Król Polski


Król Polski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Repliki polskich insygniów koronacyjnych wykonane w latach 2001-2003 roku w Nowym Sączu. Repliki polskich insygniów koronacyjnych wykonane w latach 2001–2003 roku w Nowym Sączu. Włócznia Świętego Maurycego uznawana za pierwszy symbol władzy królów Polski.

Król Polski (łac. rex Poloniae) – tytuł monarszy koronowanych władców Królestwa Polskiego, Korony Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025 r. Tytuł królewski był związany na stałe z osobą polskiego monarchy od koronacji Władysława I Łokietka do III rozbioru Polski i abdykacji Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1795 r.

Od zawarcia unii lubelskiej (1569) każdy nowo koronowany król Polski zostawał władcą Litwy z urzędu i nigdy nie był podnoszony na Wielkie Księstwo Litewskie[1].

Koronacja | edytuj kod

 Osobne artykuły: Polskie insygnia koronacyjneSkarbiec Koronny na Wawelu.

Koronacje królów Polski odbywały się do 1300 w archikatedrze Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie, od 1320 w katedrze św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie, w 1705 i 1764 odbyły się w kolegiacie św. Jana Chrzciciela w Warszawie.

 Osobny artykuł: Koronacja na króla Polski.

W 1795 polskie insygnia koronacyjne przechowywane w Skarbcu Koronnym na Wawelu zostały na rozkaz Fryderyka Wilhelma II Pruskiego zrabowane i potajemnie wywiezione do Berlina, skąd w 1809 na rozkaz Fryderyka Wilhelma III Pruskiego przewieziono je do Królewca, gdzie w 1811, w obawie przed rewindykacją, zostały rozbite i przetopione[2].

Od kongresu wiedeńskiego (1815) tytuł króla Polski nosili cesarze Rosji, będący zarazem władcami Królestwa Polskiego; w 1831 Sejm przyjął uchwałę o detronizacji Mikołaja I Romanowa.

Królowie Polski | edytuj kod

 Osobny artykuł: Poczet królów polskich.

Okres zaborów | edytuj kod

W latach 1795–1815 tytuł króla Polski nie był używany[7]. W latach 1815–1830 Królestwo Polskie pozostawało w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, zaś cesarze Rosji nosili tytuł króla Polski i byli zobowiązani do koronacji w Warszawie:

Do 1917 tytuł króla Polski był jednym z tytułów imperatorów Rosji[9].

Utworzona w 1917 roku Rada Regencyjna miała sprawować władzę tymczasową do czasu wprowadzenia na tron nowego władcy, co w istocie nigdy nie nastąpiło, gdyż w 1918 roku Polska przyjęła ustrój republikański.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Jerzy Ochmański: Historia Litwy. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1990, s. 128. ISBN 83-04-03107-8.
  2. Marian Kukiel: Dzieje Polski porozbiorowe (1795–1921). London: Puls Publications, 1993, s. 33–34. ISBN 1-85917-009-9.
  3. Zmuszony do zrzeknięcia się tytułu królewskiego. Rządził następnie jako książę.
  4. Informację o tytule króla Czech i Polski podaje Kronika Kosmasa, natomiast tytulatura ta była niegdyś kwestionowana przez część badaczy polskich (Antoni Gąsiorowski, Wratysław II, Słownik Starożytności Słowiańskich, 1977, t. 6 cz. 2, s. 599.). Obecnie większość historyków uznaje, że Wratysław II otrzymał dożywotni tytuł króla czeskiego i polskiego (Wacław Korta, Historia Śląska do 1763 roku, Wyd. DiG, Warszawa 2003).
  5. Pozbawiony władzy w kraju.
  6. Koregent do 1 kwietnia 1548.
  7. Tajny dodatek do konwencji zawartej 15/26 stycznia 1797 w Petersburgu między trzema zaborcami postanawiał o zniesieniu na zawsze nazwy Królestwa Polskiego. Les partages de la Pologne et la lutte pour l’indépendance, wyd. K. Lutosłański, Lozanna – Paryż 1918, t. 1, dokument nr 157, s. 229. Jan Kucharzewski, Od białego do czerwonego caratu s. 142.
  8. Kwestia legalności aktu detronizacji z punktu widzenia ówczesnej Konstytucji jest sporna.
  9. Statut Organiczny dla Królestwa Polskiego (1832) art. 2 i 3. W oryginale był to Царь Польский (Государев титул).
Na podstawie artykułu: "Król Polski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy