Alfons Nossol


Alfons Nossol w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Alfons Nossol (2016)

Alfons Nossol (ur. 8 sierpnia 1932 w Brożcu) – polski duchowny rzymskokatolicki, profesor nauk teologicznych, biskup diecezjalny opolski w latach 1977–2009, arcybiskup ad personam od 1999, od 2009 biskup senior diecezji opolskiej.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 8 sierpnia 1932 w Brożcu[1]. W czasie II wojny światowej razem z matką udzielał pomocy Żydom[2]. W latach 1948–1952 kształcił się w gimnazjum Carolinum (niższe seminarium duchowne) w Nysie[1]. W latach 1952–1957 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym Śląska Opolskiego w Nysie[1][3]. W ich trakcie pełnił funkcję kleryka odpowiedzialnego za kwestie gospodarcze[2]. Święceń prezbiteratu udzielił mu 23 czerwca 1957 w katedrze Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu biskup Franciszek Jop, delegat Prymasa Polski z uprawnieniami biskupa rezydencjalnego w Opolu[1]. Studia kontynuował w zakresie teologii dogmatycznej na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[1]. Tamże w 1959 uzyskał magisterium i licencjat na podstawie pracy Augustyńska teoria poznania Boga, a w 1961 doktorat na podstawie dysertacji Nauka Jana Hessena o religijnym poznaniu Boga[1][2]. W 1976 na podstawie rozprawy Chrystologia Karla Bartha i jej wpływ na współczesną chrystologię katolicką uzyskał na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim stopień doktora habilitowanego[1]. W 1982 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1986 profesora zwyczajnego teologii dogmatycznej i ekumenicznej (zatwierdzony przez Ministra Edukacji Narodowej w 1988)[4].

W 1961 został wykładowcą w Wyższym Seminarium Duchownym w Nysie. Prowadził w nim zajęcia z teologii dogmatycznej, ponadto w latach 1962–1963 pełnił funkcję prefekta[2]. W międzyczasie, od 1961 do 1962 był administratorem parafii Zielina-Kujawy[5]. W latach 1968–1997 był pracownikiem naukowo-dydaktycznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[1]. Od 1968 do 1977 zajmował stanowisko adiunkta w Katedrze Teologii Dogmatycznej[2], w latach 1977–1997 był kierownikiem II Katedry Teologii Dogmatycznej, a w latach 1983–1997 kierownikiem Instytutu Ekumenicznego[6]. Od 1977 do 1997 pełnił funkcję kierownika Katedry Sakramentologii na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu[2]. W 1977 po uzyskaniu paszportu na wyjazd do Republiki Federalnej Niemiec podjął gościnne wykłady na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jana Gutenberga w Moguncji[1][2]. W 1981 został wykładowcą w Instytucie Teologiczno-Pastoralnym w Opolu[1]. W 1994 objął funkcję kierownika Katedry Teologii Dogmatycznej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego[6]. Został przyjęty w poczet członków Europejskiej Akademii Nauki i Sztuki[1].

25 czerwca 1977 został mianowany biskupem diecezjalnym diecezji opolskiej. Diecezją objął kanonicznie 4 sierpnia 1977[1]. 17 sierpnia 1977 otrzymał święcenia biskupie i odbył ingres do katedry Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu[1][4]. Konsekracji dokonał kardynał Stefan Wyszyński, prymas Polski, z towarzyszeniem Henryka Gulbinowicza, arcybiskupa metropolity wrocławskiego, i Antoniego Adamiuka, biskupa pomocniczego opolskiego[7]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Veritatem facere in caritate” (Czynić prawdę w miłości)[4]. W czasie swych rządów w diecezji założył w 1977 Diecezjalny Instytut Teologiczno-Pastoralny w Opolu, stanowiący filię Wydziału Teologicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[8][9]. Po powstaniu w 1994 Uniwersytetu Opolskiego i przekształceniu Instytutu w Wydział Teologiczny objął w nim urząd wielkiego kanclerza[1][9]. W 1997 dokonał przeniesienia Wyższego Seminarium Duchownego z Nysy do Opola. Utworzył Muzeum i Archiwum Diecezjalne, a także Diecezjalny Dom Księży Emerytów w Opolu. W 1990 reaktywował diecezjalny oddział Caritas. Ustanowił radę kapłańską i radę duszpasterską. W latach 2002–2005 przeprowadził I Synod Diecezji Opolskiej[8]. W parafiach zamieszkanych przez mniejszość niemiecką wprowadził liturgię w języku niemieckim[5]. W 1984 założył diecezjalne Radio Góra Św. Anny (przemianowane później na Radio Plus Opole). W 1983 gościł na Górze Świętej Anny papieża Jana Pawła II w trakcie jego II podróży apostolskiej do Polski[9]. W 1989 odprawił w Krzyżowej Mszę Pojednania między narodami polskim i niemieckim, w trakcie której premier Tadeusz Mazowiecki i kanclerz Helmut Kohl przekazali sobie znak pokoju[10]. W 1999 Jan Paweł II wyniósł go do godności arcybiskupa ad personam[11][2]. 14 sierpnia 2009 papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z obowiązków biskupa diecezjalnego opolskiego[12][13].

W Episkopacie Polski został członkiem Rady Głównej (od 1996 Rady Stałej), objął funkcje przewodniczącego Rady Naukowej i Rady ds. Ekumenizmu[1] oraz współprzewodniczącego Komisji ds. Dialogu Konferencji Episkopatu Polski i Polskiej Rady Ekumenicznej[4]. Wszedł w skład Papieskiej Rady Popierania Jedności Chrześcijan oraz Międzynarodowych Komisji Mieszanych ds. Dialogu Teologicznego między Kościołem katolickim a prawosławnym oraz między Kościołem katolickim a luterańskim[5].

Konsekrował biskupów pomocniczych opolskich: Jana Wieczorka (1981) i Pawła Stobrawę (2003), a także biskupa diecezjalnego opolskiego Andrzeja Czaję (2009). Był współkonsekratorem w trakcie sakry biskupów pomocniczych opolskich: Jana Bagińskiego (1985), Gerarda Kusza (1985) i Rudolfa Pierskały (2014), biskupa pomocniczego katowickiego Gerarda Bernackiego (1988), biskupa pomocniczego San Antonio Johna Yanty (1994) oraz biskupa diecezjalnego Sztokholmu Andersa Arboreliusa (1998)[7].

Odznaczenia, tytuły, wyróżnienia | edytuj kod

Postanowieniem prezydenta RP Bronisława Komorowskiego z 12 września 2013 został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[14]. Wcześniej postanowieniem prezydenta Lecha Kaczyńskiego z 17 października 2008 został odznaczony Krzyżem Komandorskim tego orderu[15]. W 2009 otrzymał Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec[16]. W tym samym roku został uhonorowany Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[5].

Przyznano mu tytuł honorowego obywatela: miasta i gminy Głogówek (2006)[17], gminy Zdzieszowice (2008)[18], a także województwa opolskiego[19].

Otrzymał tytuł doctora honoris causa: Westfalskiego Uniwersytetu Wilhelma w Münsterze (1991)[20], Uniwersytetu Jana Gutenberga w Moguncji (1992)[21], Uniwersytetu Opolskiego (1995)[22], Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (1997)[1], Uniwersytetu Ottona i Fryderyka w Bambergu (1998)[23], Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu (2000)[24] oraz Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu (2007)[25]. W 2007 został uhonorowany Medalem „Za zasługi dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego”[26][27].

Za działalność ekumeniczną oraz zaangażowanie w pojednanie narodów polskiego i niemieckiego został laureatem nagród, m.in.: Nagrody Pokojowej miasta Augsburga (1997)[28], Medalu św. JerzegoTygodnika Powszechnego” (1999)[29], Komandorii Missio Reconciliationis (2003)[30], Nagrody Polsko-Niemieckiej za rok 2005[31], Nagrody Księżnej Jadwigi Śląskiej (2006)[32], Śląskiego Szmaragdu (2006)[33], Niemieckiej Nagrody Narodowej (2010)[34], Nagrody im. Klausa Hemmerlego za rok 2010[35], Ekumenicznej Nagrody Homiletycznej za rok 2011 w kategorii dzieło życia[36], Orderu Ecce Homo (2011)[37], Medalu Śląskiego przyznawanego przez Ziomkostwo Śląsk (2011)[38].

Ponadto został uhonorowany m.in.: Nagrodą św. Ulryka (1993)[1], Nagrodą im. Księdza Idziego Radziszewskiego (1994)[39], Nagrodą im. Karola Miarki (1994)[40], nagrodą Lux ex Silesia (1996)[5], Nagrodą Orła Jana Karskiego (2003)[41], tytułem Ślązaka Roku (2003)[42], Nagrodą im. Wojciecha Korfantego nadaną przez Związek Górnośląski (2004)[43], wyróżnieniem specjalnym w kategorii osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej Nagrody Totus (2012)[44] i Nagrodą im. Sérgio Vieira de Mello (2017)[45].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998, s. 101–103. ISBN 83-7052-900-3.
  2. a b c d e f g h Laudacja z okazji nadania doktoratu honoris causa ordynariuszowi opolskiemu i Wielkiemu Kanclerzowi Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego – Arcybiskupowi Prof. zw. Dr Hab. Alfonsowi Nossolowi przez Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu. pwt.wroc.pl. [dostęp 2013-09-17].
  3. Abp Alfons Nossol kończy 80 lat. ekai.pl (arch.), 2012-08-07. [dostęp 2018-02-20].
  4. a b c d G. Polak: Kto jest kim w Kościele. Warszawa: Katolicka Agencja Informacyjna, 1999, s. 257–258. ISBN 83-911554-0-4.
  5. a b c d e K. Gołębiowski: Arcybiskup Alfons Nossol – ostatni biskup diecezjalny w Polsce z nominacji Pawła VI. ekai.pl (arch.), 2009-07-28. [dostęp 2018-02-20].
  6. a b Bp Nossol mianowany arcybiskupem (rozszerzona). ekai.pl (arch.), 1999-11-12. [dostęp 2018-02-20].
  7. a b Alfons Nossol (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2013-09-17].
  8. a b Zarys dziejów Kościoła na Śląsku Opolskim. diecezja.opole.pl. [dostęp 2013-09-17].
  9. a b c Diecezja Opolska ma już 40 lat. ekai.pl (arch.), 2012-06-28. [dostęp 2018-02-20].
  10. P. Awdankiewicz. 20 lat po Mszy Pojednania w Krzyżowej. „Niedziela”. 50/2009 (edycja świdnicka). ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-09-18]. 
  11. Elevazione alla dignità arcivescovile del Vescovo di Opole (Polonia) (wł.). press.catholica.va (arch.), 1999-11-12. [dostęp 2013-12-15].
  12. Rinuncia del Vescovo di Opole (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.vatican.va, 2009-08-14. [dostęp 2013-12-15].
  13. Decyzje Ojca Świętego dotyczące ordynariusza diecezji opolskiej. episkopat.pl (arch.), 2009-08-14. [dostęp 2013-12-25].
  14. M.P. z 2014 r. poz. 313. [dostęp 2014-05-13].
  15. M.P. z 2009 r. nr 25, poz. 347. [dostęp 2013-09-17].
  16. Großes Verdienstkreuz für Erzbischof Alfons Nossol (niem.). oppeln.diplo.de (arch.). [dostęp 2018-04-15].
  17. Uchwała Nr XXXIX/271/2006 r. Rady Miejskiej w Głogówku. bip.glogowek.ig.pl, 2006-06-26. [dostęp 2013-09-16].
  18. Uchwała Nr XXII/169/08 Rady Miejskiej w Zdzieszowicach. bip.biuletyn.info.pl, 2008-06-13. [dostęp 2013-09-16].
  19. Arcybiskup Alfons Nossol – Honorowym Obywatelem Województwa Opolskiego. umwo.opole.pl (arch.), 2005-02-15. [dostęp 2018-04-15].
  20. Prof. Dr. Dr. hc. mult. Alfons Nossol (niem.). uni-muenster.de. [dostęp 2013-09-17].
  21. Ehrenpromotionen (niem.). kath.theologie.uni-mainz.de. [dostęp 2013-09-17].
  22. Doktorzy Honoris Causa – Ks. abp Alfons Nossol. uni.opole.pl (arch.). [dostęp 2015-01-16].
  23. Bischof Dr. Dr. theol. h. c. Alfons Nossol (niem.). uni-bamberg.de. [dostęp 2016-07-25].
  24. Čestné doktoráty (cz.). upol.cz (arch.). [dostęp 2016-12-02].
  25. Wrocław: abp Nossol i ks. Olejnik doktorami honoris causa PWT. ekai.pl (arch.), 2007-11-16. [dostęp 2018-02-20].
  26. AKF: Medale za zasługi dla KUL. kul.pl (arch.). [dostęp 2017-01-19].
  27. A. Strzępka. W dowód uznania i wdzięczności. „Niedziela”. 51/2007 (edycja lubelska). ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-09-17]. 
  28. Preis zum Augsburger Hohen Friedensfest (niem.). augsburg.de (arch.). [dostęp 2018-02-20].
  29. Kraków: abp A.Nossol i dr M.Edelman otrzymali medal św. Jerzego. ekai.pl (arch.), 1999-11-14. [dostęp 2018-02-20].
  30. Ordery za działalność na rzecz pojednania. „Kombatant”. nr 1, s. 23, 2004. 
  31. Abp Nossol otrzyma Nagrodę Polsko-Niemiecką za rok 2005. ekai.pl (arch.), 2006-05-05. [dostęp 2018-02-20].
  32. Nagroda Księżnej Jadwigi Śląskiej. uni.wroc.pl (arch.). [dostęp 2018-11-01].
  33. Rozdano Śląskie Szmaragdy 2006. luteranie.pl. [dostęp 2013-09-17].
  34. Niemiecka Nagroda Narodowa dla abp. Alfonsa Nossola. ekai.pl (arch.), 2010-06-24. [dostęp 2018-02-20].
  35. J. Kobienia. Nagroda im. Klausa Hemmerlego dla Ks. arcybiskupa Alfonsa Nossola. „Wiadomości Urzędowe Diecezji Opolskiej”. Nr 1–2 (styczeń–luty 2010, rocznik LXV). s. 52. ISSN 1233-1872. [dostęp 2013-09-17]. 
  36. Abp A. Nossol laureatem Ekumenicznej Nagrody Homiletycznej. ekai.pl (arch.), 2011-11-17. [dostęp 2018-02-20].
  37. Kawaler Orderu Abp Alfons Nossol. ecce-homo.pl (arch.). [dostęp 2016-12-02].
  38. K. Ogiolda: Arcybiskup Alfons Nossol uhonorowany. nto.pl, 2011-10-07. [dostęp 2011-10-07].
  39. Nagroda im. Księdza Idziego Radziszewskiego. kul.pl. [dostęp 2013-09-17].
  40. Wyróżnieni Nagrodą im. Karola Miarki. slaskie.pl (arch.). [dostęp 2018-04-12].
  41. W. Piasecki. Mądre Orły Jana Karskiego. „Przegląd”. 40/2003. ISSN 1509-3115. [dostęp 2018-03-12]. 
  42. Opole: Abp Nossol Ślązakiem Roku. ekai.pl (arch.), 2012-06-28. [dostęp 2018-02-20].
  43. Laureaci Nagrody im. Wojciecha Korfantego w l. 2001–2010. zg.org.pl (arch.). [dostęp 2018-04-15].
  44. Warszawa: wręczono Nagrody TOTUS. ekai.pl (arch.), 2012-10-13. [dostęp 2018-02-20].
  45. Abp Alfons Nossol laureatem Nagrody imienia Sérgio Vieira de Mello. Laudacja RPO Adama Bodnara. rpo.gov.pl, 2017-10-19. [dostęp 2018-11-01].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Alfons Nossol" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy