Premiership


Premier League w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Premiership) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

English Premier League (nazywana także Premiership[1]) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Anglii, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1992 roku i zarządzana od samego początku przez FA Premier League. Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon od sierpnia do maja) i przeznaczone są dla 20 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Anglii, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do League Championship (II ligi angielskiej).

Liga została założona jako FA Premier League 20 lutego 1992 roku po tym jak zespoły Football League First Division zdecydowały stać się niezależne od The Football League powstałej w 1888 roku oraz Football Association. Czerpała ona zyski z praw telewizyjnych. Od tego czasu Premier League jest najchętniej oglądaną ligą sportową na świecie[2]. Są to także najbardziej dochodowe rozgrywki piłkarskie. W sezonie 2007/2008 obroty klubów wyniosły 1,93 miliardów funtów (3,15 miliardów dolarów)[3].

Od czasu założenia w rozgrywkach Premier League brały udział 44 kluby.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Tło | edytuj kod

Mimo znaczących sukcesów europejskiej piłki nożnej w latach 70. i na początku 80., późne lata 80. to spadek znaczenia piłki angielskiej. Kibice zmagali się z niedostatecznymi udogodnieniami na stadionach, które popadały w rozsypkę, chuligaństwo rozpowszechniało się. Poza tym zespoły z Anglii dostały zakaz gry w pucharach europejskich po zamieszkach na Heysel w 1985 roku[4]. The Football League First Division, będąca w tym czasie na pierwszym szczeblu rozgrywek w Anglii była za innymi ligami, między innymi włoską Serie A i hiszpańską Primera División zarówno we frekwencji na spotkaniach jak i obrotach zespołów. Z tego powodu niektórzy angielscy zawodnicy przenosili się za granicę[5]. Na początku lat 90. sytuacja ta uległa zmianie; Anglia na Mistrzostwach Świata 1990 doszła do półfinałów. UEFA w tym samym roku zniosła zakaz gry angielskim zespołom w europejskich pucharach. Rok później Manchester United zdobył Puchar Zdobywców Pucharów. Po tragedii na Hillsborough wydano także Raport Taylora, który miał poprawić bezpieczeństwo na stadionach poprzez usunięcie z nich miejsc stojących[6].

Pieniądze telewizyjne stały się ważniejsze; Football League otrzymało 6,3 milionów funtów za dwuletnią umowę podpisaną w 1986 roku, zaś gdy w 1988 roku zawarto nowy, czteroletni kontrakt, kwota ta wynosiła 44 miliony[7]. W 1988 roku pierwszy raz spróbowano oddzielić First Division od Football League, jednak nie powiodło się to[8]. Stadiony rozbudowywano, coraz więcej osób przychodziło na spotkania; najlepsze kluby z Anglii ponownie rozpoczęły starania o powstanie nowych rozgrywek, niezależnych od Football League.

Założenie | edytuj kod

Na końcu sezonu 1990/1991 dyskusji została poddana także kwestia przyciągnięcia większej ilości pieniędzy do piłki nożnej przez stworzenie nowej ligi. 17 lipca 1991 roku kluby z First Division podpisały umowę, w której znajdowały się szczegóły założenia FA Premier League[9]. Nowe rozgrywki miały być komercyjnie niezależne od The Football Association oraz Football League, przez co FA Premier League mogła zawierać własne umowy o prawa telewizyjne oraz sponsorskie. Większy dochód pozwoliłby angielskim zespołom konkurować z klubami z całej Europy[5].

20 lutego 1992 roku kluby First Division zrezygnowały z gry w Football League i 27 maja 1992 roku FA Premier League została spółką z ograniczoną odpowiedzialnością[5]. Od tego czasu w skład Football League wchodzą trzy ligi, zaś wcześniej przez 104 lata w jej skład wchodziły cztery szczeble rozgrywek. Nie było natomiast zmiany w formacie rozgrywek, w Premier League grała taka sama liczba klubów jak w First Division. Obowiązywał także system spadku i awansu pomiędzy najwyższą ligą a drugim szczeblem rozgrywek, który zmienił nazwę na First Division; trzecia liga nazywała się natomiast Second Division.

W pierwszym sezonie nowych rozgrywek grały 22 kluby: Arsenal, Aston Villa, Blackburn Rovers, Chelsea, Coventry City, Crystal Palace, Everton, Ipswich Town, Leeds United, Liverpool, Manchester City, Manchester United, Middlesbrough, Norwich City, Nottingham Forest, Oldham Athletic, Queens Park Rangers, Sheffield United, Sheffield Wednesday, Southampton, Tottenham Hotspur oraz Wimbledon.

Po założeniu | edytuj kod

Pierwszym sezonem ligi był 1992/1993, grały w nim 22 kluby. Pierwsza bramka została zdobyta przez Briana Deane’a dla Sheffield United w wygranym 2:1 meczu z Manchesterem United. W 1995 roku z powodu namowy FIFA liczba zespołów w rozgrywkach została zmniejszona do 20. Wówczas cztery zespoły spadły z ligi, zaś na ich miejsce powróciły dwa inne. 8 czerwca 2006 roku FIFA złożyła wniosek o zmniejszenie przez wszystkie najlepsze ligi europejskie liczby drużyn do 18. Premier League sprzeciwiła się jednak temu[10]. W sezonie 2007/2008 grało 20 klubów. W 2007 roku zmieniła się także nazwa rozgrywek z FA Premier League na Premier League[11].

Struktura | edytuj kod

Premier League jest kierowana przez korporację, podzieloną między dwadzieścia klubów. Każdy klub posiada pewną część udziałów, oraz swój głos we wszystkich aspektach działania spółki, takich jak kontrakty czy zmiany zasad. Kluby wybierają prezesów i grupę dyrektorów, którzy zajmują się codziennymi sprawami korporacji. Football Association, piłkarska federacja angielska, nie ingeruje w codzienne działanie spółki, jednak jest jednym z udziałowców i posiada prawo weta.

Sponsoring | edytuj kod

Premier League miał sponsora tytularnego w latach 1993-2016. Poniższa lista zawiera nazwy kolejnych firm, które sponsorowały rozgrywki angielskiej ekstraklasy:

  • 1992-1993 : Brak sponsora (FA Premier League)
  • 1993–2001: Carling (FA Carling Premiership)
  • 2001–2004: Barclaycard (Barclaycard Premiership)
  • 2004–2007: Barclays (Barclays Premiership)
  • 2007-2016: Barclays Premier League[12]
  • 2016- : Brak sponsora (Premier League)

Format rozgrywek | edytuj kod

W Premier League swoje mecze rozgrywa dwadzieścia zespołów. Podczas sezonu (który trwa od sierpnia do maja) każdy klub gra ze sobą dwukrotnie, raz na stadionie jednego z nich, a raz na stadionie drugiego - daje to 38 meczów dla każdego zespołu i 380 meczów w całym sezonie. W soboty większość meczów rozgrywanych jest o godzinie 16:00 czasu CET. Są to mecze nietransmitowane w brytyjskiej telewizji. Czasem mecze sobotnie są rozgrywane o 13:30 i 18:30 ze względu na relację telewizyjną. Podobnie jest z meczami niedzielnymi o 14:30 lub 17:00 czasu CET, czasami są też mecze o godzinie 16:00 kiedy angielska drużyna grała wcześniej w czwartek w europejskich pucharach. Natomiast czasem jeden pojedynek kolejki odbywa się w poniedziałek o 21:00 czasu CET również ze względów telewizyjnych. Od sezonu 2016/2017 zdarza się, że mecz inaugurujący weekendową kolejkę jest rozgrywany już w piątek o 21:00 czasu CET. Zwycięska drużyna otrzymuje trzy punkty, za remis dostaje się jeden, natomiast drużyna pokonana nie dostaje żadnego punktu. Kluby są klasyfikowane w tabeli po liczbie punktów, następnie po różnicy goli (bramek zdobytych i straconych). Na końcu sezonu klub, który zgromadził najwięcej punktów, zostaje mistrzem ligi.

Skład ligi w sezonie 2018/19 | edytuj kod

Lista sezonów | edytuj kod

 Osobny artykuł: Mistrzostwa Anglii w piłce nożnej mężczyzn.

Statystyki | edytuj kod

Najwięcej razy na podium Premier League | edytuj kod

 Osobny artykuł: Mistrzostwa Anglii w piłce nożnej mężczyzn.

W dotychczasowej historii Premier League na podium oficjalnie stawało w sumie 13 drużyn. Liderem klasyfikacji jest Manchester United, który zdobył 13 tytułów mistrzowskich.

ArsenalChelseaManchester CityBlackburn RoversLeicester CityManchester United Lokalizacja drużyn mistrzowskich

500+ występów | edytuj kod

Stan na 12.5.2019

Źródło: Strona Premier League.

100+ bramek w Premier League | edytuj kod

Stan na 12.5.2019

Źródło: Strona Premier League

Najwięcej asyst | edytuj kod

Stan na 12.5.2019

Źródło: Strona Premier League

Najwięcej czystych kont | edytuj kod

Stan na 23.05.2019

Źródło: Strona Premier League

Uczestnicy | edytuj kod

W rozgrywkach Premier League, od sezonu 1992/1993 do sezonu 2018/2019, udział wzięło łącznie 49 zespołów, z czego 6 (Arsenal F.C., Chelsea F.C., Everton F.C., Liverpool F.C., Manchester United F.C. i Tottenham Hotspur F.C.) wystąpiło w każdej edycji.

Pogrubione zespoły biorące udział w sezonie 2018/2019.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Podsumowanie - Premiership - Anglia - Wyniki, mecze, tabele i aktualności - Soccerway, pl.soccerway.com [dostęp 2017-11-26]  (pol.).
  2. Campbell, Dennis: United (versus Liverpool) Nations (ang.). The Observer, 06.01.2002. [dostęp 26.08.2009].
  3. Premier League revenues near £2bn (ang.). BBC News, 4.06.2009. [dostęp 26.08.2009].
  4. 1985: English teams banned after Heysel (ang.). BBC Archive. [dostęp 26.08.2009].
  5. a b c A History of The Premier League (ang.). Premier League. [dostęp 27.08.2009].
  6. The Taylor Report (ang.). Footballnetwork. [dostęp 27.08.2009].
  7. Crawford, Gary: Fact Sheet 8: British Football on Television (ang.). University of Leicester Centre for the Sociology of Sport. [dostęp 27.08.2009].
  8. The History Of The Football League (ang.). Football League. [dostęp 27.08.2009].
  9. In the matter of an agreement between the Football Association Premier League Limited and the Football Association Limited and the Football League Limited and their respective member clubs (ang.). HM Courts Service, 2006. [dostęp 27.08.2009].
  10. Fifa wants 18-team Premier League (ang.). BBC Sport, 08.06.2006. [dostęp 27.08.2009].
  11. Premier League and Barclays Announce Competition Name Change (ang.). Premier League, 14.05.2007. [dostęp 27.08.2009].
  12. Barclays secures Premier League Global title sponsorship. Barclays, 27 września 2006. [dostęp 2 grudnia 2007].

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Premiership" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy