Rzgów


Na mapach: 51°39′47″N 19°29′22″E/51,663056 19,489444

Rzgów w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rzgówmiasto[2] w Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Rzgów, nad rzeką Ner, wchodzi w skład aglomeracji łódzkiej. Był miastem duchownym[3] kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku[4].

W Rzgowie znajduje się największe w Europie centrum handlu odzieżą i tekstyliami, które tworzą Centrum Handlowe Ptak i Polros.

Rzgów uzyskał lokację miejską w 1467 roku, ale nie została ona zrealizowana, ponowna lokacja w 1502 roku, degradacja w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 2006 roku[5].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Kościół parafialny św. Stanisława

Pierwsze wzmianki o Rzgowie pochodzą z 1378 roku. Lokowano tu wówczas wieś na prawie niemieckim.

W 1467, wskutek starań ówczesnych właścicieli miasta, kapituły katedralnej krakowskiej, miasto otrzymało z nadania króla Kazimierza Jagiellończyka prawa miejskie, które straciło w roku 1870, w wyniku reformy administracyjnej, w okresie funkcjonowania Królestwa Polskiego pod zaborem rosyjskim.

W nocy z 25 na 26 lipca 1812 roku miał miejsce pożar Rzgowa, który wybuchł przy ulicy Tuszyńskiej. W ciągu trzech godzin spłonęło 140 domów, budynki gospodarskie, 70 stodół, a także proboszczówka i inne obiekty[6].

Z kolei latem 1918 roku miał miejsce pożar Rzgowa, który rozpoczął się od iskry z parowozu kolejki dojazdowej ŁWEKD. Pożar ten zamknął okres drewnianej zabudowy osady, która wcześniej dominowała – osada została odbudowana w cegle, zyskując wyraźnie charakter miejski.

W okresie II wojny światowej Rzgów znalazł się w granicach Kraju Warty (Warthegau) pod nazwą Rzgow. W 1943 roku zmieniono nazwę na Lancellenstätt[7].

Do 1953 miejscowość była siedzibą gminy Gospodarz. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w starym województwie łódzkim. 1 stycznia 2006 Rzgów odzyskał prawa miejskie[2].

Po zmianie ustroju społeczno-gospodarczego w Polsce od czerwca 1989 r., w latach 90. XX w. nastąpił znaczący rozwój miasta, w oparciu o rozwijające się w nim i w pobliżu duże targowiska odzieży i artykułów włókienniczych. Inicjatorem tych przemiano były dwie miejscowe rodziny: Antoniego Ptaka i Gałkiewiczów[8].

Demografia | edytuj kod

  • Piramida wieku mieszkańców Rzgowa w 2014 roku[1].


Transport | edytuj kod

Uroczystość otwarcia linii Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych (ŁWEKD) Ruda Pabianicka-Rzgów-Tuszyn (18 kwietnia 1916)

Przez Rzgów prowadzi droga krajowa nr 91. Miasto znajduje się w zasięgu miejskich linii autobusowych obsługiwanych przez MPK Łódź (linie 50B, 50C oraz 56) oraz MZK Pabianice (linia T), a ponadto kursują autobusy PKS Łódź (linie Tuszyn – Łódź oraz Czyżeminek – Łódź). W południowej części miasta znajduje się węzeł drogowy Rzgów łączący drogę krajową nr 91 z drogą ekspresową S8 (fragment trasy europejskiej E67). Na wschód od miasta zlokalizowany jest węzeł z autostradą A1 (fragment trasy europejskiej E75).

OSP Rzgów – strażnica

W latach 1916–1978 Rzgów był również skomunikowany w relacji ŁódźTuszyn poprzez podmiejską sieć tramwajową. W latach 1916–1948 linia obsługiwana była przez Łódzkie Wąskotorowe Elektryczne Koleje Dojazdowe i miała status kolejki dojazdowej. Początkowo była obsługiwana trakcją parową, która w 1927 r. zmieniona została na trakcję elektryczną. W okresie II wojny światowej linia ta otrzymała numer 80. Przed wojną i po wojnie tramwaj był oznakowany nazwą docelowego przystanku, czyli Tuszyna. Od 1956 linia otrzymała numerację 42, która była utrzymana do jej likwidacji w 1978 roku[9]. 17 czerwca 1978 r., w związku z gruntowną przebudową drogi Łódź – Piotrków Trybunalski, likwidacji uległ odcinek Rzgów – Tuszyn tej linii[10]. Od tego czasu, do całkowitej likwidacji linii rzgowsko-tuszyńskiej (z dniem 1 czerwca 1993), jej nową krańcówkę umieszczono przy ulicy Tuszyńskiej[11]. Śladem tej linii kursują autobusy MPK-Łódź nr 50[12].

Edukacja | edytuj kod

W Rzgowie znajduje się Przedszkole Miejskie, Szkoła Podstawowa im. Jana Długosza i Gimnazjum im. Kazimierza Jagiellończyka.

Zabytki | edytuj kod

Do rejestru zabytków[13] wpisany jest jeden obiekt:

Przypisy | edytuj kod

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Rzgow, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Dz.U. z 2005 r. nr 141, poz. 1185.
  3. Przeszłość administracyjna ziem województwa łódzkiego, „Rocznik Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Historycznego”, Łódź 1929, s. 15.
  4. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 68.
  5. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 68–69.
  6. y, Parafialna Księga Zgonów Rzymskokatolickiej Parafii Św. Stanisława i Biskupa Męczennika, k. 1, 1810 .
  7. Vgl. Anordnung über Ortsnamenänderung im Reichsgau Wartheland, Nr 62, 18 maja 1943; Posen 1943.
  8. Anna Gałkiewicz, 400 lat rodziny Gałkiewiczów w Rzgowie, Rzgów 2003.
  9. Linia 42. [dostęp 26 sierpnia 2011].
  10. Tomasz Sas, Ostatni kurs do Tuszyna, „Tramwajarz Łódzki”, 14 VII 1978, nr 3, s. 3.
  11. Łódzkie tramwaje i autobusy – Krańcówki tramwajowe.
  12. WojciechW. Źródlak WojciechW., JerzyJ. Wojtowicz JerzyJ., MarcinM. Kaczyński MarcinM., Łódzka podmiejska komunikacja tramwajowa 1901–2001, JanJ. Raczyński (red.), Łódź: Wyd. EMI-PRESS, 2001, ISBN 83-904079-8-1, OCLC 830247102 .
  13. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie. 2018-09-30. s. 34. [dostęp 2014-02-09].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "Rzgów" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy