Łanięta (gmina)


Na mapach: 52°22′N 19°17′E/52,361944 19,280000

Łanięta (gmina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Łanięta (daw. gmina Mikstal) – gmina wiejska położona w centralnej Polsce, w województwie łódzkim (jego najbardziej wysunięta na północ gmina), w powiecie kutnowskim. Siedziba gminy znajduje się w miejscowości Łanięta. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa płockiego.

Jest członkiem Związku Gmin Regionu Kutnowskiego[2] oraz Stowarzyszenia Rozwoju Gmin „Centrum”[3].

Według danych z 31 grudnia 2018 roku zamieszkiwało ją 2459 osób[4].

Miejsce w województwie (na 177 gmin):

  • powierzchnia: 151. miejsce,
  • ludność: 174. miejsce[4].

Gospodarka gminy oparta jest na rolnictwie. Strategia rozwoju gminy ukierunkowana jest na przekształcenie jej w gospodarkę rolniczo–przemysłowo–usługową[5].

Spis treści

Geografia | edytuj kod

Powierzchnia | edytuj kod

Według danych z 2007 roku powierzchnia gminy Łanięta wynosiła 54,89 km²[6]. Stanowi to 6,2% powiatu kutnowskiego i plasuje na 9. miejscu na 11 gmin tego powiatu (mniejsze są tylko gminy Dąbrowice i Kutno). Gmina jest też jedną z najmniejszych w województwie łódzkim, będąc 151. na 177 jednostek administracyjnych tego typu[4].

W ogólnej strukturze użytkowania terenu dominują użytki rolne obejmujące 5 082 ha, co stanowi 92,8% powierzchni. Niemal wszystkie są wykorzystywane jako grunty orne (4 924 ha). Łąki i pastwiska (145 ha) oraz sady (13 ha) stanowią niewielki udział. Zalesionych jest 354 ha[5]. Lesistość gminy (6,47%)[5] jest ponad trzykrotnie niższa od średniej lesistości województwa łódzkiego (21,5%)[4].

Położenie administracyjne | edytuj kod

Historyczne | edytuj kod

Gmina Łanięta została wyodrębniona po odzyskaniu niepodległości z dawnej gminy Miksztal, która była jedną z 12 gmin wiejskich powiatu kutnowskiego guberni warszawskiej w Królestwie Polskim[7]. Na przestrzeni lat funkcjonowała w ramach różnych jednostek podziału administracyjnego:

Obecne | edytuj kod

Gmina Łanięta położona jest w centralnej Polsce i jest najbardziej wysuniętą na północ gminą województwa łódzkiego oraz powiatu kutnowskiego. Od północnego wschodu graniczy z powiatem gostynińskim w województwie mazowieckim, natomiast od północnego zachodu z powiatem włocławskim, będącym częścią województwa kujawsko-pomorskiego[5].

Gminy, z którymi graniczy to:

Położenie matematycznogeograficzne | edytuj kod

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów gminy[11]:

Rozciągłość południkowa: 6′37,0″

Rozciągłość równoleżnikowa: 7′17,0″.

Położenie fizycznogeograficzne | edytuj kod

Zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym Polski J. Kondrackiego i A. Richlinga zmodyfikowanym w 2018 roku[12] gmina Łanięta znajduje się we wschodniej części Niżu Środkowoeuropejskiego. W północno-wschodniej części gminy przebiega granica pomiędzy Nizinami Środkowopolskimi a Pojezierzami Południowobałtyckimi. Większość gminy leży na obszarze Wysoczyzny Kłodawskiej, będącej częścią Niziny Południowowielkopolskiej. Północno-wschodnie skrawki leżą natomiast na Pojezierzu Kujawskim, części Pojezierza Wielkopolskiego[13].

Środowisko naturalne | edytuj kod

Gmina charakteryzuje się bardzo dobrymi warunkami glebowo-rolniczymi, dzięki czemu jest to gmina typowo rolnicza. Pod powierzchnią gminy znajduje się wysad soli kamiennej. W 1987 roku podjęto działania zmierzające do otwarcia kopalni, jednak prace przerwano na etapie przygotowań[5]. W kolejnych latach wysad solny Łanięta uznano za potencjalne miejsce lokalizacji podziemnego składowiska odpadów promieniotwórczych[14]. Obszar gminy podzielony jest między zlewnię Wisły i zlewnię Bzury działem wodnym II rzędu. W centralnej części gminy, na północ od miejscowości Suchodębie, swoje źródło ma Skrwa Lewa, będąca bezpośrednim dopływem Wisły. Zachodnią część gminy przecina natomiast Lubienka, kończąca swój bieg w Ochni[15].

Ochrona przyrody | edytuj kod

Jedyną formą ochrony przyrody w gminie Łanięta są pomniki przyrody. Na jej obszarze istnieje pięć tworów przyrody prawnie chronionych w ten sposób[16].

Zabytki | edytuj kod

Na obszarze gminy Łanięta znajduję się 12 obiektów wpisanych do rejestru zabytków[18].

Demografia | edytuj kod

Dane z 31 grudnia 2014[20]:

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Łanięta w 2014 roku[1].

Sołectwa | edytuj kod

Gmina składa się z trzynastu sołectw. Są to:

Anielin, Budy Nowe, Chrosno, Juków, Kąty, Łanięta, Rajmundów, Suchodębie, Świeciny, Wilkowia, Witoldów, Wola Chruścińska, Zgoda[11].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Lanieta, w oparciu o dane GUS.
  2. Związek Gmin Regionu Kutnowskiego, zgrk.pl [dostęp 2020-05-27] .
  3. Strona internetowa Stowarzyszeinia Rozwoju Gmin CENTRUM, Strona internetowa Stowarzyszeinia Rozwoju Gmin CENTRUM [dostęp 2020-05-27]  (pol.).
  4. a b c d Urząd Statystyczny w Łodzi: Województwo Łódzkie 2019 - podregiony, powiaty, gminy. lodz.stat.gov.pl. [dostęp 2020-05-27].
  5. a b c d e f g h Strategia Rozwoju Gminy Łanięta na lata 2016 - 2020. Biuletyn Informacji Publicznej - Urząd Gminy Łanięta., www.uglanieta.bip.org.pl [dostęp 2020-05-14] .
  6. Ireneusz Budzyński: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507. (pol.)
  7. Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)
  8. a b Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 r. o zmianie granic województw: białostockiego, kieleckiego, lubelskiego, łódzkiego i warszawskiego., isap.sejm.gov.pl [dostęp 2020-05-28] .
  9. Uchwała Nr 30/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu kutnowskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-167/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 22 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 39)
  10. Uchwała Nr XIX/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 9 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie łódzkim
  11. a b Położenie - Gmina Łanięta, Gmina Łanięta [dostęp 2020-05-15] .
  12. Jerzy Solon et al. Physico-geographical mesoregions of Poland: Verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data. „Geographia Polonica”. 2 (91). s. 143-170.
  13. Geoserwis GDOŚ, geoserwis.gdos.gov.pl [dostęp 2020-05-28] .
  14. KCI Kutno - Radioaktywne Łanięta ? - [Kutnowskie Centrum Informacyjne], kutno.net.pl [dostęp 2020-05-14] .
  15. Strategia Rozwoju Gminy Łanięta na lata 2016 - 2020. Biuletyn Informacji Publicznej - Urząd Gminy Łanięta., www.uglanieta.bip.org.pl [dostęp 2020-05-14] .
  16. CRFOP - Wyszukiwanie form ochrony przyrody, crfop.gdos.gov.pl [dostęp 2020-05-15] .
  17. a b c d e Geoserwis GDOŚ, geoserwis.gdos.gov.pl [dostęp 2020-05-15] .
  18. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 grudnia 2019 r. woj. łódzkie. www.nid.pl. [dostęp 2020-05-16].
  19. a b c Narodowy Instytut Dziedzictwa: NID | Portal mapowy. mapy.zabytek.gov.pl. [dostęp 2020-05-16].
  20. Łanięta – dane za rok 2014. W: Bank Danych Lokalnych [on-line]. GUS. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-14)].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Łanięta (gmina)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy