Cerkiew św. Jerzego w Białymstoku


Na mapach: 53°06′35,7″N 23°07′47,8″E/53,109917 23,129944

Cerkiew św. Jerzego w Białymstoku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Cerkiew pod wezwaniem św. Jerzego – miejscowa, prawosławna cerkiew parafialna w Białymstoku. Należy ona do dekanatu Białystok diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Świątynia znajduje się w dzielnicy Nowe Miasto, przy ulicy Kazimierza Pułaskiego 36[2].

Historia | edytuj kod

W 1996 r. erygowana została parafia św. Jerzego, wydzielona z parafii przy soborze katedralnym w tym samym mieście[3]. Pierwszą świątynią parafialną była drewniana cerkiew, przeniesiona z Czyż[4].

Kamień węgielny pod budowę cerkwi św. Jerzego został poświęcony 15 października 1998 r. przez goszczącego w Polsce patriarchę konstantynopolitańskiego Bartłomieja I[4]. Projekt cerkwi wykonał prof. Jerzy Uścinowicz[3]. Wmurowania kamienia węgielnego dokonał 6 maja 2000 r. biskup białostocki i gdański Jakub. W 2006 r. (po rocznej przerwie w pracach budowlanych, spowodowanej koniecznością uzupełnienia projektu) postawiono pierwsze kopuły i krzyże, poświęcone przez biskupa białostockiego i gdańskiego Jakuba oraz arcybiskupa nicejskiego Pawła[3][4].

5 maja 2010 r. arcybiskup białostocki i gdański Jakub dokonał poświęcenia dzwonów. Następnego dnia metropolita warszawski i całej Polski Sawa poświęcił (w asyście arcybiskupa Jakuba) dolną cerkiew, ku czci Opieki Matki Bożej[4]. Po 2010 r. przystąpiono do wykonania tynków i fresków w górnej cerkwi oraz do jej wyposażenia[4].

W lipcu 2016 r. w cerkwi umieszczono ikonę św. Paisjusza Hagioryty, napisaną przez jego ucznia, mnicha Paisjusza ze Świętej Góry Athos. Uroczystości miały miejsce w dniach 11–12 lipca; część z nich odbyła się pod przewodnictwem biskupa supraskiego Grzegorza[1].

21 sierpnia 2016 r. cerkiew odwiedził prawosławny patriarcha Antiochii Jan X[5].

Poświęcenie górnej cerkwi odbyło się 14 października 2017 r. Uroczystości przewodniczył metropolita warszawski i całej Polski Sawa, w asyście arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Jakuba oraz biskupa supraskiego Andrzeja[6].

Planowana jest budowa dzwonnicy[4].

Architektura | edytuj kod

Wnętrze dolnej cerkwi

Cerkiew św. Jerzego jest obiektem murowanym, dwukondygnacyjnym[7], utrzymanym w stylu nowoczesnym z wyraźnymi nawiązaniami do tradycyjnej architektury rosyjsko-bizantyjskiej[3].

Świątynię wieńczy pięć cebulastych kopuł, pokrytych złoconymi arkuszami blachy[3].

Część górna | edytuj kod

W górnej cerkwi znajdują się dwa ołtarze: główny, dębowy (umieszczony w dniu konsekracji cerkwi, 14 października 2017 r.)[7] oraz boczny, noszący wezwanie św. Anatola Męczennika (ufundowany przez ks. Anatola Siegienia)[4]. Obydwa ikonostasy zaprojektował oraz znajdujące się w nich ikony napisał ikonograf Jarosław Wiszenko. Wewnętrzne ściany zdobią freski, również autorstwa Jarosława Wiszenki. Rzeźby do carskich wrót wykonał Wiaczesław Szum z Siemiatycz. Panikadiło zaprojektowała dr Tatiana Misijuk, natomiast projekt granitowej posadzki wykonał budowniczy cerkwi, prof. Jerzy Uścinowicz[4].

W górnej świątyni znajdują się też – sprowadzone z Góry Athos – relikwie św. Barbary oraz ikona św. Paisjusza Hagioryty[4].

Część dolna | edytuj kod

W dolnej cerkwi, noszącej wezwanie Opieki Matki Bożej, znajduje się marmurowy ołtarz i ikonostas. Prezbiterium zdobią freski, wykonane przez Joannę i Jarosława Jakimczuków. Ci sami ikonografowie zaprojektowali ołtarz, ikonostas oraz napisali do niego ikony. W jednej z nich – Świętych Męczenników Wileńskich Antoniego, Jana i Eustachego – znajdują się relikwie przedstawionych świętych. W dolnej świątyni znajduje się też ikona Trzech Świętych Hierarchów (Bazylego Wielkiego, Grzegorza Teologa i Jana Złotoustego), która również zawiera relikwie przedstawionych świętych[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Daniel Grygiewicz – Ikona św. Paisjusza Hagioryty przybyła do Białegostoku [dostęp: 14.07.2016.]
  2. Dane teleadresowe parafii św. Jerzego w Białymstoku (pol.). Parafia Prawosławna Świętego Wielkomęczennika Jerzego w Białymstoku. [dostęp 2017-10-20].
  3. a b c d e Danieluk E. i A.: Prawosławne cerkwie Białegostoku i okolic. Białystok: Stowarzyszenie Bractwo Prawosławne św. św. Cyryla i Metodego w Białymstoku, s. 29–30. ISBN 928649.
  4. a b c d e f g h i j Historia parafii św. Jerzego w Białymstoku (pol.). Parafia Prawosławna Świętego Wielkomęczennika Jerzego w Białymstoku. [dostęp 2017-10-20].
  5. Strona diecezji białostocko-gdańskiej – JŚ Patriarcha Antiochii i całego Wschodu Jan X w Białymstoku [dostęp: 22.08.2016.]
  6. Oficjalna strona Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Białystok: poświęcenie cerkwi św. Jerzego [dostęp: 16.10.2017.]
  7. a b Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Poświęcenie cerkwi w Białymstoku
Na podstawie artykułu: "Cerkiew św. Jerzego w Białymstoku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy