Dialekt śląski języka niemieckiego


Dialekt śląski języka niemieckiego w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dialekt śląski języka niemieckiego[2], albo język śląski[3][4] (śl-niem. Schläsche Sproache niem. Schlesisch, albo Schlesische Sprache) – język/dialekty, którym posługiwało się do 1945 roku ok. 7 mln mieszkańców Śląska (głównie Dolnego) i graniczącej z nim sudeckiej części Kraju Sudetów. Przez chrześcijańską organizację naukową non-profit, SIL International, dialekt śląski uważany jest za odrębny od języka niemieckiego "język dolnośląski"[5], nie jest to jednak nazwa geograficznie precyzyjna, gdyż etnolekt ten obejmował również obszary należące do Górnego Śląska.

Spis treści

Grupy gwarowe | edytuj kod

Do śląskiego dialektu języka niemieckiego zalicza się następujące grupy gwarowe[6]:

Słownictwo | edytuj kod

Leksyka dialektu Schlesisch wykazuje sporo podobieństw z niemieckimi dialektami środkowo- i południowo-zachodnimi, zawiera ponadto zapożyczenia z języków zachodniosłowiańskich (głównie z polskiego i czeskiego). W dialekcie tym tworzyli m.in.: Andreas Gryphius, Robert Rößler, Karl Eduard von Holtei i Gerhart Hauptmann.

Porównanie dialektów śląskich języka niemieckiego i języka polskiego (przykłady)

Dialekty śląskie języków niemieckiego i polskiego, poza zapożyczeniami leksykalnymi, mają ze sobą niewiele wspólnego. Pierwszy jest dialektem germańskim, drugi dialektem słowiańskim. Tabelka poniżej przedstawia kilka przykładów słów obu dialektów i ich niemieckie i polskie odpowiedniki.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Ethnologue report for language code: sli
  2. "niemiecki język potoczny na Dolnym Śląsku (niemiecki dialekt śląski) powstał w wyniki zmieszania się dialektów germańskich, które przynieśli ze sobą osiedleńcy z różnych stron Cesarstwa Niemieckiego, a także Flandrowie, którzy z czasem germanizują się lub polonizują. Z biegiem czasu wykształcił się z tej mieszanki językowej niemiecki dialekt śląski należący do wschodniej grupy dialektów środkowoniemieckich (Ostmitteldeutsch). Do tego dialektu nawiązywały dawne niemieckie wyspy językowe w Poznańskiem, na polskim językowo Śląsku oraz w Małopolsce (zob. Bambrzy, Język wilamowski, Głuchoniemcy) [w:] Grażyna Kryszczuk. Świadomość językowa i kompetencja komunikacyjna Niemców na Dolnym Śląsku. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. 1999. str. 43, Maria Brzezina. Polszczyzna Niemców. 1989.
  3. Johann David Koehler, Ernst Gieler: Von der Schlesier Sprache, 1928
  4. Ernst Gieler: Von der Schlesier Sprache und Mund-Art und Poëten, Hirschberg., 1928
  5. SIL International
  6. Klaus Ullmann: Schlesien-Lexikon, 2. Band der Reihe Deutsche Landschaften im Lexikon, 3. Auflage 1982, Adam Kraft Verlag GmbH & Co. KG Mannheim (​ISBN 3-8083-1161-4​), S. 260-262

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Dialekt śląski języka niemieckiego" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy