Andrzej Dudycz


Andrzej Dudycz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Pierwotny herb Andrzeja Dudycza

Andrzej Dudycz (także: węg.: András Dudith de Horahovicza lub Hardelatti von Horebowitz, chor.: Andrija Dudić Orehovički) (ur. 5 lutego 1533 w Budzie, zm. 23 lutego 1589 we Wrocławiu) – był węgierskim szlachcicem pochodzenia chorwackiego, naturalizowanym Polakiem, humanistą, dyplomatą, pisarzem, katolickim biskupem Kninu i Peczu, działaczem reformacyjnym braci polskich i braci czeskich.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Biskup i dyplomata | edytuj kod

Urodzony w stolicy Królestwa Węgier w zamożnej rodzinie szlacheckiej. Studiował we Wrocławiu, Włoszech, Wiedniu, Brukseli i Paryżu.

W 1560 król Ferdynand I Habsburg mianował go biskupem Kninu w Chorwacji (wówczas części Węgier). Uczestniczył w Soborze Trydenckim w latach 1545–1563, gdzie na polecenie króla Ferdynanda domagał się wprowadzenia komunii pod dwiema postaciami. Następnie został mianowany biskupem Fünfkirchen (Pecz).

Cesarz Maksymilian II 14 czerwca 1574, potwierdził szlachectwo Andrzeja Dudycza i nadał mu nowy herb – udostojniony cesarskim orłem. Polski indygenat otrzymał Dudycz prawdopodobnie w 1575[1].

W Polsce | edytuj kod

Dudycz przyjechał do Polski do Krakowa w 1565 jako ambasador cesarza Maksymiliana. Tam związał się z ruchem braci polskich, zrezygnował z funkcji biskupa i ożenił się. Został też poddanym króla polskiego. Chociaż jego przynależność do polskich unitarian nigdy nie była oficjalna, jednak jest powszechnie uznawany za jednego z ważnych działaczy tego kierunku religijnego.

W 1583 kupił miasteczko Śmigiel (ważny ośrodek polskiej reformacji) od członka wspólnoty braci polskich Stanisława Gilowskiego[2].

Dudycz korespondował z najważniejszymi europejskimi unitarianami (m.in. Jerzy Blandrata, Jakub Paleolog, Faust Socyn i Ferenc Dávid). W krakowskim domu Dudycza mieszkał Jakub Paleolog i stamtąd wyjechał do Siedmiogrodu[3].

Po wyborze Stefana Batorego na króla Polski, Dudycz opuścił Kraków obawiając się represyjnej polityki nowego króla przeciwko innowiercom. Zamieszkał we Wrocławiu, następnie na Morawach, gdzie związał się z braćmi czeskimi.

Chociaż Dudycz popierał reformację, to jednak odrzucał ekstremizm religijny (zgodnie z tym, co głosił Erazm z Rotterdamu) i potępiał fanatyzm zarówno protestantów jak katolików.

Zmarł we Wrocławiu i tu został pochowany w luterańskim kościele św. Elżbiety.

Przypisy | edytuj kod

  1. Józef Szymański: Herbarz rycerstwa polskiego z XVI wieku. Warszawa: DiG, 2001, ss. 59-60. ​ISBN 83-7181-217-5​.
  2. http://www.ck-smigiel.pl/go.php?fstrona=historia_regionu,2004,04-01-03 Historia regionu] [dostęp 2010-07-23]
  3. Mihály Balázs Early Transylvanian Antitrinitarianism, 1566–1571: From Servet to Palaeologus

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Andrzej Dudycz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy