Ulica Jana Kilińskiego w Białymstoku


Na mapach: 53°07′56,2″N 23°09′54,2″E/53,132280 23,165053

Ulica Jana Kilińskiego w Białymstoku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ulica Jana Kilińskiego – reprezentacyjna ulica położona w centrum Białegostoku, ciągnący się od Placu Branickich do placu Jana Pawła II[1].

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Wizytówką miasta Białegostoku pod względem architektonicznym jest zespół; Park miejski - Planty, pałac Branickich, ulica Jana Kilińskiego oraz pasaż - Rynku Kościuszki z jego zabudową, które wspólnie tworzą w centrum miasta specyficzne miejsce kulturalno - wypoczynkowe.

Historia ulicy | edytuj kod

Jedna z najbardziej reprezentacyjnych ulic przedwojennego Białegostoku. Mieściła się w samym centrum miasta, pomiędzy Pałacem Branickich, a kościołem farnym.

Tuż przy bramie prowadzącej do Pałacu, na początku ulicy Jana Kilińskiego znajduje się Pałacyk Gościnny, wzniesiony przez Branickich dla takich hetmańskich gości, dla których zabrakłoby miejsca w pałacowych oficynach, a ich pozycja nie pozwalałaby im na zatrzymanie się w którymś z zajazdów znajdujących się w mieście. Jednak jest to tylko jedna z interpretacji przeznaczenia budynku. Można też przypuszczać, że miał to być, modny w owym czasie maison de plaisance, do którego zwykły uciekać damy przed obowiązkami życia dworskiego. Niewykluczone, że Pałacyk zapragnęła mieć dla siebie Izabela z Poniatowskich Branicka. Budowę rozpoczęto przed 1770 rokiem przy drodze wiodącej z miejskiego rynku do hetmańskiej rezydencji, w pobliżu dwóch stawów bezpośrednio sąsiadujących z Pałacem Branickich. Pałacyk Gościnny był ostatnim wzniesionym przez Branickiego obiektem w rezydencji białostockiej. Być może potem korzystał z budowli koniuszy Branickich, pułkownik Andrzej Węgierski, bowiem do Pałacyku przylgnęła nazwa „Dom Koniuszego”. Są to jednak tylko przypuszczenia. W roku śmierci Branickiego (1771 r.) zakończone zostały prace przy elewacjach budynku. Nigdy nie zrealizowano projektów wnętrz. Po roku 1838 budynek, podobnie jak cały zespół pałacowy, był własnością Instytutu Panien Szlacheckich. Przed II wojną światową w „Domku Koniuszego” znajdowała się kawiarnia, sklep cukierniczy i restauracja Savoy. W roku 1941 usadowiły się w nim władze okupacyjne, a w 1944 roku został zburzony podczas bombardowania znajdującego się po sąsiedzku hotelu Ritz. W roku 1947 rozpoczęto trwającą 5 lat odbudowę. Obecnie mieści się w nim Pałac Ślubów[2].

Przy drugim końcu króciutkiej ulicy Kilińskiego, na rogu z ulicą Kościelną stoi klasycystyczny budynek loży masońskiej, zbudowany w latach 1803 - 1806 w miejscu danej wozowni Branickich z roku 1771. Dzisiaj mieści się w nim Książnica Podlaska, czyli Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Łukasza Górnickiego[3].

Otoczenie | edytuj kod

Dawna loża masońska

Przy ul. im. Jana Kilińskiego znajduje się szereg budynków i budowli posiadających wartości nie tylko historyczne ale i zabytkowe;

Galeria zdjęć | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Miejski System Informacji Przestrzennej (GIS)
  2. Śladami hetmana Branickiego..
  3. Książnica Podlaska..
  4. URZĄD STANU CYWILNEGO PAŁAC ŚLUBÓW
Na podstawie artykułu: "Ulica Jana Kilińskiego w Białymstoku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy