Wiaczesław Mołotow


Wiaczesław Mołotow w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii To jest najnowsza wersja przejrzana, która została oznaczona 12 lis 2018. Od tego czasu wykonano 1 zmianę, która oczekuje na przejrzenie. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wiaczesław Michajłowicz Mołotow, właśc. Wiaczesław Michajłowicz Skriabin, Вячеслав Михайлович Молотов (Скрябин) (ur. 25 lutego?/9 marca 1890 w Kukarce w guberni wiackiej, zm. 8 listopada 1986 w Moskwie) – rosyjski działacz komunistyczny, polityk radziecki.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Pochodził z rodziny kupieckiej. W roku 1906 wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji. 1908 ukończył szkołę realną w Kazaniu, 1911-1912 studiował w Petersburskim Instytucie Politechnicznym (nie ukończył studiów). W kwietniu 1909 aresztowany za działalność rewolucyjną przez ochranę i zesłany do Wołogdy, 1911 zwolniony. W 1912 podjął współpracę z założoną wtedy przez bolszewików gazetą „Prawda”, był jej sekretarzem redakcji. W czerwcu 1915 aresztowany i zesłany do guberni irkuckiej, skąd w 1916 zbiegł. Od listopada 1916 do kwietnia 1917 członek Rosyjskiego Biura KC SDPRR(b), następnie członek Komitetu Wykonawczego Rady Piotrogrodzkiej, 1917-1918 członek Piotrogrodzkiego Komitetu SDPRR(b).

Brał aktywny udział w rewolucji październikowej, choć niczym się podczas niej nie wyróżnił. Od listopada 1917 członek Piotrogrodzkiego Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego. Był bliskim współpracownikiem najpierw Lenina, a potem Józefa Stalina. W latach dwudziestych piął się po szczeblach partyjnej kariery. Od 5 kwietnia 1920 do 8 marca 1921 zastępca członka, od 16 marca 1921 członek, a od 3 kwietnia 1922 sekretarz KC RKP(b), od 1 stycznia 1926 roku – członek Biura Politycznego KC WKP(b). Równocześnie od 22 listopada 1920 do 22 marca 1921 był I sekretarzem KC KP(b)U, od 22 listopada 1920 do 21 lipca 1921 członkiem Biura Politycznego KC KP(b)U, a od 23 stycznia 1934 do 27 maja 1937 członkiem KC KP(b)U.

Poparcie Stalina w walce o władzę zagwarantowało mu najwyższe stanowiska państwowe. 19 grudnia 1930 objął urząd przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych (premiera rządu ZSRR) i wiernie realizował stalinowską politykę kolektywizacji. Od 23 listopada 1937 do 10 września 1939 był przewodniczącym Rady Ekonomicznej przy Radzie Komisarzy Ludowych ZSRR. W latach 1937-1938 zrealizował wielką czystkę w wojsku i partii komunistycznej. 3 maja 1939 roku, pozostając premierem zastąpił na stanowisku komisarza spraw zagranicznych Maksima Litwinowa. W decydującym dla Europy okresie kierował radziecką polityką zagraniczną. W nocy z 23 na 24 sierpnia 1939 roku podpisał układ o nieagresji z Niemcami (zwany układem Ribbentrop-Mołotow). Pakt ten był ważnym zabezpieczeniem dla Hitlera i ułatwił rozpoczęcie II wojny światowej atakiem na Polskę. 28 września 1939 roku podpisał układ o przyjaźni i granicy z Niemcami. 5 marca 1940 na posiedzeniu Biura Politycznego Komitetu Centralnego partii podpisał decyzję o wymordowaniu 22467 polskich oficerów, żandarmów, policjantów, osadników, ziemian i inteligentów więzionych w obozach NKWD (zbrodnia katyńska).

12 listopada tego samego roku Mołotow, z polecenia Stalina, złożył oficjalną wizytę w Berlinie. Został przyjęty z najwyższymi honorami oraz spotkał się z von Ribbentropem, Hitlerem oraz innymi najwyższymi oficjelami nazistowskimi. Celem tej wizyty było głębsze wybadanie dalszych intencji Niemców co do ich działań wojennych. Podczas nocnych rozmów Berlin nawiedził niespodziewany nalot RAF-u i wszyscy uczestnicy rozmowy musieli przenieść się do schronu przeciwlotniczego. Niemiecki minister spraw zagranicznych próbował wówczas nakłonić swojego gościa do tego aby Sowieci zaatakowali Brytyjczyków w Indiach. Wtedy to podczas słynnej wymiany zdań von Ribbentrop powiedział do Mołotowa: "Wciąż jest mi Pan winien odpowiedź na pytanie czy Związek Radziecki przychylnie odnosi się do pomysłu uzyskania dostępu do Oceanu Indyjskiego.", na co Mołotow odpowiedział "Pan przyjmuje, że wojna z Anglią została wygrana, więc czyje to bomby spadają?". Rozmowy zakończyły się fiaskiem i zaraz potem Hitler rozkazał swoim generałom przyśpieszyć przygotowania do ataku na ZSRR.

Mołotow i Ribbentrop w Berlinie, 1940 rok

6 maja 1941 roku Stalin przejął od niego stanowisko premiera; Mołotow został wtedy wicepremierem (do 16 sierpnia 1942). Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej 22 czerwca 1941 roku to on, a nie Stalin pierwszy wygłosił przemówienie radiowe informujące o rozpoczęciu wojny, w którym określił niemiecki atak jako "perfidię niespotykaną w historii cywilizowanych narodów"[1]. W lipcu 1941 roku Mołotow podpisał układ o pomocy wzajemnej z Wielką Brytanią, a w październiku protokół o pomocy wojskowej Stanów Zjednoczonych (Lend-lease). W latach 1943-1945 brał udział w najważniejszych konferencjach, między innymi konferencji jałtańskiej dającej hegemonię Związkowi Radzieckiemu w Europie Środkowej i Wschodniej. Od 21 marca 1941 do 6 września 1945 był członkiem Biura Rady Komisarzy Ludowych ZSRR, a od 16 sierpnia 1942 do 19 marca 1946 I zastępcą przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych ZSRR.

Po wojnie stopniowo odsuwany od władzy (utracił stanowisko ministra spraw zagranicznych na rzecz Andrieja Wyszynskiego 4 marca 1949 roku). Na polecenie Stalina w 1949 roku aresztowano jego żonę. Po śmierci Stalina w 1953 roku, wszedł w skład tzw. I triumwiratu (Beria, Malenkow, Mołotow) i ponownie objął stanowisko ministra spraw zagranicznych, które pełnił do czerwca 1956. Rok później, w czerwcu 1957 roku, na plenum KC KPZR, podjął nieudaną próbę obalenia sekretarza generalnego Nikity Chruszczowa (tzw. grupa antypartyjna)[2]. Został za to usunięty z Komitetu Centralnego i wysłany w charakterze ambasadora do Mongolii (od 31 sierpnia 1957 do 3 lipca 1960)[3]. Później był szefem misji ZSRR przy Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w Wiedniu. W 1961 roku za krytykę Nikity Chruszczowa przed XXII Zjazdem KPZR został usunięty z partii i wysłany na emeryturę. W lipcu 1984 przyjęty ponownie w szeregi KPZR przez Konstantina Czernienkę.

Śledztwo na Ukrainie w sprawie wielkiego głodu i wyrok sądu w sprawie | edytuj kod

25 maja 2009 Służba Bezpieczeństwa Ukrainy wszczęła oficjalne śledztwo w sprawie wielkiego głodu 1932-1933 jako zbrodni ludobójstwa[4]. Po zakończeniu śledztwa w listopadzie 2009, w styczniu 2010 Prokuratura Generalna Ukrainy skierowała do sądu akt oskarżenia. 13 stycznia 2010 Sąd Apelacyjny w Kijowie po rozpoznaniu sprawy uznał Józefa Stalina, Wiaczesława Mołotowa, Łazara Kaganowicza, Pawła Postyszewa, Stanisława Kosiora, Własa Czubara i Mendla Chatajewicza za winnych zbrodni ludobójstwa określonych w art. 442 #.1 kodeksu karnego Ukrainy i umorzył jednocześnie postępowanie karne w związku ze śmiercią oskarżonych[5].

Odznaczenia | edytuj kod

W 1948 otrzymał Order Odrodzenia Polski I klasy[6].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Roger Moorhouse, Pakt diabłów. Sojusz Hitlera i Stalina, Kraków, Znak Horyzont, 2015, s. 361.
  2. Taubman 2003, s. 279–80.
  3. Tompson 1995, s. 176–83.
  4. Ukrainska Prawda” 25.05.2009.
  5. Семеро лідерів Компартії СРСР визнано винними в організації Голодомору, – рішення суду – ZAXID.NET.
  6. Wojciech Stela: Polskie ordery i odznaczenia (Vol. I). Warszawa: 2008, s. 48.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Wiaczesław Mołotow" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy