1 Korpus Polski


I Korpus Polski (PSZ) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z 1 Korpus Polski) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Żołnierze I Korpusu w Szkocji

I Korpus (I KP, ang. I Polish Corps) – wyższy związek taktyczny Polskich Sił Zbrojnych w latach 1940–1947.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Żołnierze 1 korpusu na ćwiczeniach w Perth w Szkocji.

28 września 1940 roku Naczelny Wódz, gen. broni Władysław Sikorski wydał rozkaz o sformowaniu I Korpusu. Po uzupełnieniu stanu osobowego rekrutami przybyłymi z ZSRR, wspólnie z War Office ustalono nową organizację korpusu (od 1942 I Korpusu Pancerno-Motorowego), w skład którego weszły: 1 Dywizja Pancerna, 1 Samodzielna Brygada Strzelców oraz związki wojsk pomocniczych i służb korpuśnych. Poza PKP pozostała 1 SBS.

W walkach na froncie zachodnim udział wzięły 1 DPanc i 1 SBS. Po przekazaniu tych jednostek pod dowództwo brytyjskie w ramach PKP rozpoczęto tworzenie nowych jednostek, głównie z Polaków wcielonych przymusowo do Wehrmachtu (zwłaszcza Ślązaków oraz mieszkańców ziem przyłączonych do Rzeszy), którzy dostali się do niewoli alianckiej.

Utworzono dwie nowe wielkie jednostki: 4 Dywizję Piechoty i 16 Samodzielną Brygadę Pancerną, a także wojska i służby pomocnicze, które nie wzięły już udziału w walkach frontowych.

Po zakończeniu wojny część żołnierzy PKP wróciła do kraju, większość znalazła się w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia i pozostała na emigracji.

Struktura | edytuj kod

8 października 1940 r. ustalona została struktura organizacyjna I KP.

Korpus liczył 3498 oficerów i 10 884 żołnierzy. W związku ze spodziewaną inwazją niemiecką otrzymał za zadanie obronę 200-kilometrowego odcinka wybrzeża od Firth of Forth do Montrose w Szkocji.

3 listopada 1940 r. 2 Brygadę Strzelców przemianowana została na 10 Brygadę Kawalerii Pancernej, która dała początek utworzonej w 1942 1 Dywizji Pancernej (1 DPanc). W lutym 1941 r. przystąpiono do organizacji 8 Brygady Kadrowej Strzelców. Rozkazem z dnia 9 X 1941 4 Brygadę Strzelców przemianowano na 1 Samodzielną Brygadę Spadochronową (1 SBS), która wg założeń polskich miała zostać użyta do wsparcia powszechnego powstania zbrojnego w Polsce. 6 grudnia 1941 r. z brygad kadrowych strzelców 3, 5, 7 została utworzona Brygada Szkolna. Do wiosny 1942 r. ukształtowała się następująca organizacja I KP.

Tablica rozpoznawcza pojazdów WP

Taka organizacja przetrwała do wiosny 1943 roku.

Na podstawie rozkazu L.dz. 370/Tjn. Org./43 Naczelnego Wodza z 20 marca 1943 roku zmieniono nazwę:

  • I Korpusu Pancerno-Motorowego na „I Korpus”,
  • 1 Samodzielnej Brygady Strzelców na „1 Dywizja Grenadierów”,
  • Szpitala Wojennego Nr 2 na „Polowy Szpital Ewakuacyjny Nr 1”[1].

Jesienią 1943 roku 1 Dywizja Grenadierów (kadrowa) została przemianowana na 2 Dywizję Grenadierów Pancernych.

Organizacja 1 Korpusu Polskiego we wrześniu 1943 roku.

  • 1 Pułk Artylerii Ciężkiej
  • 1 Batalion Ciężkich Karabinów Maszynowych
  • 1 Dywizjon Rozpoznawczy
  • Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej
  • Batalion Saperów
  • 11 Kompania Łączności
  • 2 Szwadron Żandarmerii
  • 11 Kompania Zaopatrzenia
  • 11 Kompania Warsztatowa
  • 11 Pluton Parkowy
  • Szpital Wojenny Nr 2
  • 1 Kolumna Samochodów Sanitarnych
  • 11 Kompania Sanitarna
  • Pluton Higieny Polowej
  • Pralnia Polowa
  • Poczta Polowa
  • Oddział Zbiórki Materiałowej
  • Łaźnia Polowa
  • Kasa Polowa
  • 11 Sąd Polowy z Aresztem

Obsada personalna Dowództwa i Sztabu I KP | edytuj kod

gen. Stanisław Maczek

Dowództwo

dowódcy korpusu

zastępca dowódcy

  • gen. bryg. Gustaw Paszkiewicz (do 10 III 1945[5])

Sztab

Patki i proporczyki rodzajów wojsk i służb (na kołnierze) noszone od 1941 | edytuj kod

 Osobny artykuł: Barwy broni i służb Polskich Sił Zbrojnych.

Przypisy | edytuj kod

  1. 1. Pułk Artylerii Przeciwpancernej. Rozkazy dzienne 1942-1943, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. R.17, s. 380.
  2. WojciechW. Grobelski WojciechW., Generał brygady Ludwik Mieczysław Boruta-Spiechowicz (1894-1985) str. 237-238, 2010 .
  3. WojciechW. Grobelski WojciechW., Generał brygady Ludwik Mieczysław Boruta-Spiechowicz (1894-1985) str. 245, 2010 .
  4. WojciechW. Grobelski WojciechW., Generał brygady Ludwik Mieczysław Boruta-Spiechowicz (1894-1985) str. 251-252, 2010 .
  5. a b c WojciechW. Grobelski WojciechW., Generał brygady Ludwik Mieczysław Boruta-Spiechowicz (1894-1985) str. 263, 2010 .
  6. ZdzisławZ. Barszczewski ZdzisławZ., Sylwetki saperów, Warszawa: „Bellona”, 2001, s. 134-135, ISBN 83-11-09287-7, OCLC 297538661 .

Bibliografia | edytuj kod

  • Witold Biegański: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990, s. 42. ISBN 83-03-02923-1.
  • Witold Biegański, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, tom 5, Regularne jednostki Wojska Polskiego na Zachodzie, Warszawa 1967,
  • Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991,
  • Wojciech Grobelski: Generał brygady Ludwik Mieczysław Boruta-Spiechowicz (1894-1985). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2010. ISBN 978-83-235-0793-2.
Na podstawie artykułu: "1 Korpus Polski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy