Karol III Hiszpański


Karol III Hiszpański w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Karol III (ur. 20 stycznia 1716 w Madrycie, zm. 14 grudnia 1788 w Madrycie) – książę Parmy, Piacenzy i Guastalii w latach 1731-1735, król Neapolu (jako Karol VII) i Sycylii (jako Karol IV) w latach 1735-1759, król Hiszpanii w latach 1759-1788 z dynastii Burbonów.

Najstarszy syn króla Hiszpanii - Filipa V i jego drugiej żony - Elżbiety Farnese. Przyrodni brat królów Hiszpanii: Ludwika I i Ferdynanda VI .

Spis treści

Młodość | edytuj kod

W wieku 16 lat, Karol został księciem Parmy jako wnuk Edwarda II Farnese. 1 grudnia 1734, po zwycięstwie księcia Montemara nad Austriakami pod Bitonto, Karol został władcą Neapolu i Sycylii. Młody władca nie lubił jednak prowadzenia wojen, rzadko nosił mundur i tylko pod presją, dokonywał inspekcji wojska. W 1735 Karol zrzekł się Parmy na korzyść cesarza Karola VI Habsburga, w zamian uznania w nim króla Neapolu i Sycylii. Jako król tych ziem, Karol zaczął pracować nad reformami wewnętrznymi, które zresztą kontynuował później w Hiszpanii. Rozpoczął też budowę Pałacu Królewskiego w Casercie.

Statua Karola III w Madrycie

Zagraniczni ministrowie, którzy z nim pracowali, zgadzali się, że Karol nie miał wrodzonych zdolności administracyjnych, ale szczerze pragnął być dobrym królem i świetnie dobierał sobie ministrów-pomocników. Znaczny wpływ miał na niego Bernardo Tanucci. To podczas rządów Karola odkryto starożytne rzymskie miasta - Herkulanum (w 1738) i Pompeje (w 1748). Król zachęcał archeologów do prowadzenia badań i był zawsze na bieżąco informowany o odkryciach, nawet po powrocie do Hiszpanii.

Król Hiszpanii | edytuj kod

10 sierpnia 1759 zmarł bezdzietnie przyrodni brat Karola - Ferdynand VI, i Karol odziedziczył po nim tron. 6 października 1759 abdykował z tronów Neapolu i Sycylii na rzecz swojego trzeciego syna - Ferdynanda.

Jako król Hiszpanii Karol prowadził aktywną politykę zagraniczną zmierzającą do powrotu Hiszpanii do grona głównych mocarstw. Jego silne więzi rodzinne i niechęć do Anglii, doprowadziły do zawarcia sojuszu hiszpańsko-francuskiego. W ramach przygotowań do wojny polecił zbudować dużą flotę wojenną. Stanowiło to oczywiście nie lada wyzwanie i przedstawiciele marynarki stwierdzili, że zadania nie można wykonać szybciej jak w ciągu 6 miesięcy. Wtedy jednak Karol III pokazał swój charakter absolutnego władcy. Wezwał poddanych do posłuszeństwa i wyznaczył trzy miesięczny termin na wybudowanie wszystkich okrętów[1]. Hiszpania walczyła w wojnie 7-letniej i poniosła olbrzymią porażkę tracąc między innymi Florydę - za to uzyskując od Francji Luizjanę w formie rekompensaty. W 1770 Karol niemal nie rozpoczął innej wojny – o Falklandy, a w 1779 dołączył do wojsk francuskich wspierających Amerykanów przeciwko Anglikom i w tej wojnie Hiszpania odzyskała Florydę. Zreformował również strukturę kolonii hiszpańskich w Ameryce Południowej.

Jego krajowa polityka była korzystna dla Hiszpanii. Podczas ostatnich lat życia miał problemy ze swoim najstarszym synem i jego żoną. Gdyby Karol żył kilka lat dłużej, byłby świadkiem początku rewolucji francuskiej i najprawdopodobniej byłby nią przerażony. Jednak, kiedy zmarł w 1788 pozostawił po sobie wspomnienie króla filantropa i filozofa, nazywanego Panem Madrytu (z powodu licznych prac publicznych, jakie kazał tam wykonać). Mimo swojej niechęci do jezuitów (27 lutego 1767[2] wydał dekret nakazujący opuszczenie Hiszpanii przez jezuitów uzasadniony względami bezpieczeństwa kraju) i wszelkich mnichów oraz zazdrości o władzę Inkwizycji, był prawdziwym katolikiem i okazywał to w życiu codziennym. Prywatnie król był wielkim pasjonatem polowań.

Odznaczenia | edytuj kod

Małżeństwo | edytuj kod

Ożenił się z Marią Amalią Wettyn, córką elektora saskiego i króla Polski - Augusta III Sasa oraz Marii Józefy Habsburżanki (córki cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, króla Czech i Węgier Józefa I Habsburga).

Był ojcem m.in. Karola IV - króla Hiszpanii, Ferdynanda I - króla Neapolu i Sycylii (jako Ferdynand IV), a następnie króla Obojga Sycylii, i Marii Ludwiki - żony cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego - Leopolda II.

Genealogia | edytuj kod

  1. syn Ludwika XIV Burbona
  2. córka Augusta III Sasa i Marii Józefy Habsburżanki
  3. żona Leopolda II Habsburga

Przypisy | edytuj kod

  1. PawełP. Stefanek PawełP., Kulisy przystąpienia Hiszpanii do wojny siedmioletniej 1756-1763, w: Czasopismo Naukowe „Kultura i Historia”, 4 sierpnia 2011, ISSN 1642-9826 [dostęp 2019-03-25] .
  2. Manuel Tuñón de Lara, Julio Valdeón Baruque, Antonio Domínguez Ortiz: Historia Hiszpanii. Szymon Jędrusiak (tłum.). Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych, 1997, s. 341. ISBN 83-7052-226-2.
  3. Almanach royal. Paryż: 1790, s. 206
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Karol III Hiszpański" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy