Jarocin


Na mapach: 51°58′25″N 17°30′04″E/51,973611 17,501111

Jarocin w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jarocinmiasto w województwie wielkopolskim, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, w Kaliskiem, siedziba powiatu jarocińskiego i gminy Jarocin.

Według danych z 30 czerwca 2016 miasto liczyło 26 353 mieszkańców[2].

Spis treści

Nazwa | edytuj kod

Miasto ma metrykę średniowieczną i notowane jest od XIII wieku. W 1257 jako Iaroczino, 1324 de Iarocyno, 1391 Jaroczino, 1473 de Jaroczyn, 1481 Jarocino, 1510 Jaroczyn, in oppido Jaroczin, 1511-23 Jaroczyn, 1578 Jaroczyn, 1620 Jarociń, 1674 Jarocin, 1882 Jarocin, niem. Jarotschin[3].

Nazwa Jarocin pochodzi od nazwy osobowej Jarota z dodanym sufiksem -in[3]. W latach 1283-1369 Jarocin występował także pod niemiecką nazwą Kesselberg[4].

W okresie porozbiorowym miasto było opisywane zarówno jako Kesselberg, jak i Jarotschin[5].

Historia | edytuj kod

Jarocin na historycznej mapie Wielkopolski sporządzonej w 1888 roku według danych zaczerpniętych z Kodeksu dyplomatycznego

Wykopaliska archeologiczne potwierdzają obecność na tutejszych ziemiach wędrujących grup zbieracko-łowieckich już przed 4500 rokiem p.n.e. Ślady pierwszego osadnictwa, związane ze społeczeństwami myśliwskimi i pasterskimi, datuje się na neolit (4500–1800 p.n.e.). W ciągu kolejnych tysiącleci w okolicy pojawiło się kilka grup wysoko rozwiniętej kultury łużyckiej, a później – kultury przeworskiej i wpływów rzymskich. Pierwsze odkrycia archeologiczne w mieście miały miejsce w drugiej połowie XIX wieku. Znaleziono w okolicy miasta średniowieczny skarb złożony z arabskich srebrnych ozdób oraz monet, które w 1879 opisał Władysław Jażdżewski w książce "O wykopaliskach jarocińskich"[6][7].

Prawdopodobnie już od wczesnego średniowiecza miejscowe osadnictwo podporządkowane było strukturze grodowej. Pierwsza wzmianka o Jarocinie pochodzi z dokumentu datowanego na rok 1257, nie jest on jednak uznawany za wiarygodny, bowiem zdania dotyczące Jarocina zostały w nim uzupełnione przez XIV-wiecznego fałszerza. Za najwcześniejsze potwierdzenie istnienia osady i jednocześnie posiadania przez nią statusu miasta przyjmuje się więc rzekomy dokument Przemysła II z 1283 – również sfałszowany, ale najprawdopodobniej niedługo po tej dacie, i w związku z tym wykazujący dobrą znajomość realiów Wielkopolski tego czasu. Na tej podstawie jako datę lokacji miasta przyjmuje się ostatnią ćwierć XIII w.[8]

Przez długi czas miasto było jednym z ważniejszych ośrodków rzemieślniczo-handlowych Wielkopolski (na przełomie XII i XIV wieku 8 jarmarków rocznie). O zamożności mieszkańców w tym okresie (XV wiek) świadczy liczba 23 studentów pobierających nauki w Krakowie. W XVI wieku dobra jarocińskie podzielone były na kilka części, których posiadaczami były różne wielkopolskie rody szlacheckie. Podupadł w XVII wieku po wojnach szwedzkich. W pierwszej połowie XVIII wieku miasto kupił pisarz grodzki kaliski Andrzej Radoliński z jarocińskiej linii Radolińskich[7].

Zabory Polski | edytuj kod

Pałac Radolińskich w Jarocinie w drugiej połowie XIX wieku.  Osobne artykuły: Powstanie wielkopolskie 1794 roku, Powstanie wielkopolskie 1806 rokuPowstanie wielkopolskie 1848 roku.

Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miasto przeszło pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazło się w zaborze pruskim. Miasto wymienione zostało w powiecie pleszewskim w XIX wiecznym Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. W 1871 w mieście stało 204 domów zamieszkanych przez 2210 mieszkańców, w tym 1455 katolików, 320 ewangelików i 435 wyznawców judaizmu. W 1875 liczba mieszkańców wzrosła do 2471[7].

W miejscowości znajdował się urząd poborowy, komisariat obwodowy, kościół katolicki i protestancki oraz synagoga. Pomimo istnienia szkoły elementarnej słownik notuje, że w mieście mieszkało również 561 analfabetów. Miasto posiadało urząd pocztowy trzeciej klasy ze stacją telegraficzną i poczthalterią oraz komisariat policji. Mieszkańcy trudnili się głównie rolnictwem. W mieście rozwijało się również rzemiosło. Liczną grupą rzemieślników byli szewcy i młynarze. W drugiej połowie XIX wieku w mieście odbywały się cztery jarmarki rocznie. W okolicy miasta funkcjonowały również dwie gorzelnie[7].

Rynek z ratuszem, przed 1902

Miasto zaczęło szybciej się rozwijać po powstaniu węzła kolejowego na przełomie XIX i XX wieku. W Jarocinie krzyzowały się dwie koleje żelazne poznańsko-kluczborska z oleśnicko-gnieźnieńską. Miasto zyskało szybkie połączenie kolejowe z innymi wielkopolskimi miastami. Stacja jarocińska leżała 47 kilometrów od Ostrowa, 66 od Gniezna, 67 od Poznania, 92 od Kępna, 94 od Oleśnicy i 133 od Kluczborka[7].

27 grudnia 1918 wybuchło powstanie wielkopolskie. Powstańcy opanowali punkty strategiczne miasta: pocztę i dworzec kolejowy, uniemożliwiając ewentualne transporty wojsk niemieckich. Jarocin został ostatecznie przejęty przez oddziały polskie 1 stycznia 1919.

Odtwórz plik multimedialny Rynek w Jarocinie, lato 2017

II wojna światowa | edytuj kod

 Osobne artykuły: Kraj WartyWysiedlenia Polaków z Wielkopolski 1939–1941.

W czasie II wojny światowej z miasta wysiedlono większość Polaków do Generalnego Gubernatorstwa, a w zamian sprowadzono Niemców w ramach akcji kolonizacyjnej Heim ins Reich.

Okres powojenny | edytuj kod

Jarocin został wyzwolony spod okupacji hitlerowskiej w styczniu 1945 roku przez radzieckie jednostki 33 armii 1 Frontu Białoruskiego. W walkach o miasto zginęło 56 czerwonoarmistów[9].

Przed 1975 i od 1999 siedziba powiatu jarocińskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kaliskiego. Od lat 70. XX w. miasto znane z festiwali muzyki młodzieżowej – Wielkopolskie Rytmy Młodych (1970–1979), Ogólnopolski Przegląd Muzyki Młodej Generacji (1980–1982), Festiwal Muzyków Rockowych (1983–1994).

15 lipca 2011 u zbiegu ulic Świętego Ducha i Wojska Polskiego odsłonięto pomnik glana, wykonany z żywic epoksydowych, o wysokości ponad 2 m.

6 stycznia 2012 około godziny 16.37 Jarocin nawiedziło trzęsienie ziemi o sile około 4 stopni w skali Richtera. Było to pierwsze odnotowane w tym regionie trzęsienie ziemi[10][11].

1 stycznia 2018 obszar Jarocina zwiększył się o 44,33 ha przez włączenie do dotychczasowego obszaru miasta części obszaru obrębów ewidencyjnych Cielcza (42,78 ha) i Roszków (1,55 ha) z gminy Jarocin[12].

Środowisko przyrodnicze | edytuj kod

Klimat | edytuj kod

Najczęściej obserwowane wiatry pochodzą z sektora zachodniego (ok. 80 %) z tendencją do wzrostu udziału wiatrów z kierunku południowo - zachodniego i dalej południowego. Siła wiatrów jest zmienna, przy czym najsilniejsze wiatry wieją z zachodu, w okresie półrocza zimowego.

Amplitudy temperatur są mniejsze od przeciętnych, wiosna i lato wczesne, natomiast zima jest krótka i łagodna. Region ten charakteryzuje się najniższymi opadami w Polsce, średnio wynoszące ok. 550 mm[14].

Średnia roczna temperatura powietrza osiąga +8,9 °C. W przebiegu rocznym najchłodniejszy jest styczeń, a najcieplejszy lipiec.

Lasy | edytuj kod

  • tzw. Zdrój, płn.-zachodnia strona miasta, liczne stare i pomnikowe drzewa,
  • las przy szosie do Gostynia, dwa duże głazy narzutowe – „Kamienie Księcia Radolina”.
  • tzw. Tumidaj, płd.-wschodnia strona miasta (przy drodze wylotowej na Ostrów), las mieszany
  • las przy szosie do Roszkowa, las mieszany

Parki i skwery | edytuj kod

 Zobacz też: Parki Jarocina.
  • Park Miejski
  • Park Szubianki
  • Park mjra Ostroróg-Gorzeńskiego
  • Skwer Pamięci
  • Skwer Wielkopolskich Rytmów Młodych

Podział administracyjny | edytuj kod

 Główny artykuł: Podział administracyjny Jarocina.

Miasto podzielone jest na 15 jednostek pomocniczych – 14 osiedli i 1 sołectwo[15]:

  • Osiedle Nr 1 (Stare Miasto)
  • Osiedle Nr 2 (Tadeusza Kościuszki)
  • Osiedle Nr 3 (Mikołaja Kopernika)
  • Osiedle Nr 4 (Śródmieście)
  • Osiedle Nr 5 (Ciświca)
  • Osiedle Nr 6 (Tumidaj)
  • Osiedle Nr 8 (1000-lecia)
  • Osiedle Nr 9 (700-lecia)
  • Osiedle Nr 10 (Glinki)
  • Osiedle Nr 11 (Ługi)
  • Osiedle Nr 12 (Wojska Polskiego)
  • Osiedle Nr 13 (os. kons. 3 Maja I)
  • Osiedle Nr 14 (Konstytucji 3 Maja II)
  • Osiedle Nr 15 (os. "Polna")
  • Sołectwo Bogusław

Demografia | edytuj kod

Pod względem liczby ludności Jarocin jest 14. miastem w województwie wielkopolskim i 17. pod względem gęstości zaludnienia.

Dane z 31 grudnia 2018[16]:

  • Piramida wieku mieszkańców Jarocina w 2014 roku[1].

Przynależność polityczno-administracyjna | edytuj kod

Turystyka | edytuj kod

Kościół św. Marcina i dawny Hotel Polonia (obecnie oddział PKO BP) Pałac Radolińskich Ruiny kościoła św. Ducha Pomnik glana

Zabytki | edytuj kod

Obiekty wpisane w rejestr zabytków | edytuj kod

  • Historyczny układ miasta (XIII w.)
  • Kościół pw. św. Marcina z 1610 – wieża z hełmem z XIX wieku, wyposażenie wnętrz z XVII wieku, barokowe, rokokowe, klasycystyczne, na murze zegar słoneczny, przed kościołem dwa głazy narzutowe z wydrążonymi wnękami na kropielnice
  • Ratusz wzniesiony w latach 1799–1804 z podcieniami, obecnie siedziba władz i Muzeum Regionalnego
  • Zespół pałacowo-parkowy:
  • Kościół poewangelicki pw. św. Jerzego – Zbudowany w latach 1847-48, gruntownie przebudowany na neoromański w 1894r. Nie tynkowany, jednonawowy z wieżą o ażurowym zwieńczeniu ostrosłupowym.
  • Dworzec kolejowy – wybudowany w latach 1870-75, piętrowy, nie tynkowany z malowidłami w nadokiennikach. Jest ostatnim zachowanym wielkim pruskim dworcem węzłowym na terenie Wielkopolski.
  • Hotel Polonia – powstał w XIX wieku, jako reprezentacyjny obiekt hotelowy. Od 2007 roku mieści się w nim oddział PKO BP
  • Cmentarz ewangelicko-augsburski (1777), wraz z bramą główną, kaplicą i domem grabarza (pocz. XX w.)
  • Dom katolicki św. Józefa (1904) – budynek nawiązujący do stylów romańskiego i gotyckiego. Zbudowany został z czerwonej, klinkierowej cegły.
  • Spichlerz (pocz. XIX w.) – budynek gospodarczy, obecnie znajduje się w nim muzeum Spichlerz Polskiego Rocka

Pozostałe obiekty historyczne | edytuj kod

  • Kościół parafialny Chrystusa Króla (1930)
  • Gmach Poczty Pruskiej (pocz. XX w.)
  • Miejska wieża ciśnień (1903)
  • Synagoga (I poł. XIX w.)
  • Gmach Banku Spółdzielczego (II poł. XIX w.)
  • Urząd miasta i gminy (1892)

Pomniki | edytuj kod

  • Pomnik Jana Pawła II przy kościele pw. Chrystusa Króla
  • Pamiątkowy głaz poświęcony „Solidarności” przy ul. Wyszyńskiego
  • Pomniki mjra Zbigniewa Gorzeńskiego, powstańców Bronisława Kirchnera i Feliksa Łabędzkiego oraz pierwszego burmistrza po odzyskaniu niepodległości Franciszka Basińskiego w Parku Gorzeńskiego
  • Pomnik glana

Turystyka | edytuj kod

Szlaki piesze | edytuj kod

  • Jarocin – Golina – Borzęcice – Trzebin – Dobrzyca (19,8 km)
  • Jarocin – Wilkowyja – Tarce – Lisew – Żerków – Brzostków – Śmiełów (24,5 km)
  • Dworzec PKP – Kościuszki – Powstańców Wlkp. – kamienie księcia Radolina – grodzisko Cząszczew – osada nadleśnictwa – staw Zdrój – Wilkowyja – Bachorzew – Słupia – Słowików – ul. Wrocławska – Rynek – Al. Niepodległości – ul. Dworcowa – Dworzec PKP (30,2 km)

Szlaki rowerowe | edytuj kod

  • Transwielkopolska Trasa Rowerowa, odcinek południowy: Poznań – Jarocin – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Siemianice (280 km)
  • Jarocin – Nosków (14 km)

Transport | edytuj kod

Transport drogowy | edytuj kod

Drogi krajowe | edytuj kod

Dworzec kolejowy w Jarocinie

Droga wojewódzka | edytuj kod

Transport kolejowy | edytuj kod

Jarocin jest jednym z największych węzłów kolejowych w Wielkopolsce. Krzyżują się tu następujące linie kolejowe.

Jarociński dworzec obsługuje również bezpośrednie połączenia dalekobieżne ze stacjami: Bielsko-Biała Gł., Bydgoszcz Gł., Częstochowa Stradom, Gdańsk Gł., Gdynia Gł., Kraków Płaszów, Łódź Kaliska, Szczecin Gł., Świnoujście, Wrocław Gł.

Transport miejski | edytuj kod

W Jarocinie oraz na terenie przyległych gmin operatorem w zakresie lokalnego transportu zbiorowego są Jarocińskie Linie Autobusowe.

Na terenie Jarocina funkcjonują również linie autobusowe obsługiwane przez innych przewoźników:

Transport lotniczy | edytuj kod

Najbliższe międzynarodowe porty lotnicze od Jarocina to: Port lotniczy Poznań-Ławica (ok. 70 km), Port lotniczy Wrocław-Starachowice (ok. 100 km) oraz Port Lotniczy Łódź-Lublinek (ok. 130 km). W 2014 przy ul. Szpitalnej oddano do użytku sanitarne lądowisko dla helikopterów.

Edukacja | edytuj kod

Gimnazjum nr 1 (obecnie Szkoła Podstawowa nr 2)

Przedszkola | edytuj kod

Szkoły podstawowe | edytuj kod

Szkoły ponadgimnazjalne | edytuj kod

Inne | edytuj kod

Kultura | edytuj kod

Jarocin Festiwal 1984

Jarocin Festiwal | edytuj kod

Spichlerz Polskiego Rocka

Festiwal w Jarocinie był największym rockowym wydarzeniem w Europie Wschodniej. Jego początki sięgają 1970 roku, kiedy to debiutował jako skromna impreza muzyczna organizowana przez jarociński klub Olimp z inicjatywy Jacka Chudzika. Organizowany był pierwotnie pod nazwą Wielkopolskie Rytmy Młodych i pod tą nazwą występował aż do 1979 roku. W najbardziej popularnej formie w 1980 roku z inicjatywy Waltera Chełstowskiego. Występowało na nim wiele znanych polskich zespołów, takich jak: Dżem, Maanam, TSA, T.Love czy Republika. Ostatni raz przed reaktywacją festiwal odbył się w 1994 i zakończył zamieszkami uczestników z policją. Wznowienie wydarzenia miało miejsce w roku 2005 i co roku gromadzi fanów z całej Polski.

 Osobny artykuł: Festiwal w Jarocinie.

Innymi cyklicznie organizowanymi wydarzeniami muzycznymi są:

  • Disco Stars Festiwal – muzyka disco polo, organizowany na początku czerwca
  • Sounds of Freedom – muzyka klubowa, organizowany w ostatni weekend wakacji letnich.

W Jarocinie działają również instytucje kulturalne:

  • Muzeum Regionalne
  • Spichlerz Polskiego Rocka
  • Jarociński Ośrodek Kultury
  • Kino „Echo” im. P. Łazarkiewicz
  • Muzeum Parowozownia
  • Biblioteka Miasta i Gminy Jarocin

Gospodarka | edytuj kod

Galeria Jarocińska

Od początku swojego istnienia Jarocin był miastem kupieckim. Krzyżowały się tutaj szlaki handlowe z Torunia do Wrocławia, oraz z Poznania do Kalisza, dzięki czemu rozwinęły się tu handel, oraz rzemiosło. Dynamiczny rozwój miasta przypadł na koniec XIX wieku, kiedy miasto stało się węzłem kolejowym. Potroiła się wówczas liczba mieszkańców do 6250 osób[17].

Obecnie Jarocin leży w obrębie Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Posiada również około 50 ha wolnych terenów inwestycyjnych na terenie miasta. Powołano także spółki komunalne zajmujące się gospodarką wodno-ściekową, gospodarowaniem odpadami komunalnymi i budownictwem. Większość istniejących zakładów przemysłowych mieści się w zachodniej części miasta. Do największych przedsiębiorstw należą:

  • Zakład Gospodarki Odpadami (sortownia odpadów)
  • Steel RBB Sp. z o.o. (wyroby stalowe)
  • Gopol sp. z o.o. (piły tarczowe, narzędzia diamentowe)
  • Izolacja Jarocin S.A. (materiały budowlane)
  • Jarocińska Fabryka Obrabiarek S.A. (frezarki i tokarki)
  • Jaroma S.A (obrabiarki i maszyny do drewna)
  • Rybhand sp. z o.o. (przetwórstwo rybne)

Inwestycje | edytuj kod

W Jarocinie znajduje się kilka wielkopowierzchniowych sklepów handlowych, takich jak Lidl, Biedronka, Kaufland i Intermarche, oraz galerie handlowe Multishop, Galeria Jarocińska i Tobena.

W 2017 r. została oddana do użytku obwodnica Jarocina S11 wraz z łącznikiem, o wspólnej długości ponad 13 km (10 km drogi ekspresowej i 3 km łącznika o statusie drogi krajowej) Koszt inwestycji wyniósł okolo 330 mln zł. W związku z jej powstaniem, w mieście wybudowano kilka kilometrów dróg łączących centrum miasta z obwodnicą.

Miasto stało się pierwszym beneficjentem rządowego programu Mieszkanie Plus. Osiedla zostały oddane do użytku w kwietniu i czerwcu 2018 r.

Od roku 2018 przeprowadzana jest rewitalizacja jarocińskiej zieleni miejskiej, parków i skwerów oraz Starego Miasta.

Wspólnoty wyznaniowe | edytuj kod

Poewangelicki kościół św Jerzego

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i związki wyznaniowe:

Patron | edytuj kod

Patronem miasta Jarocina jest św. Marcin. Fakt ten został potwierdzony przez Radę Miejską w Jarocinie 1 marca 1996 roku oraz ks. Biskupa Kaliskiego Stanisława Napierałę 12 stycznia 1997 roku. 11 listopada 2005 r. w holu jarocińskiego ratusza odsłonięty został witraż z wizerunkiem św. Marcina. Dni Patrona Miasta obchodzone są 11 listopada oraz w najbliższy weekend towarzyszący tej dacie. Tradycją wpisaną w obchody Dni Patrona Miasta jest przejazd św. Marcina na koniu po jarocińskim rynku[19].

Sport | edytuj kod

 Osobny artykuł: Stadion Miejski w Jarocinie.

Klub sukcesy zawdzięcza głównie juniorom, którzy już od kilku lat godnie reprezentują powiat jarociński w mistrzostwach Wielkopolski, makroregionu, Polski, a nawet Europy i Świata.

  • UKS Jedynka Jarocin, klub taekwondo, istnieje od dziesięciu lat.
  • UKS Trójka Jarocin, klub kolarstwa górskiego istniejący pod różnymi nazwami od 1997 roku.
  • MUKS „Wimbledon”, klub tenisa ziemnego, istnieje od 2009 roku.
  • TKS Siatkarz Jarocin [siatkówka]
  • ASG Jarocin
  • RK Sparta Jarocin [rugby]
  • IPPON Jarocin [judo]
  • TKKF Jarocin [karate kyokushin]
  • K.S. Pirania Jarocin [pływanie][20]
  • MUKS Białe Tygrysy Jarocin [taekwondo]
  • Muay Thai Jarocin [muay thai / mma]
  • Atlas Fight Club Jarocin [brazylijskie jiu jitsu / mma]
  • Atlas Fitness Club
  • Victoria Jarocin

Miasta partnerskie | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Jarocin polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  2. TABL. 1 (16). Powierzchnia i ludność w 2013 r.. W: Powierzchnia i ludność [on-line]. Urząd Statystyczny w Poznaniu. s. 120. [dostęp 2015-11-05].
  3. a b Rymut 2003 ↓, s. 97.
  4. Od Janka Zaremby do Andrzeja Radolińskiego. Jarocin w latach 1257-1661, Jarocin [dostęp 2019-04-06]  (pol.).
  5. W.W. Kuhn W.W., http://www.ub.uni-frankfurt.de/bzg/images/Wandkarten/Wk_20.JPG, 1961 .
  6. Jażdżewski 1879 ↓.
  7. a b c d e Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. VII, hasło "Jarocin". nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1882. s. 453. [dostęp 2019–05–30].
  8. Zbyszko Górczak: Najstarsze lokacje miejskie w Wielkopolsce (do 1314 r.), Poznań 2002, s. 99.
  9. ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945” Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 258
  10. Europejskie Centrum Sejsmologiczne (ang.). [dostęp 2012-05-13].
  11. Instytut Geofizyki PAN. [dostęp 2012-05-11].
  12. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2017 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedzib władz niektórych gmin (Dz.U. z 2017 r. poz. 1427)
  13. Jarocin (pol.). Climate Data.
  14. Klimat: Jarocin: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu - Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2019-04-07] .
  15. Sołectwa i osiedla. Urząd Miejski w Jarocinie. [dostęp 2015-01-08].
  16. Jarocin (wielkopolskie) » mapy, nieruchomości, GUS, noclegi, szkoły, regon, atrakcje, kody pocztowe, bezrobocie, wynagrodzenie, zarobki, edukacja, tabele, demografia, przedszkola, Polska w liczbach [dostęp 2019-04-08]  (pol.).
  17. Dzieje Jarocina ● JAROCIN. To Miasto Brzmi., jarocin.pl [dostęp 2019-04-07] .
  18. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-08] .
  19. http://jarocin.pl/gmina.php.
  20. Strona klubu Pirania Jarocin.

Bibliografia | edytuj kod

  • Kazimierz Rymut: Nazwy miejscowe Polski, t. IV J-Kn, hasło "Jarocin". Kraków: Polska Akademia Nauk, Instytut Języka polskiego, 2001, s. 97. ISBN 83-87623-36-9.
  • Władysław Jażdżewski: "Wykopalisko jarocińskie, a mianowicie monety Bolesławów Czeskich". Poznań: Nakład Księgarni Jana Konstantego Żupańskiego, 1879.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Jarocin" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy