Czerniaków


Na mapach: 52°12′27″N 21°03′04″E/52,207383 21,051089

Czerniaków w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Czerniaków według systemu MSI

Czerniaków – część Warszawy leżąca w dzielnicy Mokotów[2], obszar (według MSI) leżący między Skarpą Wiślaną a korytem Wisły (Dolny Mokotów). Od północy graniczy z Ujazdowem, od południa z Sadybą. Główną arterią Czerniakowa jest ul. Czerniakowska Na przedwojennych mapach lokalizowany był w okolicach placu Bernardyńskiego (gdzie znajdował się historyczny środek wsi Czerniaków), z czasem jednak przyjęło się określać tym mianem także tereny na wschód od ulicy Czerniakowskiej – obszar przyporządkowywany do tej pory Siekierkom – uwzględniono to w podziale MSI – niemniej północna część włączona została do rejonu MSI Ujazdow i częściowo Solec (północny fragment Cypla Czerniakowskiego).

Na jego terenie znajduje się między innymi rezerwat przyrody Jeziorko Czerniakowskie. Poza granicami MSI Czerniaków znajdują się:

Spis treści

Opis | edytuj kod

Najstarszym zabytkiem z terenu Czerniakowa jest datowana na 2,5 tys. lat p.n.e. krzemienna siekiera znaleziona przy ul. Idzikowskiego. Okolice te prawdopodobnie długo jednak nie były zamieszkane na stałe (zobacz też: Prehistoria Mokotowa).

Wieś Czerniakowo leżała na tych terenach od średniowiecza i wchodziła w skład parafii soleckiej. Od XIII w. prawdopodobnie znalazła się w obrębie parafii jazdowskiej. Na podstawie niewielkiej powierzchni wsi historycy sądzą, że Czerniakowo wraz z Czarnowem (obecnie Siekierki) i Siedlcami (dzisiejsze Sielce) stanowiły kiedyś jedną całość.

Od Czerniakowa nazwisko rodowe wzięli potomkowie podkomorzego warszawskiego za księcia Janusza Starszego, Hinczy Cedlica, z racji pochodzenia zwanego Ślązakiem (Silesitą). W 1502 roku jego spadkobierca, Hincza Czerniakowski, sprzedał je sąsiadowi, Mikołajowi Milanowskiemu. Areał Czerniakowa wynosił w 1528 roku 6 łanów chełmińskich (włók). W drugiej połowie XVI wieku pracował tam jednokołowy młyn wodny, a Jeziorko Czerniakowskie było wykorzystywane do rybołówstwa.

Historia Czerniakowa została zbadana przez XIX-wiecznego historyka, Jana Warmińskiego (Liedera) i opisana w wydanej w 1861 roku książeczce pt: "Pamiątka z Czerniakowa", zawierającej m.in opis popularnych dawniej wśród warszawiaków odpustów czerniakowskich, historii wsi oraz budowy kościoła oo. Franciszkanów-Bernardynów pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego.

Wieś szlachecka w 1580 znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[3].

W XVII wieku wieś stała się własnością wojewody mazowieckiego, Andrzeja Górskiego. Po jego śmierci w 1626 roku należała z kolei do jego spadkobierców oraz do króla, aż w 1683 znalazła się w rękach marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, który m.in. postawił tu szpital (obecny Szpital Czerniakowski).

8 kwietnia 1916 generał-gubernator Hans Hartwig von Beseler wydał rozporządzenie włączające (od 1 kwietnia 1916) m.in. miejscowość Czerniaków, położoną w tamtym czasie w gminie Wilanów, do Warszawy[4].

Przed 1939 Czerniaków był jedną z najbiedniejszych części miasta[5].

W gwarze czerniakowskiej Czerniaków i Powiśle były określane jako „Dół”, gdyż aby wydostać się stamtąd do miasta trzeba było iść do góry[6].

Ważniejsze obiekty | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Obszary MSI. Dzielnica Mokotów. W: Zarząd Dróg Miejskich [on-line]. zdm.waw.pl. [dostęp 2016-02-08].
  2. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-04-30].
  3. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 262.
  4. Maria Nietyksza, Witold Pruss: Zmiany w układzie przestrzennym Warszawy [w:] Irena Pietrza-Pawłowska (red.) Wielkomiejski rozwój Warszawy do 1918 r.. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 43, s. 1973.
  5. Bronisław Wieczorkiewicz: Folklor Mokotowa [w:Dzieje Mokotowa]. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972, s. 148.
  6. Bronisław Wieczorkiewicz: Folklor Mokotowa [w:Dzieje Mokotowa]. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972, s. 149.
  7. O historii dworku i folwarku czerniakowskiego [1]
  8. M. Karpiński W małym dworku na Czerniakowie, "Stolica" nr 3/2012

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Czerniaków" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy