Żytowiecko


Na mapach: 51°48′19″N 16°56′05″E/51,805278 16,934722

Żytowiecko w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Żytowiecko (niem. Seide) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Poniec[2]. Na południowy wschód od wsi przepływa Rów Polski (Kopanica), otoczony mokradłami[3].

Historia | edytuj kod

Wieś istniała przynajmniej w 1310 roku i należała do powiatu ponieckiego[4]. Pierwszy kościół istniał przed 1446[4]. W 1580 mieszkali tu m.in. Jakub Żytowiecki, Barbara Żytowiecka i Jakub Rakoszewski[4]. Drewniany kościół został odnowiony staraniem Mikołaja Mycielskiego w poł. XVII wieku[4]. Istniejący kościół z cegły wybudował w 1777 Maksymilian Mielżyński[4]. Parafia należała do dekanatu krobskiego i w 1873 liczyła 1921 wiernych[4].

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kröben (krobskim) w rejencji poznańskiej[5]. Żytowiecko należało do okręgu krobskiego tego powiatu i stanowiło część majątku Rokosowo, którego właścicielem był wówczas (1846) Józef Mycielski[5]. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 445 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 49 dymów (domostw)[5].

Pod koniec XIX wieku w Żytowiecku była szkoła, a wieś liczyła 15 gospodarstw i 272 mieszkańców, z czego 9 ewangelików[4]. Folwark Żytowiecko-Aleksandrowo podlegał właścicielom pobliskiego Grodziska[4].

Wieś rycerska, własność hrabiego Krzysztofa Mielżyńskiego, położona była w 1909 roku w powiecie gostyńskim rejencji poznańskiej w Wielkim Księstwie Poznańskim[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Zabytki i turystyka | edytuj kod

W Żytowiecku znajdują się następujące zabytki wpisane na listę Narodowego Instytutu Dziedzictwa[7]:

  • późnobarokowy kościół parafialny pw. św. Stanisława, wybudowany w latach 1773-1777 przez Maksymiliana Mielżyńskiego, miejscowego dziedzica[3][4]
  • brama w murze kościelnym z końca XVIII wieku
  • organistówka z końca XVIII wieku
  • spichlerz w zespole folwarcznym z 1857

We wsi znajduje się też drewniany wiatrak-koźlak z 1713[3].

Przez Żytowiecko przebiega znakowany czarny szlak pieszy z Pudliszek do Gostynia[3].

Przypisy | edytuj kod

  1. woj. wielkopolskie >> pow. gostyński >> gmina Poniec. Wszystkie dane dla miejscowości Żytowiecko. W: Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 3 listopada 2014].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 2627, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 3 listopada 2014]. 
  3. a b c d Jan Maj, Marek Aleksandrzak: Leszno: mapa topograficzna Polski. Wersja turystyczna. Wyd. 2. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 2011. ISBN 83-7135-149-6.
  4. a b c d e f g h i Żytowiecko w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XIV: Worowo – Żyżyn. Warszawa 1895.
  5. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 231.
  6. Księga adresowa polskich właścicieli ziemskich Wielkiego Księstwa Poznańskiego z uwzglednieniem powiatu, stacyi poczty, telegrafu, dworca, Poznań 1909, s. 8.
  7. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 36. [dostęp 3 listopada 2014].
Na podstawie artykułu: "Żytowiecko" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy