1 Dywizja Pancerna (III Rzesza)


1 Dywizja Pancerna (III Rzesza) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

1 Dywizja Pancerna (niem. 1. Panzer-Division) – niemiecka dywizja pancerna z okresu II wojny światowej

Spis treści

Historia | edytuj kod

Dywizja została sformowana zgodnie z rozkazem z dnia 15 października 1935 roku w Weimarze na bazie 3 Dywizji Kawalerii.

Dywizja wzięła udział w kampanii wrześniowej w składzie XVI Korpusu 10 Armii. 1 września dywizja przemieszczała się po osi Panki - Kłobuck i w dniu 2 września opanowała mosty na Warcie w rejonie miejscowości Gidle oraz toczyła walki o Częstochowę. 3 września przez Radomsko dotarła do Kamieńska, gdzie w nocy została zaatakowana przez 2 pułk strzelców konnych z Wołyńskiej BK i poniosła straty w ludziach i sprzęcie. 4 września jako prawoskrzydłowa atakowała pozycje obronne I batalionu 146 pp na odcinku Jeżów - Rozprza. Dywizja 5 września wkraczając do wsi Stobiecko Miejskie spacyfikowała miejscowość. Trzy osoby żołnierze dywizji zamordowali i spalili 30 zabudowań[1]. Tego samego i następnego dnia oddział dywizji zamordował we wsiach Krzyżanów, Siomki i Cekanów 23 osoby cywilne[2]. Następnie po przełamaniu polskiej obrony ruszyła na Piotrków Trybunalski. 6 września dywizja walczyła do zmroku z oddziałami 13 DP, a 7 września ruszyła w stronę Warszawy. Brała udział w szturmie Warszawy.

Następnie wzięła udział w walkach we Francji w 1940 roku w składzie XIX Korpusu.

Po zakończeniu działań we Francji ze składu dywizji wycofano 2 pułk pancerny i sformowano z niego 16 Dywizję Pancerną.

W 1941 roku dywizja (posiadająca 22 czerwca 1941 154 czołgi) wzięła udział w operacji „Barbarossa” w składzie 4 Grupy Pancernej walczącej początkowo w składzie Grupy Armii "Północ" a później w Grupie Armii „Środek”. Na froncie wschodnim dywizja walczyła do końca 1942 roku a następnie została przerzucona początkowo do Francji a następnie Grecji, gdzie pozostawała w rezerwie do listopada 1943 roku.

W listopadzie 1943 roku skierowana ponownie na front wschodni, gdzie weszła w skład 4 Armii Pancernej w Grupie Armii Południe. Brała wtedy udział w kontrofensywie na Kijów i walkach w północnej Ukrainie do września 1944 roku.

W październiku 1944 roku została przerzucona na Węgry i włączona w skład 6 Armii. Uczestniczyła wtedy w walkach w rejonie Debreczyna i w grudniu 1944 roku w kontrofensywie w Transylwanii. Na Węgrzech dywizja walczyła do kwietnia 1945 roku, a następnie wycofała się na teren Austrii, gdzie ostatecznie została rozbita w maju 1945 roku.

Dowódcy | edytuj kod

Skład dywizji | edytuj kod

1935 | edytuj kod

  • 1 Brygada Pancerna (Panzer Brigade 1.)
    • 1 pułk pancerny (Panzer-Regiment 1.)
    • 2 pułk pancerny ( Panzer-Regiment 2.)
  • 1 Brygada Strzelców (zmotoryzowania) (1. Schützen-Brigade)
    • 1 pułk strzelców (Schützen-Regiment 1)
    • 1 batalion motocyklowy (Kradschützen-Bataillon 1)
  • 73 pułk artylerii (Artillerie Regiment 73)
  • 4 batalion rozpoznawczy ( Aufklärung Abteilung 4)
  • 73 batalion łączności ( Nachrichten Abteilung 73)

1939 (Polska) [3] | edytuj kod

  • 1 Brygada Pancerna (Panzer Brigade 1.)
    • 1 pułk pancerny (Panzer-Regiment 1.)
    • 2 pułk pancerny ( Panzer-Regiment 2.)
  • 1 Brygada Strzelców (zmotoryzowania) (1. Schützen-Brigade)
    • 1 pułk strzelców (Schützen-Regiment 1)
    • 1 batalion motocyklowy (Kradschützen-Bataillon 1)
  • 73 pułk artylerii (Artillerie Regiment 73)
  • 4 batalion rozpoznawczy ( Aufklärung Abteilung 4)
  • 37 batalion przeciwpancerny (Panzerabwehr-Bataillon 37)
  • 37 batalion pionierów (Panzer-Pionier-Bataillon 37)
  • 73 batalion łączności ( Nachrichten Abteilung 73)

Stan dywizji na 1 września 1939: 331 czołgów, 90 sam.panc. (razem 421 pojazdów opancerzonych), 1402 sam. ciężarowe, 1289 motocykli, 561 sam. osobowych, 24 lekkie haubice polowe, 8 dział piechoty, 48 dz.ppanc. 37 mm, 12 nkm.plot. 20 mm, 18 ciężkich oraz 30 lekkich granatników, 46 ckm., 825 lkm.. a także 7249 karabinów i 4625 pistoletów Dywizja liczyła 11 792 ludzi w tym 394 oficerów, 1962 podoficerów, 9321 szeregowych oraz 115 urzędników.

1940 (Francja) | edytuj kod

  • 1 Brygada Pancerna (Panzer Brigade 1)
    • 1 pułk pancerny (Panzer Regiment 1)
    • 2 pułk pancerny (Panzer Regiment 2)
  • 1 Brygada Strzelecka (Schützen Brigade 1)
    • 1 pułk strzelców (Schützen Regiment 1)
    • 1 batalion motocyklowy (Kradschützen Bataillon 1)
  • 702 ciężka kompania broni wsparcia (Schwere Infanterie Geschütz Kompanie 702)
  • 73 pułk artylerii (Artillerie Regiment 73)
  • 4 batalion rozpoznawczy (Aufklärungs Abteilung 4)
  • 37 dywizjon niszczycieli czołgów (Panzerjäger Abteilung 37)
  • 37 batalion pionierów (Pionier-Bataillon 37)
  • 37 batalion łączności (Nachrichten Abteilung 37)

1943 (front wschodni) | edytuj kod

  • 1 pułk pancerny (Panzer-Regiment 1)
  • 1 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 1)
  • 113 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 113)
  • 73 pułk artylerii pancernej (Panzer-Artillerie-Regiment 73)
  • 1 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 1)
  • 229 kompania artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak-Artillerie-Abteilung 299)
  • 37 dywizjon niszczycieli czołgów (Panzerjäger-Abteilung 37)
  • 37 pancerny batalion pionierów (Panzer-Pionier-Bataillon 37)
  • 37 pancerny batalion łączności (Panzer-Nachrichten-Bataillon 37)

Przypisy | edytuj kod

  1. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 260.
  2. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 263.
  3. Andrzej Wesołowski: Szczerców - Góry Borowskie 1939. Warszawa: Fundacja Polonia Militaris, 2006, s.138.

Bibliografia | edytuj kod

  • Marcin Bryja: Panzerwaffe. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 1996. ISBN 83-86209-67-4.
  • Chris Bishop: Niemieckie wojska pancerne w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2009. ISBN 978-83-11-11391-6.
  • Wojciech Zalewski: Piotrków 1939. Warszawa: Bellona, 2000. ISBN 83-11-09164-1.
  • Jan Wróblewski: Armia Prusy. Warszawa: Wyd. MON, 1986. ISBN 83-11-07212-4.
  • Dariusz Jędrzejewski, Zbigniew Lalak: Niemiecka broń pancerna 1939-1945. Warszawa: Wyd. Lampart, 1998. ISBN 83-867-7636-6.
  • Tadeusz Sawicki: Niemieckie wojska lądowe na froncie wschodnim. Warszawa: PWN, 1987. ISBN 83-01-06556-7.
Na podstawie artykułu: "1 Dywizja Pancerna (III Rzesza)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy