Renault FT


Renault FT w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Renault FT (Renault FT Modèle 1917, często określana jako Renault FT-17) – francuski czołg lekki z okresu I wojny światowej, używany przez wiele państw (w tym Polskę) także podczas II wojny światowej.

Włoski czołg Fiat 3000 i radziecki MS-1 konstrukcyjnie wzorowane były na czołgu Renault FT.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Czołg Renault FT został skonstruowany w 1917. Był to pierwszy czołg o klasycznej konstrukcji – typowej dla prawie wszystkich konstruowanych później do czasów obecnych czołgów. Konstrukcja ta charakteryzowała się przedziałem bojowym (załogi) z przodu, uzbrojeniem w pełni obrotowej wieży i przedziałem napędowym z tyłu. Czołg ten przeznaczony był do wsparcia piechoty, dlatego rozwijał niewielką prędkość. Jego niewielkie rozmiary, będące zaletą, powodowały pewne problemy w pokonywaniu okopów i transzei, co starano się zniwelować za pomocą „ogona” – specjalnej konstrukcji montowanej z tyłu kadłuba.

Wyprodukowano około 4000 czołgów (około 3000 podczas I wojny światowej)[1] tego typu. Czołgi FT były szeroko używane w bitwach końca I wojny światowej, począwszy od ich debiutu 31 maja 1918. Spośród czołgów wyprodukowanych w czasie wojny 356 zostało zniszczonych przez artylerię, 13 przez miny, 70 z innych przyczyn. Był najskuteczniejszym czołgiem tej wojny.

Po I wojnie były one szeroko eksportowane – używane były w większości państw posiadających wojska pancerne, często jako ich pierwsze czołgi. Większość z wyprodukowanych czołgów znajdowała się wciąż w służbie jeszcze w chwili wybuchu II wojny światowej, głównie w armii francuskiej, chociaż wówczas były one już przestarzałe.

Podczas wojny zimowej między ZSRR a Finlandią, fińskie wojska dysponowały około 30 czołgami Renault FT.

Wersje podstawowe i rozwojowe | edytuj kod

  • FT z działem 37 mm,
  • FT z karabinem maszynowym 7,92 mm,
  • FT z wieżą okrągłą odlewaną Renault (produkowaną też w firmie Forges et Aciéries Paul Girod),
  • FT z wieżą stożkową nitowaną Berliet,
  • Renault FT 75 BS – FT z działem „blockhaus Shneider” 75 mm,
  • Renault TSF – pojazd bez wieży, posiadający radiostacje w specjalnej obudowie,
  • FT Modifié 31 – francuska modyfikacja FT, uzbrojona w karabin maszynowy 7,5 mm Reibel z 1931.

Zastosowanie w Polsce | edytuj kod

 Osobny artykuł: Broń pancerna w II Rzeczypospolitej.

Renault FT były także pierwszymi czołgami na wyposażeniu Wojska Polskiego. Wiosną 1919 w Armii Polskiej generała Hallera we Francji utworzono 1 Pułk Czołgów, wyposażony w 120 czołgów FT. W czerwcu 1919 pułk czołgów razem z armią przetransportowano do Polski, co uczyniło polską armię czwartą na świecie (po Wielkiej Brytanii, Francji i USA) pod względem siły wojsk pancernych. Używane były następnie w wojnie polsko-bolszewickiej, po której na stanie pozostało 112 pojazdów. W momencie wybuchu II wojny światowej armia polska posiadała jeszcze 102 czołgi tego typu. W okresie międzywojennym zakupiono 35 pojazdów pokrewnych typów i zbudowano 26 (lub 27) nowych z części zapasowych, a cały park maszyn z rodziny FT poddano drobnym modernizacjom ze względu na przestarzałą konstrukcję. Zostały one użyte w składzie trzech kompanii czołgów lekkich (wolnobieżnych) oraz jako drezyny pancerne w składzie pociągów pancernych. Po 1936 80 wozów sprzedano, ostatecznie w 1939 Wojsko Polskie posiadało 102 pojazdy tego typu[2].

Ciekawostki | edytuj kod

Istniejące dwie, wykonane w Polsce repliki czołgu Renault FT (skonstruowane przez Roberta Tirczakowskiego i należące do Fundacji Historii Polskiej Broni Pancernej w Toruniu) wykorzystano w filmie 1920 Bitwa warszawska[3].

Zachowane egzemplarze | edytuj kod

Czołg Renault FT, taki sam jak walczący podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920, zachował się w Afganistanie. W wyniku rozmowy prezydenta Bronisława Komorowskiego z prezydentem Afganistanu Hamidem Karzajem podczas wrześniowej sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku w 2012, afgański przywódca zgodził się na przekazanie czołgu Polsce. 26 października czołg trafił do Polski. Renowacji Renault FT dokonać miało Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego w Poznaniu ale ostatecznie remont wykonany został w Pracowni Konserwacji Ciężkiego Sprzętu Wojskowego w Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej (MPTW) – Oddziale Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Obecnie jest eksponowany na wystawie „Wojna 1939. Zrobiliśmy to co do nas należało” w MPTW w Forcie IX Twierdzy Warszawa.

Tabela wyposażenia w amunicję według norm z 1939 | edytuj kod

Kompania czołgów Renault

  • do działa 37 mm – 6,0 JO, do ckm – 4,0 JO, w tym:

na wozie pancernym:

  • do działa 37 mm – 5,92 JO, do ckm – 2,40 JO.

na wozie amunicyjnym:

  • do działa 37 mm – 0,08 JO (× 9 czołgów); do ckm – 1,60 JO (× 6 czołgów).
  • 1 JO do działa 37 mm: 40 nb, w tym z pociskiem przeciwpancernym – 14 nb, z granatem kruszącym – 26 nb.
  • 1 JO do ckm: 2000 nb, w tym z pociskiem Sc (ciężki) – 1400 nb, z pociskiem P (przeciwpancerny) – 200 nb, z pociskiem Ps (przeciwpancerno-świetlny) – 400 nb.

Galeria | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Robert Jackson: Maszyny konstrukcje-technika. MAK, 2011. ISBN 978-3-939991-90-8.
  2. Czołg Renault FT-17 (pol.). Dobroni.pl Portal historii ożywionej, 2013-02-08. [dostęp 2014-04-20].
  3. Grzegorz Jaczyński: Renault FT-17 z Torunia (pol.). dobroni.pl, 2010-05-31. [dostęp 2011-12-09].

Bibliografia | edytuj kod

  • AdamA. Jońca AdamA., RajmundR. Szubański RajmundR., JanJ. Tarczyński JanJ., Wrzesień 1939 Pojazdy Wojska Polskiego Barwa i broń, Warszawa: WKiŁ, 1990, ISBN 83-206-0847-3, OCLC 177350879 .
  • Gazetki kolekcjonerskie Wrzesień 1939, Wydawnictwo FIRST TO FIGHT sp. z o.o. 2014, ​ISBN 978-83-64186-12-7​.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Renault FT" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy