10 złotych 1925 Bolesław Chrobry


10 złotych 1925 Bolesław Chrobry w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

10 złotych 1925 Bolesław Chrobryokolicznościowa / bulionowa moneta dziesięciozłotowa wybita w złocie na podstawie rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 14 czerwca 1926 r. o zmianie wzoru monet złotych wartości 10 i 20 złotych (Dz.U. z 1926 r. nr 61, poz. 368)[1].

Dziesięciozłotówka upamiętniała 900. rocznicę koronacji Bolesława Chrobrego, podobnie jak jej odpowiednik dwudziestozłotowy[1].

Spis treści

Awers | edytuj kod

W centralnym punkcie umieszczono godło – orła w koronie, dookoła napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, na dole napis „10 ZŁOTYCH 10”[1].

Rewers | edytuj kod

Na tej stronie monety umieszczono lewy profil króla Bolesława Chrobrego, z prawej strony napis „BOLESŁAW CHROBRY”, z lewej strony „1025–1925”, u dołu z prawej strony herb Kościeszaznak mennicy w Warszawie[1].

Nakład | edytuj kod

Monetę wybito w złocie próby 900, na krążku o średnicy 19 mm, masie 3,225 grama, z rantem ząbkowanym, według projektu Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej, w mennicy w Warszawie[2]. Według sprawozdań mennicy za lata 1924–1926, nakład monety wynosił 50 350 sztuk[1].

Opis | edytuj kod

Monetę bito według zwycięskiego projektu drugiego konkursu, z początku 1925 r., na złote monety, które były przewidziane w reformie walutowej Władysława Grabskiego[1]. Bicie monet w złocie rozpoczęło się dopiero w 1926 roku. W pierwszym sprawozdaniu mennicy (1924–1926) poinformowano o wybiciu 50 350 dziesięciozłotówek[1]. W wielu katalogach liczba ta uznawana jest jako całkowity nakład monety[2]. Przepisy państwowe z 1924 roku dopuszczały bicie złotych monet według zatwierdzonych wzorów, również ze złota pochodzącego od osób prywatnych[1]. Takie monety nie były uwzględniane w sprawozdaniach mennicy z kolejnych lat. Analiza makroskopowa złotych monet dziesięciozłotowych potwierdza istnienie co najmniej kilku par stempli. Według niektórych autorów rzeczywisty nakład dziesięciozłotówki mógł sięgnąć nawet 1 miliona sztuk[1].

W niektórych katalogach dziesięciozłotówka z Bolesławem Chrobrym traktowana jest jako moneta okolicznościowa obiegowa (obiegowa z okolicznościowym wizerunkiem)[2], w innych jako próbnego bicia[3]. Wielkość nakładu wyklucza raczej tę monetę z bycia monetą próbną. W związku ze zmianą cen złota, wartość kruszcu przewyższała w pewnym momencie wartość nominalną dziesięciozłotówki[1]. Oznacza to, że monety 10 złotych z Bolesławem Chrobrym, podobnie jak ich odpowiedniki dwudziestozłotowe, powinny być raczej klasyfikowane jako monety bulionowe[1].

Wersje próbne | edytuj kod

Próba w brązie 10 złotych 1925 Bolesław Chrobry

W katalogach podana jest informacja o wybiciu próbnych wersji monety[4]:

Próba w brązie konkurencyjnego projektu złotej dziesięciozłotówki

Katalogi opisują również konkurencyjny projekt złotej dziesięciozłotówki z lat dwudziestych XX wieku, z dwoma głowami na rewersie, wybity w brązie (100 sztuk), srebrze (50 sztuk) i złocie (nieznana liczba sztuk)[4].

Ciekawostki | edytuj kod

W początku XXI w. Mennica Polska w ramach serii: „240 lat Mennicy Polskiej – Repliki monet polskich według projektów z okresu międzywojennego” wydała blister zawierający cztery pozłacane repliki/wyobrażenia złotych monet II Rzeczypospolitej (10, 20, 50 i 100 złotych) według zwycięskiego projektu Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej. Numizmat 10-złotówki z tego blistra jest de facto repliką monety 10 złotych 1925 Bolesław Chrobry[5].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k JerzyJ. Chałupski JerzyJ., Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945, 2008 .
  2. a b c JanuszJ. Parchimowicz JanuszJ., Monety polskie, 2003 .
  3. Fischer, Katalog monet polskich 2012 XX, XXI w. i monety koronne Stanisława Augusta Poniatowskiego, 2012 .
  4. a b JanuszJ. Parchimowicz JanuszJ., Monety Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1939, 2010 .
  5. Mennica PolskaM.P. S.A. Mennica PolskaM.P., Blister: Repliki monet polskich według projektów z okresu międzywojennego – Bolesław Chrobry, „240 lat Mennicy Polskiej”, Warszawa .
Na podstawie artykułu: "10 złotych 1925 Bolesław Chrobry" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy