i „żelazna kurtyna” przebiegała wówczas przez środek Austrii; po wycofaniu się ZSRR z Austrii w 1955 linia żelaznej kurtyny przesunęła się na granice austriacko-czechosłowacką, austriacko-węgierską i austriacko-jugosłowiańską.
  3. From Stettin in the Baltic to Trieste in the Adriatic an iron curtain has descended across the Continent. Behind that line lie all the capitals of the ancient states of Central and Eastern Europe. Warsaw, Berlin, Prague, Vienna, Budapest, Belgrade, Bucharest and Sofia; all these famous cities and the populations around them lie in what I must call the Soviet sphere, and all are subject, in one form or another, not only to Soviet influence but to a very high and in some cases increasing measure of control from Moscow.
Kontrola autorytatywna (granica państwowa):
Na podstawie artykułu: "Żelazna kurtyna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy