Łuk triumfalny


Łuk triumfalny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Łuk Konstantyna Wielkiego w Rzymie

Łuk triumfalnybudowla w kształcie monumentalnej, wolno stojącej bramy. Była stawiana dla upamiętnienia ważnej osoby lub uczczenia ważnego wydarzenia, zwykle zwycięstwa militarnego. Przejście pod łukiem triumfalnym autora lub autorów zwycięstwa było punktem kulminacyjnym pochodu triumfalnego. Pierwsze łuki triumfalne powstawały w starożytnym Rzymie (prekursorem były ozdobne bramy budowane przez Etrusków[1]), później ten typ budowli był wznoszony w innych krajach i epokach historycznych.

Zwykle łuki triumfalne były budowane jako stałe konstrukcje i niektóre z nich przetrwały całe stulecia, część z nich natomiast była prowizorycznymi konstrukcjami stawianymi dla uczczenia ważnego wydarzenia. Pierwsze bramy stawiano na podwyższeniu z bloków o graniastym kształcie, nad nim kształtowano otwór przejazdowy. Triumfalne łuki wykonywane były z kamienia ciosowego w kształcie arkadowym jako konstrukcje jedno-, dwu- lub trójprzęsłowe. Filary zdobiono półkolumnami lub wtopionymi częściowo w filar kolumnami, stawianymi na piedestałach podkreślających wysokość budowli, w ozdobnym, często w korynckim stylu. Wyraźnie zaakcentowane łuki przejazdów opierano na ozdobnych impostach. belkowanie wieńczyła attyka. Wolne pola wypełniano reliefami, napisami mówiącymi o przyczynach powstania tego łuku. Na szczycie umieszczano kwadrygę z posągiem osoby, na cześć której wzniesiono ten łuk.

Spis treści

Przykłady łuków triumfalnych | edytuj kod

Starożytne | edytuj kod

w Rzymie | edytuj kod

Łuk triumfalny Trajana w Ankonie

Na obszarze imperium rzymskiego w | edytuj kod

Italii | edytuj kod
Galii | edytuj kod
Iberii | edytuj kod
Grecji | edytuj kod
Afryce Północnej | edytuj kod
Azji Mniejszej | edytuj kod
Lewancie | edytuj kod

Nowożytne | edytuj kod

Triumfalny wjazd Augusta III do Warszawy przez łuk triumfalny na Krakowskim Przedmieściu w 1734. Po prawej widoczny kościół św. Anny

Ponadto w formie łuków triumfalnych w XVI-XIX wieku wznoszono bramy miejskie (np. w Gdańsku, Zamościu, Weronie, Antwerpii, Paryżu – Porte Saint-Denis w XVII wieku i Porte Saint-Martin)


Przypisy | edytuj kod

  1. Margaret AnnM.A. Zaho Margaret AnnM.A., Imago Triumphalis. The Function and Significance of Triumphal Imagery for Renaissance Italian Rulers, New York: P. Lang, 2004, s. 18, ISBN 0-8204-6235-7, OCLC 50745172 .
  2. Arc du Carrousel w Paryżu (pol.). Paryż.pl. [dostęp 2019-11-26].
  3. Arch 22, Banjul (ang.). Access Gambia. [dostęp 2019-11-26].
  4. The Alhambra and Generalife: Pomegranates Gate (ang.). Cicerone Granada. [dostęp 2019-11-26].
  5. Lluis Bosch Pascual: Modernisme and the 1888 Universal Exposition of Barcelona (ang.). W: Historical Lab 1 Bruxelles-Brussels, 22 October 2005-12-19 [on-line]. Reseau Art Noveau Network, 22.10.2005. s. 6. [dostęp 2019-12-01].
  6. Zammit 1992 ↓, s. 469-470.
  7. Zammit 1992 ↓, s. 513–514.
  8. a b Kwiatek 2006 ↓, s. 461.
  9. Łęcki 1996 ↓, s. 403.
  10. Maluśkiewicz 1980 ↓, s. 94.
  11. Pałac w Jabłonnie XVIII-wieczny zespół pałacowo-parkowy (pol.). Polska Akademia Nauk, Dom zjazdów i konferencji w Jabłonnie. [dostęp 2019-12-01].
  12. Piotr Łopatkiewicz: Łuk triumfalny w Jabłonnej (pol.). Napoleon.org. [dostęp 2019-12-01].
  13. Alina Payne: Dalmatia and the Mediterranean: Portable Archaeology and the Poetics of Influence. Leiden, Boston: Brill, 2014, s. 433. ISBN 978-90-04-26386-4.

Bibliografia | edytuj kod

  • Vincent Zammit: Il-Gran Mastri – Ġabra ta' Tagħrif dwar l-Istorja ta' Malta fi Żmienhom – It-Tieni Volum 1680–1798. Valletta: Valletta Publishing & Promotion Co. Ltd., 1992. (malt.)
  • Jerzy Kwiatek: Polska – Urokliwy świat małych miasteczek. Wyd. 3. Warszawa: Sport i Turystyka MUZA SA, 2006, s. 461, 464. ISBN 83-7319-993-4.
  • Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 403. ISBN 83-7079-589-7.
  • Piotr Maluśkiewicz: Województwo konińskie. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1980, s. 94-95.


Przypisy | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Łuk triumfalny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy