Konstytucja


Konstytucja w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Konstytucja (od łac. constituo – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.

W skład materii konstytucyjnej mogą wchodzić różne zagadnienia. Konstytucja może więc określać: podstawy ustroju społeczno-gospodarczego państwa, ponadto organizację, kompetencje i sposób powoływania najważniejszych organów państwowych, oraz podstawowe prawa, wolności i obowiązki obywatela.

Podręczniki prawnicze określają konstytucję jako ustawę zasadniczą charakteryzującą się specjalnym, wyjątkowym procederem jej zmieniania (według art. 235). Na straży konstytucji stoi głowa państwa, często nad jej przestrzeganiem czuwa specjalny trybunał. Konstytucja jest najwyższym aktem normatywnym.

Spis treści

Inne znaczenia | edytuj kod

Niektóre organizacje nazywają konstytucją główny zestaw reguł, którymi kierują się w działalności.

W Polsce w czasach do konstytucji 1791 określenie konstytucja sejmowa było synonimem zwykłej ustawy, gdyż sejm wydawał wówczas tzw. constitutiones, czyli konstytucje.

W Kościele katolickim podstawowym aktem prawnym (porównanym do ustawy) jest konstytucja apostolska, wydawana przez papieża.

Klasyfikacje | edytuj kod

Konstytucje można dowolnie klasyfikować. W doktrynie prawa konstytucyjnego najczęstsze klasyfikacje to podział ze względu na:

Dodatkowo stosuje się podział na konstytucje proste i złożone (gdy całość regulacji zawarta jest w jednej lub kilku ustawach).

Przykłady konstytucji | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Na uchodźstwie obowiązywała do 1990.
  2. a b Traktowana najczęściej jedynie jako nowelizacja konstytucji konsularnej z 1799.
  3. Sporządzona w marcu 1849, ogłoszona 7 marca, nosiła oficjalną datę 4 marca 1849.
  4. Formalnie obowiązywała do 31 grudnia 1851, faktycznie przez cały ten okres zawieszonej (nigdy nie weszła w życie).
  5. W 1865 zawieszony, obowiązywał de facto do 1867.
  6. Od 1973 zawieszona, de facto obowiązywała do 1981.
  7. Treść konstytucji Bośni i Hercegowiny została ustalona jako załącznik nr 4 do układu pokojowego z Dayton.
  8. Zmodyfikowana w 1999 i 2001 roku.
  9. Data wejścia w życie.
  10. Nowelizacje w 1986, 2001 i 2008.
  11. Poprzednie wersje konstytucji były przyjmowane w 1948, 1972, 1992 i w 1998 roku.
  12. Po odzyskaniu niepodległości przywrócono obowiązywanie konstytucji łotewskiej z 1922 roku.
  13. Data przyjęcia w referendum.
  14. 18 kwietnia 1999 poddana pod referendum.
  15. Data podpisania.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (ustawa):
Na podstawie artykułu: "Konstytucja" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy