Śmierć prezydenta


Śmierć prezydenta w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Śmierć prezydentafilm historyczny z 1977 w reżyserii Jerzego Kawalerowicza, przedstawiający zamach z 16 grudnia 1922 na Gabriela Narutowicza, pierwszego prezydenta Polski.

Spis treści

Obsada | edytuj kod

Geneza | edytuj kod

Pod koniec lat siedemdziesiątych XX wieku zaczęto realizować wiele podobnych filmów na świecie, rekonstruujących wiernie wydarzenia historyczne na podstawie dokumentów, wspomnień i relacji, a dopuszczających fikcję jedynie tam, gdzie źródła milczą. Przykładem są Wszyscy ludzie prezydenta, dramat produkcji amerykańskiej z 1976 (o kulisach afery Watergate), a w Polsce filmy Bohdana Poręby i Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego.

Plenery | edytuj kod

Warszawa: Łazienki, Belweder, Galeria Zachęta, Krakowskie Przedmieście.

Fabuła | edytuj kod

Akcja filmu dzieje się pod koniec 1922. Pełniący funkcję ministra spraw zagranicznych Gabriel Narutowicz – profesor, inżynier hydrotechnik – nieoczekiwanie dla siebie otrzymuje od prezesa PSL „Wyzwolenie”, Stanisława Thugutta, propozycję kandydowania na urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Jego zwycięstwo nad kandydatem Chrześcijańskiego Związku Jedności Narodowej, hrabią Maurycym Zamoyskim, odniesione dzięki poparciu lewicy i mniejszości narodowych (Żydów, Niemców, Ukraińców, Białorusinów), spotyka się z ostrym sprzeciwem endecji. Trwają protesty organizowane przez działaczy ChZJN, zwanego przez przeciwników „Chjeną”. 16 grudnia 1922 Narutowicz ginie z ręki byłego endeka, malarza Eligiusza Niewiadomskiego, w trakcie zwiedzania wystawy w Zachęcie.

Film przedstawia nie tylko ostatnie dni życia Narutowicza, ale także panoramę społeczną Polski tuż po I wojnie światowej. Wiele miejsca poświęca wydarzeniom towarzyszącym wyborowi i pierwszym dniom jego prezydentury, podejmuje próbę oddania atmosfery tamtych czasów.

W interpretacji Zdzisława Mrożewskiego Gabriel Narutowicz przedstawiony jest jako mąż stanu, człowiek kompromisu i dialogu, który – mimo wcześniejszych wątpliwości – godnie bierze na siebie ciężar sprawowanej władzy. Eligiusz Niewiadomski (grany przez Marka Walczewskiego) jest zaś fanatykiem, całkowicie owładniętym przez swoją szaleńczą wizję. W czasie rozprawy przyznaje się do winy i prosi sąd o skazanie go na śmierć.

Autorami scenariusza byli Jerzy Kawalerowicz i Bolesław Michałek, autorami zdjęć Witold Sobociński i Jerzy Łukaszewicz, a kompozytorem muzyki Adam Walaciński. Premiera filmu odbyła się 10 października 1977.

Nagrody | edytuj kod

Multimedia | edytuj kod

  • 2 sierpnia 2007 film zostały wydany na DVD przez Best Film.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (film):
Na podstawie artykułu: "Śmierć prezydenta" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy