World Trade Center (1973–2001)


Na mapach: 40°42′42″N 74°00′45″W/40,711667 -74,012500

World Trade Center (1973–2001) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

World Trade Center, WTC, Światowe Centrum Handlu[a] – kompleks siedmiu budynków w dzielnicy Lower Manhattan w Nowym Jorku, w tym Twin Towers (bliźniacze wieże), zaprojektowany przez amerykańskiego architekta japońskiego pochodzenia Minoru Yamasakiego, któremu pomagał Antonio Brittiochi. Budowa rozpoczęła się 5 sierpnia 1966, a oficjalne otwarcie nastąpiło 4 kwietnia 1973. W Światowym Centrum Handlu było zatrudnionych około 25 tysięcy osób. Zostało ono zniszczone 11 września 2001 roku w wyniku zamachu terrorystycznego przeprowadzonego przez Al-Ka’idę[3].

Twin Towers | edytuj kod

Bliźniacze wieże były głównymi częściami Światowego Centrum Handlu. Przez dwa lata od ukończenia były najwyższymi budynkami na świecie. Północna wieża mierzyła do dachu 417 metrów (wraz z masztem telewizyjnym 527 metrów), a południowa 415 metrów. Każda z wież liczyła 110 pięter, spośród których 8 tworzyło 4 dwupoziomowe piętra techniczne (7./8., 41./42., 75./76. i 108./109.). Na kondygnacjach 106 i 107 w WTC 1 znajdowała się najbardziej dochodowa restauracja w Stanach Zjednoczonych (Windows on the World), zaś w WTC 2 piętro 107 i dach były przeznaczone na tarasy widokowe (Top of the World). Obie wieże posiadały 23 windy ekspresowe, 72 windy strefowe oraz 3 windy serwisowe, czyli łącznie 98 dźwigów.

Każda wieża była podzielona na trzy strefy traktowane jak osobne budynki. Każda strefa posiadała osobny system wind, tak zwany BANK. W jednym BANK-u znajdowało się 6 wind.

Mapa rozmieszczenia budynków WTC Mapa kompleksu WTC

Piętrami granicznymi każdej strefy były Sky Lobby (piętra przesiadkowe), znajdujące się na parterze, 44. piętrze i 78. piętrze. Windy ekspresowe kursowały jedynie między lobby (parter), a jednym ze Sky Lobby. Każdą z trzech stref obsługiwał niezależny system wind: piętra 0–20, piętra 21–60 z windami ekspresowymi na 44. piętrze oraz piętra 61–107 z windami ekspresowymi na 78. piętrze.

Przekrój rdzenia każdej z wież był prostokątem o wymiarach 26 × 40 metrów i powierzchni 1 040 metrów kwadratowych. Każdy z rdzeni składał się z 47 połączonych ze sobą kolumn zwężających się z każdym kolejnym piętrem, gdyż wraz z wysokością spada nacisk na podstawę (na przykład rozmiar kolumny CC501 u podstawy wynosił 558 × 1371mm, na 44. piętrze 482 × 1117 mm i na 78. piętrze 406 × 914 mm). W rdzeniu znajdowały się wszystkie windy i klatki schodowe (A, B, C). Jedno piętro wieży miało 3600 m², w tym 2560 m² powierzchni użytkowej, a cała wieża łącznie 256 000 m² powierzchni użytkowej. Całkowita powierzchnia użytkowa kompleksu wynosiła 1 393 500 m², co czyni go największym dotychczas zbudowanym.

W każdej wieży znajdowało się 136 375 litrów wody do codziennego użytku i zasilania zraszaczy przeciwpożarowych oraz pięć pomp umieszczonych na piętrach technicznych (B1, 7, 41, 75 oraz 108).

W 2000 roku w obu wieżach znajdowały się biura ponad 500 przedsiębiorstw zatrudniających tysiące osób.

Pożar w 1975 | edytuj kod

13 lutego 1975 w wieży północnej World Trade Center (WTC 1) wybuchł pożar, który ugaszono w ciągu kilku godzin. Szkody były znaczne, ale nikt nie zginął.

Zamach w 1993 | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zamach na World Trade Center w 1993.

26 lutego 1993 pod północną wieżą eksplodowała furgonetka wypełniona 700 kilogramami azotanu amonu i zaparkowana w podziemnym garażu. W wyniku zamachu zginęło 6 osób i ponad tysiąc zostało rannych lub poparzonych.

Zamach w 2001 | edytuj kod

Południowa wieża (za kulą ognia) tuż po uderzeniu samolotu lotu 175  Osobny artykuł: Zamach z 11 września 2001 roku.

11 września 2001 miał miejsce największy dotychczas zamach terrorystyczny. Dwa porwane samoloty pasażerskie Boeing 767, ze zbiornikami pełnymi paliwa, uderzyły w wieże o godzinie 8:46 i 9:03 czasu lokalnego. O 9:59 i 10:28 nastąpiło ich zawalenie się. W zamachu zginęły 2973 osoby (w tym 6 Polaków), z czego 1636 ciał zidentyfikowano. W zgliszczach wież odnaleziono paszporty[4] porywaczy samolotów.

Oprócz wież numer 1 i 2 spadające odłamy elewacji i kolumny rdzenia zmiażdżyły hotel Marriott (WTC3). Budynek WTC7 zawalił się kilka minut po godzinie 17. Poważnemu uszkodzeniu uległy pozostałe budynki kompleksu: WTC4, WTC5 oraz WTC6, a także wszystkie budynki z nim sąsiadujące: World Financial Center 3, Deutsche Bank Building, Winter Garden, 130 Liberty Street, 90 West Street, 140 West Street oraz pobliska cerkiew prawosławna.

Nowy kompleks | edytuj kod

1 World Trade Center, 2015

Władze amerykańskie podjęły decyzję o nieodbudowywaniu bliźniaczych wież w ich poprzednim kształcie. Na ich miejscu do 2021 ma powstać nowy kompleks budynków, który będzie składał się z wież: 1 WTC o wysokości 541 metrów i 2 WTC o wysokości 410 metrów oraz 3 WTC, 4 WTC, 5 WTC i 7 WTC.

Pierwszym budynkiem nowo budowanego kompleksu jest 7 WTC, który został zbudowany w latach 2002–2006 i stoi na miejscu swego poprzednika (WTC7). Nowy kompleks składa się nie tylko z biurowców, lecz również z budynków fundacji upamiętniających zamach na WTC. Projekt zagospodarowania terenu opracował Daniel Libeskind.

Wiosną 2002 Lower Manhattan Development Corporation, agencja koordynująca rekonstrukcję WTC, ogłosiła międzynarodowy konkurs na pomnik upamiętniający zamach. W styczniu 2003 wybrano zwycięzcę: projekt Michaela Arada i Petera Walkera.

Uwagi | edytuj kod

  1. a b Często spotykana nazwa „Centrum Handlu Światowego” nie jest poprawna, gdyż World Trade Center oznacza tutaj world center of trade[1][2], a nie center of world trade.

Przypisy | edytuj kod

  1. Encyclopedia of Urban Studies, s. 973
  2. Charles Grutzner: A world center of trade mapped off Wall Street..., The New York Times, 27 stycznia 1960 [dostęp 17-05-2018]
  3. 'Conclusive evidence' Bin Laden was behind attacks, The Guardian [dostęp 2014-02-04] .
  4. CNN: 'Hijacker' Visa Found in Flight 93 Wreckage, prisonplanet.com

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (kompleks budynków):
Na podstawie artykułu: "World Trade Center (1973–2001)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy