Édith Cresson


Édith Cresson w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Édith Cresson z domu Campion (ur. 27 stycznia 1934 w Boulogne-Billancourt[1]) – francuska polityk, ekonomistka i samorządowiec, działaczka Partii Socjalistycznej, parlamentarzystka i minister w kilku gabinetach. Od maja 1991 do kwietnia 1992 premier Francji, będąca pierwszą kobietą na tym stanowisku. W latach 1995–1999 członkini Komisji Europejskiej Jacques’a Santera, uznawana za główną osobę odpowiedzialną za przedterminową rezygnację tego gremium[2].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Absolwentka szkoły biznesowej dla kobiet HEC JF w Paryżu, doktoryzowała się w zakresie demografii[3]. Pracowała jako badaczka w instytucjach naukowych zajmujących się ekonomią[1].

W 1965 uczestniczyła w kampanii prezydenckiej François Mitterranda. W połowie lat 70. wstąpiła do Partii Socjalistycznej, była członkinią władz krajowych tego ugrupowania[3]. Obejmowała różne stanowiska w administracji samorządowej – mera Thuré (1977–1983), radnej departamentu Vienne (1982–1998), mera Châtellerault (1983–1997) i zastępczyni mera tej miejscowości (1997–2008)[1][4].

W pierwszych powszechnych wyborach europejskich w 1979 uzyskała mandat posłanki do Parlamentu Europejskiego, w którym zasiadała do 1981[5]. W 1981 została wybrana do Zgromadzenia Narodowego VII kadencji, z powodzeniem ubiegała się o reelekcję w wyborach w 1986 i 1988[6].

W latach 1981–1986 i 1988–1990 wchodziła w skład socjalistycznych rządów, na czele których stali Pierre Mauroy, Laurent Fabius i Michel Rocard. Sprawowała urzędy ministra rolnictwa (od maja 1981 do marca 1983), ministra handlu zagranicznego i turystyki (od marca 1983 do lipca 1984), ministra przemysłu i handlu zagranicznego (od lipca 1984 do marca 1986) oraz ministra do spraw europejskich (od maja 1988 do października 1990). Po odejściu z rządu została prezesem koncernu Schneider Electric[1][3].

W maju 1991 powołana na stanowisko premiera francuskiego rządu[7]. Została pierwszą kobietą na tej funkcji. Jednocześnie była krytykowana wielokrotnie m.in. za swoje publiczne wypowiedzi. M.in. homoseksualizm określiła jako marginalny problem bliższy krajom anglosaskim niż cywilizacji łacińskiej, a życie japońskich pracowników porównywała do życia mrówek[8]. Wkrótce stała się najbardziej niepopularnym politykiem we Francji[9], po niespełna roku w kwietniu 1992 na urzędzie premiera zastąpił ją Pierre Bérégovoy[7].

W styczniu 1995 została członkinią Komisji Europejskiej kierowanej przez Jacques’a Santera. Odpowiadała za naukę, badania naukowe, zarządzanie zasobami ludzkimi, edukację i szkolenia zawodowe[1]. W grudniu 1998 urzędnik europejski Paul van Buitenen przekazał informacje dotyczące przypadków korupcji, niegospodarności i nepotyzmu w KE, przy czym główne zarzuty odnosiły się do Édith Cresson. Wewnętrzne postępowanie wykazało w szczególności nieprawidłowości w zarządzaniu podległym jej programem szkoleń zawodowych, co doprowadziło do znacznych strat finansowych. Ujawniono również, że na stanowisku doradcy zatrudniła swojego prywatnego dentystę[9][10] z naruszeniem obowiązujących procedur[11]. Édith Cresson odmówiła złożenia rezygnacji, co doprowadziło do ustąpienia całej KE. Pozostała w jej składzie, tymczasowo kierowanym przez Manuela Marína, do końca funkcjonowania tego gremium, tj. do września 1999.

W 2004 belgijski sąd umorzył prowadzonego wobec niej postępowanie karne wszczęte w związku z ujawnionymi nieprawidłowościami[2]. Komisja Europejska pozwała ją natomiast przed Trybunał Sprawiedliwości, który w 2006 potwierdził, że naruszyła ciążące na niej obowiązki komisarza przy zatrudnieniu doradcy, a jednocześnie odstąpił od nakładania na nią innych sankcji[11].

W 2001 została prezesem fundacji działającej w branży edukacyjnej, a w 2008 doradcą agencji rozwoju i innowacji ADIT[4].

Skład rządu Édith Cresson | edytuj kod

Odznaczenia | edytuj kod

Odznaczona Legią Honorową klasy V (1991) i IV (2013)[12], a także z urzędu Krzyżem Wielkim Orderu Narodowego Zasługi (1991).

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e Édith Cresson (ang.). ec.europa.eu. [dostęp 2016-10-07].
  2. a b Była premier Francji niewinna. wyborcza.pl, 1 lipca 2004. [dostęp 2016-10-07].
  3. a b c Édith Cresson (fr.). gouvernement.fr. [dostęp 2016-10-07].
  4. a b Dirigeants mandataires sociaux (fr.). c-s.fr. [dostęp 2016-10-07].
  5. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2016-10-07].
  6. Édith Cresson (fr.). assemblee-nationale.fr. [dostęp 2016-10-07].
  7. a b c Présidents de la République et Gouvernements sous la Ve (fr.). assemblee-nationale.fr. [dostęp 2016-10-07].
  8. Culture: Edith Cresson’s Answer to TV Spoof: Hush Puppet!: France’s brutally frank premier says her caricature on one of the nation’s most popular shows is sexist, unfair (ang.). latimes.com, 23 lipca 1991. [dostęp 2016-10-07].
  9. a b World: Europe Cresson: The ‘careless’ commissioner (ang.). bbc.co.uk, 16 marca 1999. [dostęp 2016-10-07].
  10. Burza nad Brukselą. wprost.pl, 24 stycznia 1999. [dostęp 2016-10-07].
  11. a b Komunikat prasowy nr 56/06. europa.eu, 11 lipca 2006. [dostęp 2016-10-07].
  12. Décret du 12 juillet 2013 portant promotion et nomination (fr.). legifrance.gouv.fr, 14 lipca 2013. [dostęp 2016-10-06].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Édith Cresson" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy