27 Pułk Piechoty (II RP)


27 Pułk Piechoty (II RP) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Pułkownik Antoni Jastrzębski - pierwszy dowódca pułku. 7 DP w 1938 ppłk. piech. Władysław Konrad Czapliński - dowódca pułku w okresie 21 I 1931 - 30 VI 1936. Zamordowany przez Sowietów w 1940 roku. (Fotografia wykonana w Częstochowie 30 XI 1935 r. Na kieszeni munduru widoczna między innymi odznaka 27 pułku piechoty).

27 Pułk Piechoty (27 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Pułk stacjonował w Częstochowie[1]. W kampanii wrześniowej 1939 roku walczył w składzie 7 Dywizji Piechoty[2].

Spis treści

W walce o granice 1918-1921 | edytuj kod

11 listopada 1918 roku w Częstochowie powstał 27 pułk piechoty. Kompania pierwsza wzięła wkrótce udział w walkach z Czechami, a w końcu lutego 1919 została wysłana na front ukraiński, gdzie wcielono ją do 8 pułku piechoty Legionów. Ponadto pułk wysłał był już w listopadzie 1918 roku dwie kompanie marszowe „Odsieczy Lwowa” pod Lwów.

W okresie organizacji pułk pełnił służbę na niespokojnym podówczas pograniczu polsko-niemieckim. 31 grudnia 1918 roku jego II batalion wyruszył na front. Po przybyciu do Hrubieszowa, batalion pozostał na miejscu, wysyłając na pierwszą linię poszczególne kompanie. I tak: kompania 5. wszedłszy w skład grupy kapitana Meraka, działała w obszarze Uchrynowa, staczając zaciętsze boje pod Sulimowem i Dołhobyczowem, 6. kompania wzmocniła grupę majora Bończy-Uzdowskiego, walczącą w obronie Włodzimierza Wołyńskiego i odznacza się w wypadzie na Wojnicę i w walkach we Włodzimierzu. W lutym 1919 zmienia ją kompania 7., która bierze udział w wypadzie na Iwanicze, a następnie pod dowództwem majora Lisa-Kuli - na Poryck. W tym okresie kompania 8. dozorowała przeprawy na Bugu, w okolicy Uściługa i Horodła. W kwietniu 1919 wszystkie kompanie ściągnięto do Włodzimierza Wołyńskiego. Od tej chwili II batalion 27 pp występuje w całości.

Rozkazem Naczelnego Wodza z 14 maja 1919 roku została powołana na obszarze Okręgu Generalnego Kielce w rejonie Częstochowy 7 Dywizja Piechoty. Dywizja w okresie wojny o granice funkcjonowała w składzie dwóch brygad piechoty, brygady kawalerii, pułku artylerii oraz służb. 27 pułk piechoty wspólnie z 11 pułkiem piechoty wchodził w skład XIV Brygady Piechoty.

W połowie maja 1919 oddziały polskie w Małopolsce Wschodniej i na Wołyniu podejmują działania zaczepne. II batalion, skierowany wraz z innymi oddziałami na Łuck odrzuca z drogi nieprzyjaciela i 16 maja zajmuje Łuck. Stąd został skierowany do obszaru Brodów współdziałając w obronie tego miasta z grupą „Bug”. W jej składzie batalion przeprowadził w drugiej połowie czerwca manewr odwrotowy, a w zarządzonym niezwłocznie przeciwnatarciu powrócił na poprzednie pozycje.

12 sierpnia 1919 batalion ściągnięto z frontu i odesłano do Częstochowy, gdzie połączył się z pułkiem. Pod koniec sierpnia 1919 7 Dywizja Piechoty pełniła służbę ubezpieczeniową na Śląsku Cieszyńskim. Pierwszy i trzeci batalion pułku obsadził odcinek od Frysztatu do Dziedzic, a drugi batalion pozostawał w Skoczowie wykorzystując czas na reorganizację, uzupełnienie braków organizacyjnych i wyszkoleniowych. Na tym terenie pułk przebywał do połowy lutego 1920 roku, następnie wraca do Koszar Zawady.

1 marca 1920 pułk przybył na front wschodni, a po krótkim pobycie w Zdołbunowie przyjechał do Zwiachla, gdzie w drugiej połowie marca, w obronie ruchowej przedmieścia, przeszedł swój chrzest ogniowy, jako całość. Następnie pułk zajął odcinek Czyżówka-Seredy, broniąc Zwiachla z kierunku północnego. Zadanie swoje rozwiązał pułk czynnie, przeprowadzając cały szereg wypadów.

W końcu kwietnia 1920 Naczelny Wódz, Marszałek Polski Józef Piłsudski, podjął działania mające na celu rozbicie wojsk radzieckich na Ukrainie i osiągnięcie linii Dniepru. 27 pułk piechoty osłaniając od południa 3 Armię generała Śmigłego-Rydza osiągnął obszar Skwiry stając tam w pozycji obronnej. W końcu maja front na Ukrainie ożywia się. Na przedpolu Skwiry i Szamrajówki wywiązują się przy współudziale 27 pułku piechoty walki, w których Polacy usiłują rozbić grupujące się oddziały jazdy Budionnego. Znaczniejsze boje stoczono w pierwszych dniach czerwca w wypadach na Tatarynówkę i Antonowo, gdzie żołnierz pułku świetnie dotrzymywał pola silnym zgrupowaniom jazdy Budionnego. 5 czerwca 1920 armia konna Budionnego uderza pod Samhorodkiem i przerwawszy front polski, dąży pośpiesznie w kierunku Żytomierza. Polacy rozpoczynają odwrót. 27 pułk piechoty maszerując przez Wasilków, Radomyśl, Borszczów, spotyka 14 czerwca wieczorem pod Torczynem, 4 Dywizję Jazdy rosyjskiej zagradzającą dalszą drogę odwrotu. Pułk będąc wówczas w straży przedniej XIV Brygady Piechoty, uderza niezwłocznie na nieprzyjaciela i rozbija go, biorąc bogatą zdobycz. Nazajutrz Rosjanie skupiają rozproszone oddziały i parokrotnie ścierają się z pułkiem, usiłując za wszelką cenę powstrzymać Polaków w dalszym marszu. Za każdym jednak razem ulegają, nie mogąc dotrzymać pola żołnierzom 27 pp.

Boje z jazdą Budionnego w obszarze Torczyna okryły 27 pp dobrze zasłużoną sławą. Dzień 15 czerwca, dzień patronki Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, stał się dniem święta pułkowego. W dalszym odwrocie pułk zatrzymuje się w przejściowej obronie nad rzekami Usz i Uborć, a po ciężkim i krwawym boju pod Jwaczanami i Rudnią Radowelską, cofa się na Słucz i Stochód, po czym zatrzymuje się na linii górnego Bugu. Biorąc udział w osłonie koncentracji grupy manewrowej Naczelnego Wodza. 27 pułk piechoty bije się w składzie 7 Dywizji Piechoty w obszarze na wschód od Chełma, powstrzymując w ruchowej obronie oddziały 12 Armii Rosyjskiej. W pierwszych dniach września 1920 3 Armia Polska ruszyła znad Bugu do ofensywy. 27 pułk piechoty forsował Bug w Malczach i posuwał się w walkach na Kowel. Nieprzyjaciel nie stawiał na drodze poważniejszego oporu i w pościgu pułk dotarł do rzeki Stochód, a następnie nad rzekę Horyń. Tu zastało go zawieszenie broni, które kładło kres wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1920. Tutaj pełnił służbę na linii demarkacyjnej do czasu ratyfikacji pokoju. W kwietniu 1921 roku pułk powrócił do Częstochowy.

Po zakończeniu walk na froncie wschodnim, w kwietniu 1921, dokonano podsumowania kampanii. 27 pułk piechoty poniósł wielkie straty: śmiercią walecznych zginęło 14 oficerów i 143 szeregowych, w bezimiennych mogiłach legło ponad z górą 100 szeregowych. Rannych zostało 960 żołnierzy. Za wybitne czyny bojowe, za dzielność i męstwo w obliczu nieprzyjaciela srebrny krzyż Virtuti Militari V klasy otrzymało 35 żołnierzy, a Krzyż Walecznych 80 żołnierzy. Zebrali też wiele pochwał ze strony najwyższego dowództwa armii. Na terenie operacyjnym pułk zdobył: parę tysięcy jeńców, 25 dział, 100 karabinów maszynowych, 12 samochodów pancernych.

12 października 1921 roku Józef Piłsudski niespodziewanie odwiedził Jasną Górę i wizytował miejsce stacjonowania 27 pułku piechoty. Wizytacja musiała wypaść nadzwyczaj dobrze, skoro niedługo po tym zapadła decyzja o udziale pułku w przyłączeniu Śląska do Polski. Rozkazem Ministra Spraw Wojskowych pułk został wcielony w skład Armii Śląskiej (dowódca gen. broni Stanisław Szeptycki) i 22 czerwca 1922, 27 pp otrzymał rozkaz (pokojowego) przejęcia z rąk niemieckich Tarnowskich Gór i okolic. W sierpniu 1922, po wykonaniu zadania pułk powrócił w sierpniu 1922 do Częstochowy.

Koszary pułku, obecnie gmach Politechniki Częstochowskiej.

Pułk w okresie pokoju | edytuj kod

W okresie międzywojennym 27 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr IV[3] w garnizonie Częstochowa, w koszarach „Zawady” ul. gen. J. H. Dąbrowskiego (obecnie gmach główny Politechniki Częstochowskiej). Kadra batalionu zapasowego stacjonowała w Piotrkowie[3]. Pułk wchodził w skład 7 Dywizji Piechoty[3].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 27 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[4]. Począwszy od roku szkolnego 1932/1933 w pułku prowadzono Dywizyjne Kursy Podchorążych Rezerwy Piechoty, prowadzone dla żołnierzy wszystkich pułków piechoty 7 Dywizji Piechoty. W pułku zorganizowano też specjalną kompanię dla opóźnionych, która szkoliła rekrutów dla potrzeb całego DOK. Żołnierze ci wcześniej z różnych przyczyn opóźnili swoje stawiennictwo w macierzystej jednostce[5].

 Osobny artykuł: Organizacja pułku piechoty Wojska Polskiego II RP.

Żołnierze pułku | edytuj kod

Pułk walczył w składzie 7DP
Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku (od 1 IV 1938 – I zastępca dowódcy pułku)
  • mjr / ppłk piech. Henryk Pęczalski (1 X 1922[9][10] – I 1928 → dyspozycja dowódcy OK IV[11][12])
  • ppłk piech. Marian Hyla (IV – XI 1928 → dowódca 8 baonu granicznego)
  • mjr / ppłk piech. Franciszek Józef Sękara (XI 1928[13] – VI 1933 → praktyka poborowa w PKU Wadowice[14])
  • ppłk piech. Franciszek II Studziński (28 VI 1933 - 4 VII 1935 → zastępca dowódcy 12 pp)
  • ppłk piech. Bronisław Panek (4 VII 1935 - III 1939 → dowódca 27 pp)
  • ppłk dypl. piech. Michał Maćkowski (1 XI 1937 - 25 VIII 1939 → szef Wydziału OdeB Oddziału I Sztabu NW)
Kwatermistrzowie
Oficerowie pułku
Szeregowcy

Obsada personalna w 1939 roku | edytuj kod

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[17][a]:

Dowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalne[19]
  • dowódca pułku – płk dypl. Franciszek Tomsa-Zapolski
  • I zastępca dowódcy – ppłk Bronisław Panek
  • w dyspozycji dowódcy – mjr kontr. Bazyli Czabanowski
  • adiutant – kpt. Józef Bolesław Grabiński
  • starszy lekarz – mjr dr Tadeusz Marian Wiszniewski
  • młodszy lekarz – ppor. lek. Jerzy Leokadiusz Aleksander Kurowski
  • II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Zygmunt Ligarzewski
  • oficer mobilizacyjny – kpt. adm. (piech.) Józef II Ptaszyński
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – kpt. Józef Prus
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. Leon Janik
  • oficer gospodarczy – kpt. adm. (piech ) Bronisław Jerzy Stojaczyk
  • oficer żywnościowy – por. Feliks Kościuga
  • dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – kpt. tab. Maksymilian Szałek
  • kapelmistrz – por. adm. (kapelm.) Bolesław Grzewiński
  • dowódca plutonu łączności – por. Władysław Kozłowski
  • dowódca plutonu pionierów – por. Jan Kowalski
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. art. Marian Konrad Pazelt
  • dowódca plutonu ppanc. – por. Michał Stanisław Chiłmicki
  • dowódca oddziału zwiadu – ppor. Stefan Józef Sowicki
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr Józef Herzog
  • dowódca 1 kompanii – p.o. por. Jakub Korczyk
  • dowódca plutonu – ppor. Henryk Lucjan Puchalski
  • dowódca 2 kompanii – kpt. Marian Kiełczewski
  • dowódca plutonu – por. Władysław Bolesław Czekalski
  • dowódca plutonu – ppor. Edmund Andrzej Sienkowski
  • dowódca 3 kompanii – kpt. Hipolit Ogórkiewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Wacław Ząbek
  • dowódca 1 kompanii km – por. Stefan Kaźmierski
  • dowódca plutonu – ppor. Marian Danielewicz
II batalion
  • dowódca batalionu – mjr Marian II Szulc
  • dowódca 4 kompanii – kpt. Władysław Rolski
  • dowódca plutonu – ppor. Antoni Bochniak
  • dowódca 5 kompanii – kpt. Stanisław II Ostaszewski
  • dowódca plutonu – ppor. Jerzy Alojzy Dyakowski
  • dowódca 6 kompanii – por. Jan Jerzy Łodziński
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław Boleń
  • dowódca 2 kompanii km – kpt. Jan Płaneta
  • dowódca plutonu – ppor. Zdzisław Marian Żelechowski
III batalion
  • dowódca batalionu – ppłk dypl. Michał Maćkowski
  • dowódca 7 kompanii – kpt. Roman Edward Sulgostowski
  • dowódca plutonu – ppor. Mirosław Dyrr
  • dowódca 8 kompanii – kpt. Wacław Ludwik Respondek
  • dowódca plutonu – por. Marian Antoni Długołęcki
  • dowódca 9 kompanii – por. Brunon Kurzawa
  • dowódca plutonu – ppor. Jan Nepomucen Strzelecki
  • dowódca 3 kompanii km – por. Eugeniusz Bednarski
  • dowódca plutonu – ppor. Piotr Paweł Bryjak
  • na kursie – kpt. Jan Mirosławski
Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy 7 DP
  • dowódca – mjr Zygmunt Żywocki
  • dowódca plutonu – por. Zdzisław Antoni Bukojemski
  • dowódca plutonu – por. Eugeniusz Michał Rodak
  • dowódca plutonu – por. Zygmunt Szewczyk
  • dowódca plutonu – ppor. Arkadiusz Ordyński
27 obwód przysposobienia wojskowego „Częstochowa”
  • kmdt obwodowy PW – kpt. piech. Jerzy Grzegorz Grębocki
  • kmdt miejska PW Częstochowa – kpt. piech. Antoni Górniewicz
  • kmdt powiatowy Radomsko – kpt. adm. (piech.) Eugeniusz Buba
  • kmdt powiatowy Włoszczowa – kpt. kontr, piech. Stanisław Matuszewski

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku | edytuj kod

Obsada personalna 27 pp we wrześniu 1939 roku[20][21]

  • dowódca - ppłk Bronisław Panek
  • I adiutant - kpt. Józef Grabiński
  • II adiutant - por. Władysław Kozłowski (por. Jakub Korczyk)
  • oficer informacyjny - N.N.
  • oficer łączności - por. Władysław Kozłowski[22]
  • kwatermistrz - kpt. Leon Janik
  • oficer płatnik - ppor. rez. Franciszek Urbański
  • oficer żywnościowy - por. Kiełbik[22]
  • naczelny lekarz - kpt. dr Ajzyk (Adam) Wolberg
  • kapelan - N.N.
  • dowódca kompanii przeciwpancernej - por. Michał Chełmicki
  • dowódca plutonu artylerii piechoty - kpt. art. Marian Konrad Pazelt † 10 IX 1939 Irena
  • dowódca kompanii zwiadowców - ppor. Stefan Sowicki
  • dowódca kompanii gospodarczej - N.N.
  • dowódca plutonu łączności - ppor. rez. Jan Sołtysiak
  • dowódca plutonu pionierów - N.N.
  • dowódca plutonu przeciwgazowego - N.N.
  • dowódca I batalionu - mjr Marian Szulc
    • adiutant batalionu - ppor. rez. Stanisław Szymański
    • oficer łączności - ppor. rez. Kazimierz Płazak[22]
    • oficer płatnik - ppor. rez. Kazimierz Organa[22]
    • oficer żywnościowy - ppor. rez. Ptaszyński[22]
    • lekarz - ppor. rez. lek. Kazimierz Borkowski[22]
    • dowódca 1 kompanii strzeleckiej - por. Jan Łodziński
    • dowódca 2 kompanii strzeleckiej - kpt. Marian Kiełczewski
    • dowódca 3 kompanii strzeleckiej - por. rez. Stanisław Trząski
    • dowódca 1 kompanii cekaemów - por. Stefan Kaźmierski
  • dowódca II batalionu - mjr Zygmunt Bolesław Żywocki
    • adiutant batalionu - por. rez. dr Stanisław Podlewski
    • dowódca 4 kompanii strzeleckiej - por. rez. Stefan Czechowski
    • dowódca 5 kompanii strzeleckiej - por. Jakub Korczyk
    • dowódca 6 kompanii strzeleckiej - ppor. Arkadiusz Ordyński
    • dowódca 2 kompanii cekaemów - por. Władysław Czekalski
  • dowódca III batalionu - mjr Stanisław Leopold Kulig-Lang
    • adiutant batalionu - ppor. rez. Józef Steczko
    • dowódca 7 kompanii strzeleckiej - kpt. Jerzy Grębocki
    • dowódca 8 kompanii strzeleckiej - por. Feliks Kościuga
    • dowódca 9 kompanii strzeleckiej - kpt. Władysław Rolski
    • dowódca 3 kompanii cekaemów - por. Eugeniusz Bednarski

Kawalerowie Virtuti Militari | edytuj kod

35 żołnierzy pułku zostało odznaczonych Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari za wojnę 1918-1920, a kolejnych 80 żołnierzy zostało odznaczonych Krzyżem Walecznych[23][24].

  • sierż. Stanisław Bedka
  • ś.p. szer. Mikołaj Bobrowski
  • sierż. Stanisław Boliński
  • por. Ignacy Burczyński
  • kpr. Michał Cechowicz
  • szer. Józef Dymarczyk
  • kpt. Borys Fournier
  • szer. Ludwik Garyga
  • por. Antoni Górniewicz
  • ppor. Gustaw Janecki
  • ppor. Eugeniusz Janowski
  • plut. Stanisław Jasiński
  • plut. Józef Kordaczek
  • st. szer. Andrzej Kuchta
  • sierż. Wawrzyniec Kudła
  • ś.p. plut. Stanisław Kulesza
  • ppor. Stanisław Kumorek
  • szer. Bronisław Kwecko
  • s.p. pchor. Miron Łosiewicz
  • ś.p. sierż. Jan Mastalerz
  • sierż. Andrzej Mercik
  • ś.p. pchor. Bronisław Mikołajczyk
  • ś.p. st. szer. Feliks Myśliwiec
  • ś.p. st. szer. Jan Nagiel
  • ppor. Alfred Peszke
  • s.p. por. Marian Raczyński
  • por. Józef Stankiewicz
  • kpt. Witold Stankiewicz
  • sierż. Władysław Szczęsny
  • sierż. Jacek Tomaszewski
  • st. sierż. Feliks Watala
  • sierż. Marian Wielgosz
  • ppor. Ignacy Włostowski
  • kpr. Władysław Zagrodzki
  • ś.p. por. Antoni Zawadzki

Symbole pułku | edytuj kod

Sztandar
Żołnierze pierwszych kompanii pułku wychodzących w bój w 1918 pochodzili z powiatów częstochowskiego i wieluńskiego, dlatego nie należy się dziwić, że ludność tych powiatów ufundowała sztandar dla swojego pułku. Znakiem tego są wyhaftowane w rogach płachty sztandaru herby Częstochowy i Wielunia. W dwóch pozostałych rogach umieszczono datę powstania pułku i cyfrę numeru pułku, w środku widniał orzeł państwowy. Sztandar przekazany przez przedstawicieli ofiarodawców reprezentowanych przez Koło Polek 31 października 1921 Pierwszemu Marszałkowi Polski Józefowi Piłsudskiemu został następnie 13 listopada 1921 uroczyście wręczony przez Marszałka w Belwederze delegacji pułkowej. Uroczyste poświęcenie sztandaru na Jasnej Górze w Częstochowie w obecności Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego i ponowne przekazanie go Pułkowi odbyły się 15 lutego 1922. Ten gest Marszałka (dwukrotne wręczanie sztandaru) został odebrany przez żołnierzy i społeczeństwo jako niespotykane wyróżnienie dla pułku za nieustępliwą walkę z Armią Konną Budionnego.

W czasie walk kampanii wrześniowej 1939 roku sztandar 27 pułku piechoty zaginął. Na krótko pojawił się w Częstochowie w 1945 roku. Zaginął ponownie w 1952 roku[25]. Odnaleziony ponownie w Częstochowie w 1996 roku, został przekazany do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Odznaka pamiątkowa

23 kwietnia 1929 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 27 pułku piechoty[26].

Odznaka o wymiarach 40 x 40 mm ma kształt krzyża maltańskiego w barwach piechoty, którego ramiona są połączone wieńcem laurowym. W środku na skrzyżowaniu dwóch mieczy znajduje się orzeł biały, trzymający w swych szponach tabliczkę z cyfrą pułku. Były dwie odmiany odznaki: oficerska i podoficerska. Odznakę wręczał dowódca pułku w dniu święta pułkowego. Wersja żołnierska - jednoczęściowa wykonana z tombaku srebrzonego i oksydowana. Wykonawcą odznaki był Wiktor Gontarczyk z Warszawy[1].

Uwagi | edytuj kod

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[18].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 57.
  2. Satora 1990 ↓, s. 68.
  3. a b c Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 51.
  4. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  5. Jagiełło 2007 ↓, s. 67.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 700.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 4 z 14 lutego 1929.
  8. Sprawozdanie Józefa Zborzila z 1940. s. 3. [dostęp 2015-05-25].
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 14 października 1922 roku, s. 782.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 268.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 25, tu ogłoszono, że został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przydziałem służbowym do PKU Częstochowa na sześć miesięcy w celu odbycia praktyki poborowej.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 187, sprostowano, że chodziło o oddanie do dyspozycji dowódcy OK IV.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 336.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 130.
  15. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 34 z 25 sierpnia 1926 roku, s. 282.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 96.
  17. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 579-580 i 674.
  18. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  19. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 579-580.
  20. Steblik 1989 ↓, s. 677-678.
  21. Kurus 2016 ↓, s. 64.
  22. a b c d e f WładysławW. Steblik WładysławW., Armia "Kraków" 1939, Warszawa 1989, s. 677 .
  23. Nowicki 1929 ↓, s. 26-27.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 19 marca 1921 roku, s. 478-480.
  25. Satora 1990 ↓, s. 69.
  26. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 23 kwietnia 1929 roku, poz. 129.

Bibliografia | edytuj kod

  • Karol Firich, Stanisław Krzysik, Tadeusz Kutrzeba, Stanisław Müller, Józef Wiatr: Almanach oficerski na rok 1923/24 zeszyt 2, dział III. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1923.
  • Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4.
  • Tadeusz Jurga: Obrona Polski 1939. Instytut Wydawnictw PAX. Warszawa 1990.
  • Jan Książek: Wkład mieszkańców ziemi wieluńskiej w powstanie i rozwój 27 Pułku Piechoty w Częstochowie, w: "Rocznik Wieluński", 2008, t. 8, s. 89-119.
  • Lech Mastalski; Częstochowscy Podchorążowie, Dywizyjne Kursy Podchorążych Rezerwy Piechoty w 27 pp w latach 1932-1939, Wyd. Księgarnia Akademicka, Kraków-Częstochowa 2008, s. 489.
  • Teofil Nowicki: Zarys historii wojennej 27-go Pułku Piechoty. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
  • [red.]Bronisław Prugar-Ketling: Księga chwały piechoty. Warszawa: Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona, 1992.
  • Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
  • Spruch Krzysztof: Działania 27 puku piechoty we wrześniu 1939 roku w: Zeszyty Koła Naukowego Historyków WSP w Częstochowie pod redakcją Tadeusza Dubickiego i Michała Ormana, Tom I, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Częstochowie, Częstochowa 1997 s.47-62, ​ISBN 83-7098-357-X​.
  • Spruch Krzysztof: Jednostki garnizonu częstochowskiego w czasie walki o granice RP 1919-1920 w: Wielkie i małe problemy Częstochowy w Polsce Odrodzonej (1918-1939, redakcja naukowa Ryszard Szwed i Waldemar Palus, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, Częstochowa 1996, s. 277-290.
  • Zdzisław Sawicki, Adam Wielechowski: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie. Warszawa: Pantera Books, 2007. ISBN 978-83-204-3299-2.
  • Władysław Steblik: Armia „Kraków” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989. ISBN 83-11-07434-8.
  • 27 Pułk Piechoty 1918-1928, 15.VI.1929 Częstochowa (27 Pułk Piechoty w dniu swego 10-lecia 1918-1928), Druk M. Arcta, Czerniakowska 22, (broszura jubileuszowa), s. 1-30 + 9 stron reklam.
  • Adam Kurus: Wielka Księga Piechoty Polskiej 1918-1939. 7 Dywizja Piechoty.. Warszawa: Edipresse Polska SA, 2016. ISBN 978-83-7945-592-8.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
Na podstawie artykułu: "27 Pułk Piechoty (II RP)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy