Łysiczka mitrowatozarodnikowa


Łysiczka mitrowatozarodnikowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Łysiczka mitrowatozarodnikowa (Deconica phyllogena (Sacc.) Noordel.) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Deconica, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1887 r. Pier Andrea Saccardo nadając mu nazwę Hypholoma phyllogenum. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 2009 r. Machiel Evert Noordeloos[1].

Synonimy[2]:

  • Agaricus phyllogenus Peck 1874
  • Agaricus rhombisporus Britzelm. 1893
  • Deconica rhombispora (Britzelm.) Singer 1951
  • Geophila rhombispora (Britzelm.) Kühner & Romagn. 1953
  • Hypholoma phyllogenum Sacc. 1887
  • Psilocybe phyllogena (Sacc.) Peck 1912
  • Psilocybe phyllogena var. modesta Peck 1912
  • Psilocybe rhombispora (Britzelm.) Sacc. 1895

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. Wówczas takson ten zaliczany był do rodzaju Psilocybe (łysiczka)[3]. Po przeniesieniu go do rodzaju Deconica nazwa polska stała się niespójna z nazwą naukową.

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Średnica 0,5–2,5 (3,5) cm, początkowo dzwonkowaty, potem wypukły, w końcu płaskowypukły, często lekko wklęsły na środku. Brzeg początkowo podwinięty, potem równy. Jest higrofaniczny; w stanie wilgotnym półprzezroczysty i prążkowany, wyraźnie lepki, matowy, czerwonawo brązowy do różowo brązowego, w stanie suchym różowo żółty, do ochrowego. Powierzchnia gładka, często z resztkami osłony[4].

Blaszki

Przyrośnięte do zbiegających, średnio gęste, brzuchate, nierówne, o szerokości do 5 mm. Liczba blaszek 10–20, występują międzyblaszki (l = 3–5). Blaszki początkowo żółtobrązowe, potem fioletowo szare. Ostrza nieco jaśniejsze[4].

Trzon

Wysokość 2–6 cm, grubość 1–3 mm, cylindryczny, prosty, początkowo pełny, potem pusty. Powierzchnia żółto brązowa w górnej części, czerwono brązowa do prawie czarnej w kierunku podstawy, pokryta srebrzystymi włókienkami[4].

Miąższ

W kapeluszu i w górnej części trzonu ochrowo żółty, u podstawy trzonu ciemnobrązowy. Brak wyraźnego zapachu, smak lekko zjełczały[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników brązowo-fioletowy. Podstawki 4-sterygmowe, ze sprzążkami u podstawy, 14–23 × 3–7,5 μm. Zarodniki silnie romboidalne do mitrowatych, silnie spłaszczone, w widoku z boku elipsoidalne, gładkie, grubościenne, z wyraźną porą rostkową, brązowe, o wymiarach 5,5–8 × 4,5–7 × 3,5–4 μm. Cheilocystydy o wymiarach 28–46 × 3–10 μm, nieregularnie wrzecionowate do butelkowatych, z szyją o średnicy do 1,5-3 μm. Pleurocystyd brak. Kaulocystydy liczne na szczycie trzonu, prawie cylindryczne do wrzecionowatych, o wymiarach, 24–50 × 3–1 μm. Trama blaszek regularna, złożona ze strzępek o wymiarach 22–95 × 3–11 μm. Skórka kapelusza zbudowana z cienkiej warstwy cylindrycznych strzępek o średnicy 2–7 μm, o drobno inkrustowanych ścianach. Strzępki pod skórką nabrzmiałe, żółtobrązowe 15–95 × 3–8 (12) μm[4].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Łysiczka mitrowatozarodnikowa występuje w niektórych rejonach Kanady i w niektórych krajach Europy[5]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2016 r. podano 4 stanowiska (wszystkie na południu Polski)[3]. Nowe stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Zaliczona w nim jest do gatunków zagrożonych i chronionych[6].

Saprotrof rozwijający się na szczątkach drzewnych lub trocinach itp. Występuje w lasach liściastych i iglastych, parkach, na różnego rodzaju glebach, często w bagnistych środowiskach. Owocniki wyrastają od wiosny do jesieni[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum [dostęp 2019-05-23]  (ang.).
  2. Species Fungorum [dostęp 2019-05-23]  (ang.).
  3. a b Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ​ISBN 83-89648-09-1
  4. a b c d e f Deconica phyllogena / Psilocybe des feuilles [dostęp 2019-05-23]  (ang.).
  5. Discover Life Maps [dostęp 2019-05-23] .
  6. Nowe stanowiska łysiczki mitrowatozarodnikowej w Polsce [dostęp 2019-05-23] .
Na podstawie artykułu: "Łysiczka mitrowatozarodnikowa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy