Hydrazyna


Hydrazyna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Niebezpieczeństwo

Hydrazyna, diazan, N2H4nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch połączonych ze sobą wiązaniem N−N grup aminowych. Jest to silnie trująca, bezbarwna, łatwopalna, żrąca, higroskopijna ciecz, dymiąca na powietrzu[1].

Spis treści

Budowa cząsteczki | edytuj kod

Cząsteczka hydrazyny zbudowana jest z dwóch połączonych ze sobą identycznych grup aminowych. Pomimo tego wykazuje ona duży moment dipolowy (1,85 D w fazie gazowej), co świadczy o tym, że występuje ona głównie w konformacji gauche, w której obie grupy aminowe są skręcone o ok. 90–95° w stosunku do symetrycznej konformacji naprzeciwległej[15].

Otrzymywanie | edytuj kod

Hydrazynę otrzymuje się poprzez utlenianie amoniaku podchlorynami[1]:

NH3 + NaClONH2Cl + NaOH NH2Cl + NH3 + NaOH → N2H4 + NaCl + H2O

Właściwości | edytuj kod

Hydrat hydrazyny

Wodne roztwory hydrazyny mają charakter słabo zasadowy[1]:

N2H4 + H2O ⇄ [N2H5+ + OH

Stała dysocjacji w 25 °C[16]:

Kb = 1,3×10−6 pKBH+ = 8,1

Jest więc zasadą około dziesięciokrotnie słabszą od amoniaku (Kb = 1,78×10−5; pKBH+ 9,25).

Stała dysocjacji pKb dla innych temperatur[17]:

Zastosowanie | edytuj kod

Zbiornik z hydrazyną przygotowaną jako paliwo dla sondy MESSENGER

Hydrazyna znajduje zastosowanie jako paliwo rakietowe. Jest używana również do napędzania okrętów podwodnych. Stosuje się ją także jako surowiec w syntezie organicznej, jest reduktorem, a także odczynnikiem do wykrywania aldehydów, ketonów i cukrów[1].

Jest odczynnikiem do sekwencjonowania DNA metodą Maxama-Gilberta. Używana razem z piperydyną zrywa DNA przy cytozynie, natomiast z piperydyną i chlorkiem sodu zrywa DNA przy tyminie[18].

Zagrożenia | edytuj kod

W badaniach na zwierzętach wykazuje właściwości rakotwórcze (wchłania się również przez skórę). Hydrazyna i jej pochodne to silne reduktory. Związek ten w obecności utleniaczy może gwałtownie wybuchnąć. Ryzyko wybuchu występuje także w obecności metali[19].

Jest łatwopalna i żrąca, jest również silną trucizną[1].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Podręczny słownik chemiczny, RomualdR. Hassa (red.), JanuszJ. Mrzigod (red.), JanuszJ. Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 167, ISBN 83-7183-240-0 .
  2. a b Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-4.
  3. Hydrazyna (CID: 9321) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  4. a b c d e f g Lide 2009 ↓, s. 4-66.
  5. Lide 2009 ↓, s. 8-40.
  6. a b Lide 2009 ↓, s. 6-52.
  7. Lide 2009 ↓, s. 4-140.
  8. a b c d Lide 2009 ↓, s. 6-175.
  9. Lide 2009 ↓, s. 6-127.
  10. Lide 2009 ↓, s. 9-51.
  11. a b Hydrazyna (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-10].
  12. a b Lide 2009 ↓, s. 16-13.
  13. Hydrazyna (nr 215155) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2015-08-10].
  14. Hydrazyna (nr 215155) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych (ze względu na zmianę sposobu wywołania karty charakterystyki, aby pobrać kartę dla obszaru USA, na stronie produktu należy zmienić lokalizację na "United States" i ponownie pobrać kartę). [dostęp 2015-08-10].
  15. N.N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemistry of the elements. Oxford; New York: Pergamon Press, 1984, s. 427–428. ISBN 0-08-022057-6.
  16. CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R.D.R. Lide (red.), wyd. 83, Boca Raton: CRC Press, 2002, ISBN 978-0-8493-1556-5 .
  17. Paul Cohen: The ASME Handbook on Water Technology for Thermal Systems. American Society of Mechanical Engineers, 1988, s. 600.
  18. Encyklopedia Biologia. Greg, s. 484. ISBN 978-83-7327-756-4.
  19. Hydrazine MSDS (ang.). ScienceLab, 2008-06-11. [dostęp 2008-11-26].

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (związek chemiczny):
Na podstawie artykułu: "Hydrazyna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy