Xədicə İsmayılova


Xədicə İsmayılova w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Xədicə Rövşən qızı İsmayılova (ur. 27 maja 1976 w Baku) – azerska dziennikarka śledcza, współpracowniczka Radia Wolna Europa, członkini Organized Crime and Corruption Reporting Project[1], działaczka praw człowieka, prześladowana w Azerbejdżanie z tego powodu. Za dziennikarstwo śledcze została uhonorowana w 2017 nagrodą Right Livelihood.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Do 1992 uczęszczała do szkoły średniej w Baku. W 1997 obroniła pracę z filozofii na Bakijskim Uniwersytecie Państwowym. Następne 10 lat przepracowała jako dziennikarka w różnych lokalnych i zagranicznych mediach, w tym gazecie „Zierkało”, „Caspian Business News” i azerbejdżańskiej redakcji Głosu Ameryki[2].

Dziennikarstwo śledcze | edytuj kod

Była szefową sekcji azerbejdżańskiej Radia Wolna Europa/Radia Liberty w latach 2008–2010, a następnie kontynuowała tam pracę jako dziennikarka. Na początku 2010 jej seria artykułów o korupcji na wysokich szczeblach władzy wzbudziła duże kontrowersje, gdyż wskazywała bezpośrednio na prezydenta İlhama Əliyeva, jego żonę Mehribanę i ich dzieci. Dwa z tych artykułów zostały uznane za najlepsze raporty śledcze w 2010 i 2011 przez Radio Wolna Europa[2]. Ponieważ media w Azerbejdżanie są ściśle kontrolowane przez rząd, tego typu raporty są bardzo rzadkie[3].

W sierpniu 2013, komentując Listę osób uznanych w Azerbejdżanie za persona non grata z powodu odwiedzin w Górskim Karabachu, zauważyła, że część osób – głównie tych, dla których nie podano powodu umieszczenia na niej – to dziennikarze i działacze praw człowieka, którzy krytykowali w swoich artykułach władze Azerbejdżanu, a nawet nie jest pewne, czy kiedykolwiek odwiedzili sporny region[4].

Szantaż | edytuj kod

7 marca 2012 otrzymała kadry z nagrań „sekstaśmy” z kamery umieszczonej nielegalnie w jej sypialni wraz z listem zawierającym groźbę upublicznienia całości nagrań, jeśli nie zaprzestanie swojej działalności. Podobne przesyłki otrzymali jej bliscy i niektóre media. Publicznie odrzuciła szantaż[5]. 14 marca film został opublikowany na stronie podszywającej się pod opozycyjną partię Musawat. Ismaylova oskarżyła administrację prezydencką o zlecenie nielegalnego działania i prowadzenie zniesławiającej kampanii w zemście za jej demaskatorską działalność[2]. Zawiadomienie o próbie szantażu złożyła w biurze Prokuratora Generalnego, lecz władze nie podjęły żadnych działań aż do czasu opublikowania taśmy[6]. Wiele organizacji obrońców praw człowieka potępiło próbę szantażu, m.in. Amnesty International[7], Committee to Protect Journalists[8], Międzynarodowa Helsińska Federacja na rzecz Praw Człowieka[9].

Aresztowanie i proces | edytuj kod

W lutym 2014 napisała list z prośbami do osób ją wspierających na wypadek swojego aresztowania[10] i nagranie, w którym rozważa powody, dla których zostanie aresztowana[11]. 5 grudnia 2014 została aresztowana na 2 miesiące pod zarzutem podżegania do samobójstwa Turala Mustafayeva[12][13][14]. Aresztowanie nastąpiła dzień po tym, jak Ramiz Mehdiyev, szef prezydenckiej administracji, opublikował manifest ukazujący Ismailovą jako najlepszy przykład dziennikarza działającego przeciwko rządowi i oskarżył ją o zdradę[15][16].

W lutym 2015 zarzuty rozszerzono o unikanie podatków i nadużycie władzy[17]. Według organizacji Reporterzy bez Granic adwokat dziennikarki wskazał na to, że władze usiłują nadrobić miałkość pierwotnych zarzutów i przypominają one te, które postawiono innym przetrzymywanym działaczom praw człowieka. 1 września 2015 sąd skazał ją na 7,5 roku więzienia, za defraudację i unikanie podatków, uniewinniając równocześnie od zarzutu podżegania do samobójstwa[18]. Przed wyrokiem skierowała sprawę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w związku z przetrzymywaniem w areszcie pomimo upływu okresu tymczasowego aresztowania. Przed trybunałem reprezentować ją będzie Amal Clooney[19].

25 maja 2016 Sąd Najwyższy zmniejszył jej karę z 7,5 roku więzienia na 3,5 pół roku w zawieszeniu, dzięki czemu wyszła na wolność[20].

Nagrody | edytuj kod

Upamiętnienie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Khadija Ismayilova (ang.). The International Consortium of Investigative Journalists. [dostęp 2016-04-27].
  2. a b c Исмайлова Хадиджа (ros.). Кавказский Узел, 2015-10-16. [dostęp 2016-04-27].
  3. Arifa Kazimova: Media in Azerbaijan: The Ruling Family Dominates TV, the Opposition Has Some Papers (ang.). caucasus analytical digest, 2011-03-18. s. 4-7. [dostęp 2016-04-27].
  4. Azərbaycana kimlərin gəlişi qadağandır? (Kto nie może odwiedzać Azerbejdżanu) (azer.). Radio Free Europe/Radio Liberty. [dostęp 2016-04-27].
  5. Асем ТОКАЕВА: Хадиджа Исмаилова не боится компромата (ros.). Радио Азаттык, 2012-03-14. [dostęp 2016-04-27].
  6. Прокуратура Азербайджана расследует шантаж в отношении журналистки Исмайловой (ros.). Кавказский Узел, 2012-03-12. [dostęp 2016-04-27].
  7. Eurovision: Sandie Shaw calls on Azerbaijan to stop pulling the strings of the nation's media (ang.). Amnesty International UK, 2012-04-02. [dostęp 2016-04-27].
  8. Журналисты и НПО Азербайджана возмущены шантажом Хадиджи Исмайловой (ros.). Кавказский Узел, 2012-03-12. [dostęp 2016-04-27].
  9. Хадиджа Исмаилова: «Поддержка пришла даже от людей, от которых я ее не ожидала» (ros.). vesti.az, 2012-03-16. [dostęp 2016-04-27].
  10. “IF I GET ARRESTED”, Khadija Ismayil’s appeal to international community (ang.). humanrightsaz, 2014-02-19. [dostęp 2016-04-27].
  11. Khadija Ismayilova- Interview before arrest -october 2014 (ang.). HFHR, 2014-12-06. [dostęp 2016-04-27].
  12. Azerbaijan arrests one more critical voice, Khadija Ismayilova (ang.). Human Rights House Foundation, 2014-12-05. [dostęp 2016-04-27].
  13. Prominent Azerbaijani Journalist Sent To Two-Month Pretrial Detention (ang.). Radio Free Europe/Radio Liberty, 2016-04-27. [dostęp 2016-04-27].
  14. Khadija Ismayilova, Investigative Journalist, Arrested (ang.). Azadlıq Radiosu, 2016-04-28. [dostęp 2016-04-27].
  15. The Two Faces of Azerbaijan’s Government (ang.). Foreign Policy, 2014-12-06. [dostęp 2016-04-27].
  16. Azerbaijan Jails Reporter Who Angered Top Officials (ang.). The New York Times, 2014-12-05. [dostęp 2016-04-27].
  17. New charges brought against well-known detained journalist (ang.). Reporters Without Borders, 2015-02-13. [dostęp 2016-04-27].
  18. Azerbaijan journalist Khadija Ismayilova jailed in Baku (ang.). BBC, 2015-09-01. [dostęp 2016-04-27].
  19. Star lawyer Amal Clooney to defend Azerbaijani investigative journalist Ismayilova (ang.). KyivPost, 2016-01-20. [dostęp 2016-04-27].
  20. Chadidża Ismaiłowa, znana azerska dziennikarka, zwolniona z więzienia. wyborcza.pl, PAP, 2016-05-25. [dostęp 2016-05-25].
  21. RFE/RL Azeri Journalists Win Global Investigative Reporting Award (ang.). Radio Free Europe/Radio Liberty, 2013-10-15. [dostęp 2016-04-27].
  22. DAVID M. HERSZENHORN: Jailed Azerbaijani Journalist, Khadija Ismayilova, to Be Honored by PEN (ang.). The New York Times, 2015-04-15. [dostęp 2016-04-27].
  23. Jailed Azerbaijani journalist Ismayilova wins media freedom award (ang.). W: 2015-04-27 [on-line]. The Journal of Turkish Weekly. [dostęp 2016-04-27].
  24. Rights Activists Honored Alison Des Forges Award Honorees From Uganda, Syria, Malaysia, Azerbaijan (ang.). Human Rights Watch, 2015-08-10. [dostęp 2016-04-27].
  25. Xədicə İsmayıl UNESCO-nun mükafatına layiq görüldü (azer.). Azadlıq Radiosu, 2016-04-08. [dostęp 2016-04-27].
  26. 2017 Right Livelihood Award Laureates Create Real Change for Millions of People (ang.). Right Livelihood Award, 1 grudnia 2017. [dostęp 2018-01-02].
  27. Nowy mural w Warszawie. To urodzinowy prezent dla więzionej dziennikarki. wyborcza.pl, 2016-05-24. [dostęp 2016-05-24].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Xədicə İsmayılova" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy