Sobór watykański II


Sobór watykański II w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sobór watykański II – dwudziesty pierwszy sobór powszechny otwarty 11 października 1962 przez Jana XXIII, zakończony 8 grudnia 1965 przez Pawła VI.

Sobór został zwołany z inicjatywy Jana XXIII w celu „uwspółcześnienia” (aggiornamento) Kościoła katolickiego i uczynieniu zadość konsumpcjonistycznemu społeczeństwu. Odbyły się cztery sesje soborowe – Jan XXIII przewodniczył pierwszej, zaś jego następca Paweł VI trzem kolejnym. W obradach Soboru uczestniczyło 3058 ojców soborowych. Przysłuchiwali im się także audytorzy i obserwatorzy delegowani przez wspólnoty niekatolickie.

Sobór Watykański II zapoczątkował rewolucję Kościoła katolickiego poprzez uruchomienie i nadanie kierunku reformie liturgicznej zakrojonej na ogromną skalę, przez wprowadzenie innego rozumienia natury i misji Kościoła, a także przez wprowadzenie inaczej rozumianego ekumenizmu, który według innych przechodzi już w irenizm. Podczas trwania Soboru Paweł VI nawiązał bliskie stosunki z patriarchą Konstantynopola Atenagorasem. 5 grudnia 1965 miały zostać odwołane ekskomuniki, którymi w 1054 roku obłożyli się nawzajem dostojnicy Kościoła rzymskiego i prawosławni.

Dokumenty soborowe po raz pierwszy w historii Kościoła spisane zostały bez użycia formuły anathema sit („niech będzie wyklęty”).

Spis treści

Przebieg Soboru | edytuj kod

Przygotowanie soboru | edytuj kod

Okres przygotowawczy trwał ponad dwa lata. Papież Jan XXIII ogłosił chęć zwołania Soboru na zebraniu kardynałów trzy miesiące po zostaniu papieżem, 25 stycznia 1959 r.[1] Powołano dziesięć komisji, sekretariaty ds. kontaktów z mediami, ds. kontaktów z innymi wyznaniami chrześcijańskimi oraz ds. nadzwyczajnych. Centralna Komisja koordynowała prace przygotowawcze[2].

Pierwsza sesja | edytuj kod

Pierwsza sesja soborowa została otwarta przez Jana XXIII 11 października 1962 r. i trwała do 8 grudnia tegoż roku. 13 października zebrało się pierwsze robocze posiedzenie, ale dopiero trzy dni później 16 października Sobór głosował na członków, którzy mieli wejść w skład dziesięciu komisji roboczych. W następnych dniach, głosowanie zostało ostatecznie zatwierdzone przez Jana XXIII, który uzupełnił komisje poprzez wyznaczenie jeszcze 90 dodatkowych członków. Chciał on m.in. wzmocnić obecność w komisjach przedstawicieli episkopatów słabiej reprezentowanych, np. z Polski, Szwajcarii, Irlandii, Portugalii i Afryki[3]. W skład komisji weszło więcej uczestników z Europy Środkowej i Północnej, niż pierwotnie planowała Kuria Rzymska. Z początku, większość stanowić mieli hierarchowie z Włoch i Hiszpanii[1].

  1. Komisja doktrynalna: przewodniczący – kard. Alfredo Ottaviani, sekretarz: o. Tromp SJ
  2. Komisja ds. biskupów i diecezji: przewodniczący – kard. Paolo Marella, sekretarz: Lauro Governatori
  3. Komisja ds. dyscypliny kleru i ludu Bożego: przewodniczący – kard. Pietro Ciriaci, sekretarz: ks. Alvaro del Portillo
  4. Komisja ds. zakonów: przewodniczący – kard. Valerio Valeri, sekretarz: o. J. Rousseau OMI
  5. Komisja ds. dyscypliny sakramentów: przewodniczący – kard. Benedetto Aloisi Masella, sekretarz: Raimundo Bidagor SJ
  6. Komisja ds. świętej liturgii: przewodniczący – kard. Arcadio María Larraona CMF, sekretarz: o. Ferdinando Giuseppe Antonelli OFM
  7. Komisja ds. studiów i seminariów: przewodniczący – kard. Giuseppe Pizzardo, sekretarz: o. Paul Augustin Mayer OSB
  8. Komisja ds. Kościołów wschodnich: przewodniczący – kard. Amleto Giovanni Cicognani, sekretarz: o. A.G. Welykyi
  9. Komisja ds. misji: przewodniczący – kard. Grzegorz Piotr XV Agadżanian, sekretarz: S. Paventi
  10. Komisja ds. apostolstwa świeckich: przewodniczący – kard. Fernando Cento, sekretarze: ks. Glorieaux i ks. Galletto[3]

20 października Sobór wydał wspólne „Przesłanie Ojców Soboru do ludzkości”. Nie było ono jeszcze właściwym dziełem Soboru jako takiego, ale wspólną deklaracją biskupów całego świata. Właściwa wspólna praca ojców soborowych zaczęła się nazajutrz, 21 października. Tego dnia przystąpiono do omawiania jednego z siedmiu tzw. schematów, które później miały stać się konstytucjami Soborowymi. Jako pierwszy wybrano do opracowania schemat o liturgii. Był on – według oceny Josepha Ratzingera – odważny a jednocześnie bardzo wyważony teologicznie. Mógł więc zjednoczyć wokół konstruktywnego projektu ojców nastawionych reformatorsko, oczekujących przemian i postępu, i ojców nastawionych bardziej konserwatywnie. Tekst miał wyjść naprzeciw oczekiwaniom i pytaniom stawianym przez biskupów z terenów misyjnych. Nie bez znaczenia było też i to, że badania opinii biskupów przed rozpoczęciem Soboru wskazywały dość powszechną wolę, by kwestią reformy liturgicznej zająć się w pierwszej kolejności. Zajęcie się kwestią liturgii było wyznaniem wiary w to, co jest w Kościele najważniejsze, co jest źródłem jego życia[4].

Pozostałe sesje soborowe odbywały się w następujących terminach:

  • 29 IX – 4 XII 1963
  • 14 IX – 21 XI 1964
  • 14 IX – 8 XII 1965.

Sobór, a właściwie wprowadzenie nowego Mszału Rzymskiego sprowadziło w 1970 roku na Pawła VI i innych, którzy brali udział w stworzeniu Novus Ordo Missæ dwie klątwy, a mianowicie klątwę św. Piusa V z 1570 roku i swoją własną klątwę. Gdy po Soborze Trydenckim wprowadzono ostateczny Mszał Rzymski pierwszą rzucił św. Pius V, a później sam Paweł VI zrobił to samo. Klątwa św. Piusa V przewidziana jest dla każdego, kto zmieni tekst Mszy Świętej, natomiast Paweł VI przewidział ją dla samego siebie w wypadku, gdy zmieniłby teksty Mszału Rzymskiego.

Udział Polaków | edytuj kod

W Soborze uczestniczyło niewielu biskupów zza żelaznej kurtyny. Ze 150 biskupów z krajów komunistycznych pojawiło się 25. Większość z nich stanowili biskupi polscy, których na Sobór pojechało 20. Reszta to dwaj Węgrzy i trzej Czechosłowacy. Nie przyjechał żaden z ZSRR, Rumunii, Bułgarii, Chin[5]. Z Polaków będących na Soborze można wymienić kard. Stefana Wyszyńskiego, abp. Karola Wojtyłę, abp. Bolesława Kominka.

Polscy biskupi na Soborze wystosowali Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich. Autorem i inicjatorem listu był arcybiskup wrocławski Bolesław Kominek.

Dokumenty soborowe | edytuj kod

Papież Paweł VI

Konstytucje:

Dekrety:

Deklaracje:

Oceny | edytuj kod

Sobór Watykański II stał się prawdopodobnie najważniejszym wydarzeniem w dziejach chrześcijaństwa. Kościół katolicki uległ w jego wyniku tak poważnym przemianom, że pojawiły przeciwstawienia: Kościół „przedsoborowy” i „posoborowy”. Oceny Soboru wahają się od entuzjastycznych do niezwykle krytycznych.

Pozytywne | edytuj kod

Zwolennicy zmian posoborowych podkreślali, że oznaczają one pozbycie się przez Kościół katolicki rzekomej bariery, odgradzającej go od współczesnego świata. Zmiany te oceniono jako koniec epoki kontrreformacji – zerwanie z niezmiennością na rzecz modernizmu.

Negatywne | edytuj kod

Krytyka Soboru następuje z dwóch punktów widzenia, które można umownie określić jako konserwatywny i modernistyczny.

Wspólną cechą krytyki z obu stron jest to, że Sobór Watykański II jest odpowiedzialny za niepowodzenia w misji ewangelizacji w postaci narastającego ateizmu i sekularyzacji społeczeństw, które przed soborem były katolickie.

Krytyka konserwatywna | edytuj kod

Krytycy konserwatywni zauważają, że Sobór bezzasadnie odrzucił wiele dobrych koncepcji, które sprawdzały się w życiu Kościoła do tej pory: stosunku do ekumenizmu i wolności religijnej, liturgii, pozycji i organizacji Kościołów partykularnych. W konstytucjach soborowych istnieć mają herezje modernizmu, jak również złamanie wielu ustanowionych wcześniej zakazów. Przeprowadzone w latach następujących po soborze zmiany w liturgii określa się jako jej protestantyzacja. Krytyka sprowadza się do zarzutu, że zmiany dokonane przez Sobór nie były konieczne, ponieważ należało się trzymać zasad dotychczasowych z racji ich owocności. Podkreśla się także wpływ masonerii na postanowienia Soboru[6]. Jednym z ośrodków krytyki jest Bractwo Świętego Piusa X oraz sedewakantyści.

Krytyka modernistyczna | edytuj kod

Modernistyczni zarzucali Soborowi rzecz dokładnie odwrotną – że zmiany w Kościele były zbyt małe i że nie dotknęły Kościoła jako instytucji. Podnoszono zwłaszcza, że Kościół katolicki jest instytucją hierarchiczną, i że zbyt mało angażuje się w przemiany społeczne po stronie upośledzonych.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Alberigo, Giuseppe; Sherry, Matthew: A Brief History of Vatican II. 2006, s. 1–24.
  2. Bokenkotter, Thomas: A Concise History of the Catholic Church. New York: Image, 2005, s. 413. ISBN 0-385-51613-4.
  3. a b History of Vatican II. Giuseppe Alberigo (red.) Joseph A. Komonchak (red. wydania angielskiego). T. 2 – The Formation of the Council's Identity First Period and Intersession. October 1962 – September 1963. s. 41 (przyp. 105) – 44.
  4. Por. Joseph Ratzinger: Theological Highlights of Vatican II. Nowy Jork/Mahwah, NJ: 1966, 2009, s. 28-31.
  5. Kard. J. Herranz, En las afueras de Jericó. Rialp 2007.
  6. „Dzieci wdowy” w Watykanie.

Bibliografia | edytuj kod

  • Alberigo, Giuseppe; Sherry, Matthew: A Brief History of Vatican II. Maryknoll, USA: Orbis Books, 2006. ISBN 1-57075-638-4.
  • History of Vatican II. Giuseppe Alberigo (red.) Joseph A. Komonchak (red. wydania angielskiego). T. 2 – The Formation of the Council's Identity First Period and Intersession. October 1962 – September 1963. Maryknoll, USA – Leuven, Belgia: Orbis – Peeters, 1997, s. 601.
  • Joseph Ratzinger: O nauczaniu II Soboru Watykańskiego. Formułowanie – Przekaz – Interpretacja. Wiesław Szymona OP, Ewa Grzesiuk (przekład), Krzysztof Góźdź, Marzena Górecka (red.). Lublin: Wydawnictwo KUL, 2016, seria: Opera Omnia Josepha Ratzingera VII/1-2.
  • Joseph Ratzinger: Theological Highlights of Vatican II. Thomas P. Rausch SJ (wstęp i przekład). Nowy Jork/Mahwah, NJ: Paulist Press, 1966, 2009, s. 261. ISBN 978-0-8091-4610-9.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (Synod):
Na podstawie artykułu: "Sobór watykański II" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy