Protektorat Czech i Moraw


Na mapach: 50°N 14°E/50,083300 14,466700

Protektorat Czech i Moraw w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Protektorat Czech i Moraw (czes. Protektorát Čechy a Morava, niem. Protektorat Böhmen und Mähren) – autonomiczna jednostka administracyjna utworzona 16 marca 1939 przez niemiecką Rzeszę z okupowanych od 15 marca 1939 Czech, Moraw i Śląska Czeskiego, nieprzyłączonych w konsekwencji układu monachijskiego do III Rzeszy 30 września 1938 jako Kraj Sudetów (niem. Sudetenland). Większość społeczności międzynarodowej nigdy nie uznała istnienia tego tworu.

Protektorat wchodził w skład tzw. Wielkich Niemiec (Großdeutsches Reich), ale miał wewnętrzny samorząd, natomiast władze Niemiec pozostawiły sobie prawo zawieszania przepisów i zarządzeń władz czeskich. Autonomia była stopniowo ograniczana przez okupanta metodą faktów dokonanych – poprzez infiltrację gestapo, wzmożone represje, ucisk językowy i rabunek czeskiej gospodarki. Protektorat Czech i Moraw istniał formalnie do końca II wojny światowej. Prezydentem rządu kolaborującego z Niemcami był Emil Hácha, do 15 marca 1939 prezydent Czecho-Słowacji. Społecznym oparciem władz kolaboracyjnych była masowa organizacja Narodowe Zjednoczenie (deklaracje członkowskie podpisało ponad 98% pełnoletnich Czechów).

Spis treści

Władze | edytuj kod

Prezydent

Protektorzy

Premierzy

Ministrowie

Polityka zagraniczna i obronna pozostawały w gestii III Rzeszy

Formacje kolaboracyjne polityczne, paramilitarne i militarne | edytuj kod

Waluta | edytuj kod

 Osobny artykuł: Korona Protektoratu Czech i Moraw.

Jednostkę walutową Protektoratu stanowiła korona Protektoratu Czech i Moraw (emitowano monety i banknoty z napisami w językach niemieckim i czeskim).

Podział administracyjny | edytuj kod

Reichsprotektorat Böhmen und Mähren (1939-1940) | edytuj kod

(Podział na kraje, powiaty (Oberlandratsbezirke)[1] i przynależące do nich miasta)

Reichsprotektorat Böhmen und Mähren (1940-1942) | edytuj kod

Reichsprotektorat Böhmen und Mähren (1942-1945) | edytuj kod

Miejscowości powyżej 20 tys. ludności (wg stanu na 01.12.1930) | edytuj kod

Czechy | edytuj kod

  • Praga (848.823)
  • Pilzno (114.704)
  • Czeskie Budziejowice (43.788)
  • Pardubice (28.846)
  • Kladno (20.751)

Morawy | edytuj kod

  • Brno (264.925)
  • Morawska Ostrawa (125.304)
  • Ołomuniec (66.440)
  • Prostejov (33.481)
  • Igława (31.028)
  • Przerów (22.280)
  • Śląska Ostrawa (22.242)
  • Zlin (21.582)[2]

Ruch oporu | edytuj kod

 Osobny artykuł: Czechosłowacki ruch oporu.

W Protektoracie działał czeski ruch oporu. Działania nie przybrały znaczącego zakresu zbrojnego, działalność konspiracyjną prowadziła KPCz i podziemie beneszowskie (głównie Centralny Komitet Krajowego Ruchu Oporu). Największym sukcesem był udany zamach na protektora Reinharda Heydricha w 1942 roku, przygotowany przez czechosłowacki rząd emigracyjny. Organizacje ruchu oporu:

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Protektorat Böhmen und Mähren
  2. Protektorat Böhmen und Mähren - Gemeinden mit 10.000 und mehr Einwohnern

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (państwo historyczne):
Na podstawie artykułu: "Protektorat Czech i Moraw" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy