Żywotnik olbrzymi


Żywotnik olbrzymi w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Żywotnik olbrzymi (Thuja plicata Donn ex D.Don, 1824) – gatunek drzewa iglastego z rodziny cyprysowatych. Występuje w stanie dzikim w zachodniej części Ameryki Północnej, wzdłuż wybrzeży Oceanu Spokojnego, na obszarze od Alaski po Kalifornię[4]. W Polsce uprawiany jako roślina ozdobna, dawniej także na leśnych powierzchniach doświadczalnych. W zachodniej części kraju zadomowiony na nielicznych stanowiskach (kenofit). W lasach może tworzyć zwarte odnowienia pochodzące z samosiewu[5].

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Korona gęsta, zwarta, regularnie stożkowata. Samotnie rosnące drzewa zachowują gałęzie do samej ziemi.
Pień
Prosty, osiąga wysokość 60-65 m (w Polsce w uprawie dorasta do 30-35 m). Gałęzie ułożone wachlarzowato, poziomo. Kora głęboko bruzdkowana, o ciemnym, czerwonobrunatnym zabarwieniu, łuszczy się płatami. Gałązka z szyszkami
Liście
Łuskowate, spłaszczone, ostro zakończone, jajowate, z wierzchu ciemnozielone, błyszczące, od spodu sinawe, z białawymi woskowymi plamkami.
Kwiaty
Drzewo jednopienne. Kwiaty męskie małe, owalne, żółte, wyrastają na końcach pędów. Kwiaty żeńskie o zielonkawym zabarwieniu, niepozorne.
Szyszki
O długości do 1,8 cm, lekko zwisające, złożone z 8-12 skórzastych łusek różnej długości. Łuski dojrzałej szyszki rozchylają się szeroko.

Biologia i ekologia | edytuj kod

Biotop
Najlepiej rośnie w klimacie oceanicznym wybrzeża Oceanu Spokojnego, z zimami bez silnych mrozów i łagodnymi, wilgotnymi latami. Na północnych krańcach obszaru występowania porasta niższe partie gór, na południu zbocza do wysokości 1800 m n.p.m. Tworzy lasy mieszane wraz z jodłą, osiką, klonem i jesionem.
Roślina trująca
Liście żywotnika olbrzymiego są trujące.
Drewno
Lekkie, jasne o czerwonawym zabarwieniu, pachnące, trwałe i łatwe w obróbce.

Zastosowanie | edytuj kod

Quinault Lake Cedar

Ciekawostki | edytuj kod

Największym na świecie znanym żyjącym przedstawicielem tego gatunku był żywotnik znad jeziora Quinault (ang. Quinault Lake Cedar). Szacunkowo miał łącznie 500 m³ drewna. Rósł w pobliżu północno-zachodniego brzegu jeziora Quinault na północ od miasta Aberdeen, w stanie Waszyngton, około 34 km od wybrzeża Oceanu Spokojnego. Drzewo miało 53 m wysokości i pień o średnicy 5,94 m. 8 marca 2014 roku, podczas silnego sztormu drzewo rozłamało się na 2 części.

Od 1988 roku żywotnik olbrzymi jest drzewem prowincjonalnym Kolumbii Brytyjskiej, prowincji Kanady.

Przypisy | edytuj kod

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website – Seed Plant Evolution. 2001–.
  2. Christenhusz, M.J.M., J.L. Reveal, A. Farjon, M.F. Gardner, R.R. Mill, and M.W. Chase (2011). A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55-70.
  3. Thuja plicata. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-05-16].
  4. a b Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 1058. ISBN 83-214-1305-6.
  5. B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Srodowiska, 2012. ISBN 978-83-62940-34-9.
Na podstawie artykułu: "Żywotnik olbrzymi" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy