Muzeum Podlaskie w Białymstoku


Na mapach: 53°07′56,57″N 23°09′31,82″E/53,132380 23,158840

Muzeum Podlaskie w Białymstoku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Muzeum Podlaskie w Białymstoku – największa placówka muzealna województwa podlaskiego.

Spis treści

Historia Muzeum Podlaskiego w Białymstoku | edytuj kod

Zostało powołane w 1949 r. dekretem Ministerstwa Kultury i Sztuki jako pierwsze w dziejach miasta muzeum regionalne.

Jego siedzibą stało się odbudowane prawe skrzydło Pałacu Branickich. W marcu 1950 r. muzeum przeniesiono do Pałacyku gościnnego z 2. poł. XVIII w. przy ul. Kilińskiego. Dnia 1 stycznia 1952 r. placówka została upaństwowiona, a nadzór merytoryczny nad nią objęło Muzeum Narodowe w Warszawie. Po ośmiu latach istnienia (27 VII 1957) Muzeum Regionalne uzyskało rangę muzeum okręgowego i objęło opieką merytoryczną muzea regionalne w Łomży i Suwałkach.

13 września 1958 r. muzeum przeniosło się do odbudowanego ratusza. W związku z powiększeniem się powierzchni powołano nowe pracownie – obok już istniejących, historycznej i archeologicznej, w 1958 r. powstała pracownia sztuki, w 1962 r. pracownia etnograficzna, a w 1965 r. naukowo-oświatowa.

W 1973 r. nastąpił gwałtowny rozwój muzeum – przekazany mu został pałac w Choroszczy, gdzie utworzono ekspozycję wnętrz. Utworzono także Punkt Muzealny w refektarzu i kaplicy dawnego Pałacu Opatów w Supraślu. Dwa lata później pracownia historyczna przeniosła się z pałacyku gościnnego przy ul. Kilińskiego do zabytkowego Pałacyku Cytronów przy ul. Warszawskiej 37. Powołano także nowy oddział w Tykocinie, z siedzibą w odbudowanej synagodze i domu talmudycznym.

W roku 1982 i na terenach położonych przy szosie do Augustowa powstało Białostockie Muzeum Wsi. W 1984 r., w odrestaurowanym ratuszu w Bielsku Podlaskim, powstało Muzeum w Bielsku Podlaskim. Przełom wieków przyniósł kolejne zmiany nazw instytucji: 27 kwietnia 1998 r. na Państwowe Muzeum w Białymstoku, a 25 kwietnia 2000 r. na Muzeum Podlaskie w Białymstoku.

Struktura Muzeum | edytuj kod

Oddziały | edytuj kod

Muzeum Historyczne w Białymstoku

Muzeum Podlaskie w Białymstoku | edytuj kod

Ratusz w Białymstoku – siedziba główna, Rynek Kościuszki 10

Muzeum Historyczne w Białymstoku | edytuj kod

ul. Warszawska 37, 15-062 Białystok

Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego | edytuj kod

Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego

ul. Świętojańska 17, 15-277 Białystok

Muzeum w Tykocinie | edytuj kod

ul. Kozia 2, 16-080 Tykocin

Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy | edytuj kod

Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy

Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, 16-070 Choroszcz

Muzeum w Bielsku Podlaskim | edytuj kod

Muzeum w Bielsku Podlaskim

Ratusz, ul. Mickiewicza 45, 17-100 Bielsk Podlaski

Muzeum Ikon w Supraślu | edytuj kod

ul. Klasztorna 1, 16-030 Supraśl

Działy | edytuj kod

Muzeum Podlaskie Dział Archeologii | edytuj kod

Białystok, ul. Bema 11

Muzeum Podlaskie Dział Sztuki | edytuj kod

– Białystok, Ratusz, Rynek Kościuszki 10

Muzeum Podlaskie Dział Promocji i Edukacji | edytuj kod

– Białystok, Ratusz, Rynek Kościuszki 10

Muzeum Podlaskie Dział Finansowo-Księgowy | edytuj kod

– Białystok, Ratusz, Rynek Kościuszki 10

Muzeum Podlaskie Dział Administracyjno-Gospodarczy | edytuj kod

– Białystok, Ratusz, Rynek Kościuszki 10

Biblioteka Muzeum Podlaskiego | edytuj kod

Białystok, u. Świętojańska 17. Czynna jest od poniedziałku do piątku w godz. 9-15. Biblioteka gromadzi wydawnictwa z zakresu:

Siedziba główna | edytuj kod

Wystawa stała | edytuj kod

Stała ekspozycja liczy ponad 120 dzieł najwybitniejszych polskich i obcych malarzy, działających w ciągu ostatnich 250 lat. To także reprezentacyjny przegląd dziejów malarstwa, ilustrowany pracami takich twórców jak Marcello Bacciarelli, Jan Chrzciciel Lampi, Józef Grassi, Michał Bogoria Skotnicki, Piotr Michałowski. Ważną grupę tworzy zespół obrazów, będących dziełami artystów związanych z dworem Jana Klemensa Branickiego. Ozdobą Galerii jest zespół płócien polskich malarzy wykształconych w Akademii Monachijskiej, zaś prawdziwym arcydziełem w tej grupie – „Wyjazd powozem” Alfreda Wierusza-Kowalskiego. Przemiany w sztuce 2. poł. XIX w. są zilustrowane obrazami Olgi Boznańskiej i artystów związanych z krakowską Akademią Sztuk Pięknych, m.in. Jacka Malczewskiego, Stanisława Wyspiańskiego, Juliana Fałata, Jana Stanisławskiego i wielu innych. Wielość nurtów malarstwa w pierwszych dekadach XX w. prezentują płótna uczniów tzw. szkoły pejzażowej Jana Stanisławskiego, artystów wileńskich czy Stanisława Ignacego Witkiewicza.

Historia Ratusza w Białymstoku | edytuj kod

Ratusz w Białymstoku nigdy nie był siedzibą władz miejskich, od początku pełnił funkcję handlową. Był to więc nie tyle ratusz, co bardziej kramica lub sukiennica. Ufundowany został przez Jana Klemensa Branickiego jako element kompozycji przestrzennej rynku – miał stanowić jego dominantę architektoniczną. Jego budowa przebiegała w kilku etapach. W 1745 r. postawiony został parterowy, oparty na rzucie kwadratu obiekt, przykryty łamanym dachem. Znalazło w nim miejsce 10 sklepów oddanych w dzierżawę miejscowym Żydom. Rozwój handlu spowodował, że już w 1755 r., na koszt około 20 kupców żydowskich, wybudowano 4 narożne pawilony – alkierze. Połączone one zostały z głównym budynkiem arkadkami, które pełniły funkcję wejść bocznych na dziedzińce wewnętrzne. W 1761 r. wybudowana została jedna kondygnacja wieży, podwyższona do obecnej wysokości w 1798 r. Tak długi czas budowy ratusza świadczy o tym, że wymuszona ona została czynnikami zewnętrznymi, a nie jednorodną koncepcją architektoniczną. Pomimo tego białostocki ratusz jest jedną z piękniejszych budowli w mieście i stanowi rzadki w Polsce przykład ratusza alkierzowego. Jego autorstwo przypisywane jest Janowi Henrykowi Klemmowi, który zaprojektował prawdopodobnie jedynie alkierze. Gdy budowano drugą kondygnację wieży, nadając całemu budynkowi znaną nam obecnie formę J.H. Klemm już nie żył. W 1772 r. w ratuszu mieściło się 48 kramów, a w wieży, na parterze i piętrze, urządzono izbę sądową i areszt. W związku z dalszym rozwojem handlu, około 1807 r., poszerzono alkierze o podcienie. W 1868 r. na ratuszowej wieży pojawił się zegar wykonany przez „uczonego zegarmistrza Tropa”. Około 1898 r. wokół hełmu wieży umieszczona została metalowa galeryjka, służąca jako punkt obserwacyjny Białostockiej Ochotniczej Straży Ogniowej. W 1922 r. w ratuszu – bazarze mieściło się ponad 100 sklepików różnych branży. Stan techniczny i estetyczny tego zabytkowego obiektu budził ogromne zastrzeżenia. Konserwator Okręgu Białostockiego w 1923 r. wnioskował o wywłaszczenie wszystkich właścicieli i przeprowadzenie rekonstrukcji budynku. Plan ten nie został zrealizowany. W 1940 r. okupujący Białystok Rosjanie chcąc postawić w centrum miasta pomnik Józefa Stalina rozebrali ratusz, widząc w nim symbol szlacheckiej Rzeczypospolitej. W 1953 r., dzięki staraniom Władysława Paszkowskiego – Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – rozpoczęto jego odbudowę. Autorem projektu architektonicznego była Zofia Chojnacka. Wnętrza zaprojektował Stanisław Bukowski. Prace zakończono w 1958 r., przeznaczając ratusz na siedzibę Muzeum Okręgowego. Zasadniczą zmianą wprowadzoną przy odbudowie, było podpiwniczenie budynku i połączenie alkierzy z centralną częścią obiektu łącznikami (w miejscu historycznych arkad), co zapewniło wewnętrzną komunikację.

Misja i działalność | edytuj kod

Misją Muzeum jest budowanie tożsamości regionalnej poprzez rozwój i ochronę dziedzictwa kulturowego, dlatego jej głównym mottem jest: „Dziedzictwo kulturowe – ciągłość tradycji i bogactwo regionu”. Ambicją muzeum jest również kreowanie i utrwalanie polskości w tożsamości europejskiej oraz promocja wewnętrzna i zewnętrzna dorobku kulturowego województwa podlaskiego. Misja muzeum realizowana jest poprzez działalność, której główne osie stanowią:

  • gromadzenie zabytków/muzealiów i materiałów dokumentacyjnych;
  • organizacja i prowadzenie badań, ekspedycji naukowych oraz prac wykopaliskowych;
  • organizacja wystaw stałych i czasowych;
  • prowadzenie działalności oświatowej, np. lekcji muzealnych;
  • udostępnianie zbiorów dla celów naukowych i oświatowych;
  • publikacja i rozpowszechnianie katalogów, przewodników wystaw, wyników badań, wykopalisk i ekspedycji oraz wydawnictw popularnonaukowych z zakresu swojej działalności;
  • Muzeum Podlaski wydaje trzy periodyki naukowe spośród których najważniejszym jest ukazujący się od 1961 r. "Rocznik Białostocki".

Edukacja | edytuj kod

Zbiory prezentowane na niemal trzydziestu wystawach stałych i tyluż, przygotowywanych corocznie wystawach czasowych, to baza różnorodnych zajęć edukacyjnych prowadzonych we wszystkich oddziałach oraz w bibliotece muzealnej. W Muzeum, w otoczeniu autentycznych zabytków – dzieł sztuki, starych dokumentów, fotografii, dawnych sprzętów łatwiej mówić o historii i sztuce, łatwiej się o nich uczyć. Muzeum posiada bogatą ofertę edukacyjną skierowaną do rodzin z dziećmi, przedszkolaków i uczniów szkół, jak również osób dorosłych.

Galeria | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Muzeum Podlaskie w Białymstoku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy