Stanisław Broniewski


Stanisław Broniewski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Grób Stanisława Broniewskiego na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Tablica pamiątkowa przy ul. Grażyny 22

Stanisław Broniewski, ps. Orsza, Witold, K. Krzemień (ur. 29 grudnia 1915 w Warszawie, zm. 30 grudnia 2000 w Wesołej) – polski ekonomista, naczelnik Szarych Szeregów, harcmistrz, podporucznik AK. Kawaler Orderu Orła Białego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

W 1928 wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego – 3 Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. ks. J. Poniatowskiego, później był m.in. instruktorem harcerskim w Chorągwi Wielkopolskiej ZHP.

Podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 współorganizator Pogotowia Harcerzy. W czasie okupacji niemieckiej w Szarych Szeregach, m.in.: 1941 komendant Okręgu Południowego w Chorągwi Warszawskiej i organizacji Wawer, 1941–1943 komendant Chorągwi Warszawskiej, od lutego do maja 1943 komendant Grup Szturmowych w Warszawie, od maja 1943 do października 1944 naczelnik Szarych Szeregów. Dowódca akcji pod Arsenałem, uczestnik powstania warszawskiego 1944. Jeniec obozu w Bergen-Belsen.

Od 1945 komendant Harcerstwa wśród Polaków w Niemczech. Po powrocie do kraju w 1946 pracował m.in. w Centralnym Urzędzie Planowania, Radzie Ekonomicznej przy Radzie Ministrów, Instytucie Kształtowania Środowiska, UŁ. Po październiku 1956 miał kandydować w wyborach do Sejmu wraz z grupą działaczy katolickich, jednak jego nazwisko zostało skreślone przez władze PZPR[1].

W 1989 został przewodniczącym Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP oraz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Współzałożyciel Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, w latach dziewięćdziesiątych działał na rzecz zjednoczenia polskiego harcerstwa.

Pełnił funkcję Honorowego Przewodniczącego Stowarzyszenia Szarych Szeregów. W kwietniu 1992 otrzymał Honorowe Obywatelstwo miasta stołecznego Warszawy. Zmarł po długiej chorobie 30 grudnia 2000, w Wesołej w wieku 85 lat.

Pogrzeb Stanisława Broniewskiego odbył się 9 stycznia 2001 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Został pochowany w kwaterze Harcerskiego Batalionu Armii Krajowej „Zośka” (A20)[2].

Książki | edytuj kod

Autor wielu prac z historii harcerstwa okresu okupacji, m.in.:

  • Akcja pod Arsenałem, (1983) ​ISBN 83-05-11161-X
  • Całym życiem. Szare Szeregi w relacji naczelnika (1983), ​ISBN 83-01-04269-9
  • Florian Marciniak. Naczelnik Szarych Szeregów (1988), ​ISBN 83-01-08721-8
  • O prawie harcerskim, (1984),
  • To nie takie proste: moje życie, (2001), ​ISBN 83-86747-72-2
  • Trójka: zapiski o ludziach i wydarzeniach z dziejów 3 Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. Xięcia Józefa Poniatowskiego, (2004), ​ISBN 83-920884-0-9​.

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Był Kanclerzem Kapituły Orderu Orła Białego i członkiem Kapituły Orderu Virtuti Militari.

Upamiętnienie | edytuj kod

  • W maju 2009 imię Stanisława Broniewskiego „Orszy” nadano skwerowi położonemu pomiędzy między ulicami: Różaną, Puławską i gen. J. Dąbrowskiego w Warszawie[3].
  • Tablica pamiątkowa na kamienicy przy ul. Grażyny 22 w Warszawie, w której w latach 1948–2000 mieszkał Stanisław Broniewski.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Andrzej Friszke: Koło posłów „Znak” w Sejmie PRL 1957-1976. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2002, s. 10. ISBN 83-7059-527-8.
  2. Tadeusz Sobieraj: Orły Niepodległości. Cmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie w setną rocznicę jego powstania (1912–2012). Ząbki: Apostolicum, 2012, s. 93. ISBN 978-83-7031-808-6.
  3. Uchwąła nr LVI/1703/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 28 maja 2009 r. w sprawie nadania nazwy skwerowi w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego”. 104 poz. 2981, 2009. 

Bibliografia | edytuj kod

  • Urząd m.st. Warszawa: Stanisław Broniewski-Orsza. [dostęp 7 stycznia 2009].
  • Broniewski Stanisław. W: Janusz Wojtycza (red.): Harcerski Słownik Biograficzny. T. 1. Warszawa: Muzeum Harcerstwa i Marron Edition, 2006, s. 22–26. ISBN 83-923571-1-6.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Stanisław Broniewski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy