Zdzisław Sadowski


Zdzisław Sadowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Grób Zdzisława Sadowskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Zdzisław Lech Sadowski (ur. 10 lutego 1925 w Warszawie, zm. 6 grudnia 2018 tamże)[2] – polski ekonomista, profesor nauk ekonomicznych. Specjalista w zakresie makroekonomii, polityki gospodarczej, statystyki i teorii rozwoju gospodarczego.

W latach 1987–1988 wiceprezes Rady Ministrów i przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów rządu Zbigniewa Messnera. Wieloletni prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodzony w Warszawie jako syn Sydneya Jana Władysława Sadowskiego i Wandy z Malewskich[3]. W 1941 zdał tajną maturę w Liceum im. Stefana Batorego[4].

W czasie wojny należał do Narodowych Sił Zbrojnych, a następnie Armii Krajowej. Brał udział w powstaniu warszawskim w stopniu kaprala podchorążego w Grupie Bojowej Krybar. W latach 1945-1946 wiezień polityczny. Oskarżony i skazany na dwa lata więzienia w zawieszeniu w Procesie 13 Studentów.

W latach 1965–1970 profesor uniwersytetu w Akrze, a później zastępca dyrektora Centrum Planowania, Projekcji i Polityk Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku (1970–1972). Kierownik zakładu, a następnie wicedyrektor Instytutu Planowania (1972–1981) oraz adiunkt w Katedrze Ekonomii Politycznej Socjalizmu Uniwersytetu Warszawskiego.

W 1979 uzyskał na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego stopień doktora habilitowanego nauk ekonomicznych. Tytuł profesora nauk ekonomicznych nadano mu w 1980[5].

Od 1980 profesor Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1989-2005 kierownik Katedry Teorii Rozwoju Gospodarczego UW, od 1994 członek korespondent Polskiej Akademii Nauk.

W 1981 objął funkcję zastępcy pełnomocnika rządu ds. reformy gospodarczej (do 1985), a od 1985 do 1987 pełnił obowiązki wiceprzewodniczącego i przewodniczącego Konsultacyjnej Rady Gospodarczej. W 1987 został mianowany wicepremierem i przewodniczącym Komitetu ds. Realizacji Reformy Gospodarczej oraz Komisji Planowania przy Radzie Ministrów w rządzie Zbigniewa Messnera. Nadzorował przygotowanie tzw. II etapu reformy gospodarczej, która została poparta przez większość społeczeństwa w nieważnym referendum z 1987 roku. Był autorem podwyżki cen w 1988, która miała doprowadzić do zrównoważenia rynku poprzez urynkowienie cen, co pośrednio doprowadziło do wybuchu fali strajków. Nadzorował przygotowanie koncepcji reformy systemu bankowego, polegającej na wyodrębnieniu z Narodowego Banku Polskiego kilku banków komercyjnych, ustawy o swobodzie przedsiębiorczości (tzw. ustawa Wilczka) oraz programu zniesienia kartek na mięso.

Po odejściu z rządu członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Wojciechu Jaruzelskim. Był przedstawicielem strony partyjno-rządowej w zespole ds. gospodarki i polityki społecznej w czasie obrad Okrągłego Stołu. Przewidział wysoki wzrost bezrobocia w wyniku realizacji planu Balcerowicza[6].

W latach 1989–1991 członek Rady Ekonomicznej oraz Rady Nadzorczej Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego. Od 1993 zasiadał w Radzie Strategii Społeczno-Gospodarczej. W tym samym roku bez powodzenia ubiegał się o mandat senatora z ramienia Unii Pracy w województwie stołecznym.

Był ekonomistą o poglądach lewicowych – przedstawicielem keynesizmu. Należał do przeciwników reformy Balcerowicza oraz neoliberalizmu, doceniając potrzebę i szybkość dokonanych zmian, krytykując jednak koszty społeczne reformy[7]. Był zwolennikiem podatku progresywnego, walki z bezrobociem poprzez zwiększanie popytu krajowego oraz interwencjonizmu państwowego.

Przez 20 lat pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego (od 1985); po przejściu na emeryturę został jego honorowym prezesem.

Był członkiem Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN, zastępcą przewodniczącego Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus”, a także prezesem i redaktorem naczelnym dwumiesięcznika „Ekonomista” oraz redaktorem naczelnym i członkiem Rady „International Economic Association”. Współzałożyciel i członek Polskiego Towarzystwa Współpracy z Klubem Rzymskim, którego był prezesem; członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się makroekonomia, polityka gospodarcza, statystyka i teoria rozwoju gospodarczego.

Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera K, rząd 15 grób 35)[8].

Odznaczenia | edytuj kod

Publikacje | edytuj kod

  • Pieniądz i początki upadku Rzeczypospolitej w XVII wieku (1964)
  • Wyzwania rozwojowe (współautor, 1977)
  • Reforma z bliska (1983)
  • Poland – the Great Transition (1991)
  • Szukanie drogi (1995)
  • Eseje o gospodarce (2000)
  • Transformacja i rozwój – wybór prac (2005)
  • W poszukiwaniu drogi rozwoju. Myśli o przyszłości świata i Polski (2006)

Przypisy | edytuj kod

  1. Franciszek Gaik pełnił urząd ministra-kierownika Centralnego Urzędu Planowania.
  2. Zdzisław Sadowski (pol.). nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2018-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-10)].
  3. Zdzisław Sadowski: Przez ciekawe czasy. Rozmowy z Pawłem Kozłowskim o życiu, ludziach i zdarzeniach. Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, 2011. ISBN 978-83-88700-53-8.
  4. Stefan Kwiatkowski, Michał Wiland: Materiały biograficzne wychowanków Liceum i Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. Warszawa: Stowarzyszenie Wychowanków Liceum i Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie, wrzesień 1993, s. 76, 127.
  5. prof. zw. dr hab. czł. koresp. PAN Zdzisław Lech Sadowski. nauka-polska.pl. [dostęp 2018-12-10].
  6. Zdzisław Sadowski. Chciałbym się mylić. „Polityka”, 1989. ISSN 0032-3500
  7. Krzysztof Pilawski. Balcerowicz nie mógł odejść – rozmowa z prof. Zdzisławem Sadowskim. „Tygodnik Przegląd”, 2013-11-18. ISSN 1509-3115
  8. Miejsce pochówku. [dostęp 2018-12-22].
  9. Sylwetka na stronie PAN
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Zdzisław Sadowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy