Cerkiew Mądrości Bożej w Białymstoku


Na mapach: 53°09′20,2″N 23°12′04,0″E/53,155611 23,201111

Cerkiew Mądrości Bożej w Białymstoku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Cerkiew Mądrości Bożej (Hagia Sophia)prawosławna cerkiew parafialna w Białymstoku. Należy do dekanatu Białystok diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Spis treści

Wiadomości ogólne | edytuj kod

Świątynia znajduje się na osiedlu Wygoda, przy ulicy Trawiastej. Wzorowana była na konstantynopolitańskiej cerkwi Hagia Sophia. Autorem projektu świątyni jest Michał Bałasz. Budowę rozpoczęto w 1987. Freski wykonała 4-osobowa grupa malarzy z Grecji: prof. Konstantinos Xenopoulos (kierował wszystkim), Konstantinos Tzitzilis oraz małżeństwo Leonidas i Maria Tsauparoglou. Polichromia w kopule budowli jest darem Patriarchatu Konstantynopolitańskiego dla cerkwi, natomiast polichromia części ołtarzowej – prywatną ofiarą malarzy.

Pierwszą Świętą Liturgię w budowanej cerkwi celebrowano we wrześniu 1994. Od 7 kwietnia 1996 w świątyni odprawiane są wszystkie nabożeństwa parafialne. Poświęcenia cerkwi dokonał patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I wraz z metropolitą warszawskim i całej Polski Sawą 15 października 1998.

Od 2008 w cerkwi odbywają się koncerty chórów będących laureatami Międzynarodowego Festiwalu „Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej”, a także koncerty w ramach Festiwalu Kultury Serbskiej „Vidovdan”.

W sierpniu 2018 r. cerkiew odwiedził metropolita całej Ameryki i Kanady Tichon, zwierzchnik Kościoła Prawosławnego w Ameryce[1].

Architektura | edytuj kod

Cerkiew została wzniesiona na planie prostokąta o wymiarach 32.5 × 22.5 m. Całkowita wysokość budowli (od posadzki do najwyższego punktu kopuły centralnej) wynosi 17 m. Elewacje wykonano z cegły klinkierowej. Na ścianach północnej i południowej utworzono wzory z płycin i pilastrów, przechodzących w przenikające się łuki. Świątynia posiada pięć kopuł (największą – centralną i cztery mniejsze) pokrytych miedzianą blachą i zwieńczonych krzyżami. Centralna kopuła ma średnicę 16 m, a wieńczący ją krzyż – 4 m wysokości. Bryła świątyni ukształtowana jest według osi wertykalnej, wyznaczonej przez najwyższy punkt kopuły centralnej. Kopuła ta wsparta jest na łukach arkadowych i pendentywach. Oś horyzontalną wyznaczają dwie półkopuły oraz rzędy kolumn, oddzielających nawę główną od bocznych. Nad bocznymi nawami znajdują się balkony. W celu zachowania w cerkwi odpowiedniej akustyki, w apsydzie zachodniej umieszczono kontrapsydę, dzięki czemu nie powstają zjawiska pogłosu ani echa.

W świątyni znajduje się jednorzędowy ikonostas (którego łuki wykonano z odlewów z mączki marmurowej), z ikonami napisanymi przez greckiego artystę Konstantinosa Spandinosa, będącymi darem od arcybiskupa Aten i całej Grecji Chrystodulosa. Wewnętrzne ściany (zarówno w prezbiterium, jak i w części nawowej) ozdabiają polichromie. Dolne części ścian obłożone są białym marmurem. Posadzkę wykonano z granitu o siedmiu kolorach, z centralnie umieszczoną kompozycją przedstawiającą dwugłowego orła, godło Cesarstwa Bizantyńskiego.

W cerkwi umieszczono siedem dzwonów, odlanych w Woroneżu.

Powierzchnia użytkowa cerkwi wynosi 625 m². Świątynia może pomieścić 1500 osób.

Przypisy | edytuj kod

  1. protodiakon Wiaczesław Perek: Metropolita Ameryki i Kanady w Białymstoku. orthodox.pl, 21 sierpnia 2018. [dostęp 2018-08-22].

Bibliografia | edytuj kod

  • Kalendarz Prawosławny 2017, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171, ss.159–165.
Na podstawie artykułu: "Cerkiew Mądrości Bożej w Białymstoku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy