Świętobor I


Świętobor I w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Świętobor I[a] (ur. ok. 1351, zm. 21 czerwca 1413[1]) – książę szczeciński w latach 13721413, syn Barnima III Wielkiego i Agnieszki.

Spis treści

Życie i panowanie | edytuj kod

Od 1372 do przełomu lat 1404/1405 współrządził wraz z bratem Bogusławem VII Księstwem Szczecińskim, a po jego śmierci objął samodzielne rządy[2]. W 1394 wyprawił się wraz z wojskiem do Pragi, aby uwolnić króla Wacława IV. Prawdopodobnie w tym samym roku kupił (wedle innej wersji otrzymał od Wacława) Beeskow w Nowej Marchii. Na przełomie 1395/1396 utracił to władztwo, jednak książęta szczecińscy jeszcze przez prawie sto lat zgłaszali pretensje do tego obszaru[3][2].

Prowadził chwiejną politykę pomiędzy Zakonem krzyżackim, Wielkim Księstwem Litewskim a Koroną Królestwa Polskiego. Orientację polityczną zmieniał w zależności od możliwych korzyści i zaciąganych pożyczek. Przykładem może być forsowanie syna Ottona II na stolec arcybiskupi w Rydze (sojusz z 10 września 1395) lub wystawienie 600 rycerzy pod wodzą młodszego syna Kazimierza V do bitwy pod Grunwaldem przeciwko wojskom polsko-litewskim[4][5][6].

W latach 14091411 z upoważnienia margrabiego Brandenburgii Jodoka z Moraw był margrabią Marchii Środkowej ze stolicą w Berlinie. W 1411 margrabia brandenburski Zygmunt Luksemburski ustanowił nowego zarządcę Marchii Środkowej Fryderyka Hohenzollerna, Świętobor jednak do końca życia nie zrzekł się roszczeń do tych obszarów[7][2].

W 1374 na mocy małżeństwa Świętobor nabył zamki i miasta Königsberg, Schildeck, Kissige, Nüdlingen w Dolnej Frankonii oraz Altdorf, Heroldsberg i Brugen z przyległymi wsiami. Nie interesował się jednak tymi posiadłościami i w latach 1391-1394 sprzedał je mieszczanom norymberskim, palatynowi reńskiemu i biskupowi Würzburga[8].

Zmarł 21 czerwca 1413. Pochowano go w opactwie Cystersów w Kołbaczu[9][2][10].

Rodzina | edytuj kod

Świętobor I z żoną Anną na obrazie z 1598 r.

Świętobor I prawdopodobnie 17 września 1374 poślubił Annę, córkę Albrechta Pięknego, burgrabiego Norymbergi i Zofii, córki Henryka VIII, hrabiego Hennebergu[1]. Ze związku małżeńskiego miał czworo dzieci:

Śmierć Anny nastąpiła pomiędzy 18 kwietnia a 17 października 1391[12]. Według W. H. Meyera Świętobor miał następnie poślubić Zofię, córkę Henryka IX, hrabiego Hennebergu. E. Rymar, genealog nie wyklucza jej istnienia lecz również nie popiera poglądu, z uwagi na to, że znane są trzy córki Henryka IX, wśród, których imię Zofii nie występuje. Dalsze poszukiwania filiacji rzekomej hrabianki, z innymi przedstawicielami znanych rodów europejskich, nie dały jednoznacznej odpowiedzi badaczowi na wskazanie odpowiedniego rodowodu[1].

Genealogia | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Dawniej określany, jako Świętobor III, gdyż numeracją obejmowano także Świętobora z XII wieku i Świętobora z bocznej linii Świętoborzyców. Obecnie praktyka ta została zarzucona.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 408-412.
  2. a b c d K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 93.
  3. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 408.
  4. K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 93, 95, 97.
  5. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 416-417, 414-415.
  6. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 265, 337, 364-365.
  7. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 408-409.
  8. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 409-410.
  9. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 409.
  10. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 364.
  11. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 414-419.
  12. J. Zdrenka, Włości szczecińskie we Frankonii 1374-1400. Historia i dokumenty = Stettiner Landbesitz in Franken 1374-1400. Geschichte und Urkunden, Gdańsk 2004, s. 8.

Bibliografia | edytuj kod

Opracowania | edytuj kod

  • KazimierzK. Kozłowski KazimierzK., JerzyJ. Podralski JerzyJ., Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, Szczecin: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1985, ISBN 83-03-00530-8, OCLC 189424372 .
  • EdwardE. Rymar EdwardE., Rodowód książąt pomorskich, Szczecin: Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica, 2005, ISBN 83-87879-50-9, OCLC 69296056 .
  • Szymański J. W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, ​ISBN 83-7273-224-8​.
  • Zdrenka J., Włości szczecińskie we Frankonii 1374-1400. Historia i dokumenty = Stettiner Landbesitz in Franken 1374-1400. Geschichte und Urkunden, Gdańsk 2004.

Literatura dodatkowa (online) | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Świętobor I" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy