1 Pułk Lotniczy


1 Pułk Lotniczy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Lotnictwo wojskowe w 1939 Wizyta brata króla Rumunii księcia Mikołaja w Polsce - ppłk Władysław Kalkus wita go na Okęciu; 27 czerwca 1933 Wizyta brata króla Rumunii księcia Mikołaja - lotnisko wojskowe na Okęciu

1 Pułk Lotniczy (1 plot) – oddział lotnictwa Wojska Polskiego II RP.

Spis treści

Historia pułku | edytuj kod

Pułk został utworzony na lotnisku mokotowskim[1] 19 maja 1921 na bazie powstałych wcześniej eskadr lotniczych: 3, 8, 12 i 16 eskadry wywiadowczej oraz 7 i 19 eskadry myśliwskiej. Ta ostatnia powstała z połączenia dwóch eskadr 18 i 19 przybyłych do Polski wraz z Armią gen. Hallera w 1919 z Francji.

Utworzono wówczas trzy dywizjony, które tworzyły następujące eskadry:

Organizatorem i pierwszym dowódcą pułku został ppłk pil. Camillo Perini.

W maju 1922 rozwiązany został IV dywizjon. 3 eskadra wywiadowcza podporządkowana została dowódcy I dywizjonu, natomiast 8 eskadra wywiadowcza włączona w skład 2 pułku lotniczego i przeniesiona do Krakowa.

W 1925, w związku z ujednoliceniem numeracji jednostek w lotnictwie polskim, w pułku zmienione zostały numery eskadr. Dodatkowo utworzono jedną eskadrę liniową. Jednocześnie zwiększono etat eskadry do 10 samolotów. Zmieniono nazwy eskadr wywiadowczych na lotnicze. Pierwsza cyfra numeru eskadry lotniczej oznaczała numer pułku, druga kolejność eskadry. Pułk składał się z: 11, 12, 13 i 14 eskadry liniowej oraz 121 i 122 eskadry myśliwskiej.

 Osobny artykuł: Święta wojskowe w Polsce.

19 maja 1927 roku minister spraw wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 8 sierpnia, jako datę święta pułkowego[2]. 29 lutego 1932 roku minister spraw wojskowych zmienił datę święta pułkowego na 19 maja[3]. Od tego czasu pułk obchodził swoje święto w rocznicę sformowania w 1921 roku.

W 1928 doszło do kolejnej reorganizacji lotnictwa. W 1 pułku lotniczym zlikwidowano 14 eskadrę liniową, a utworzono 211 eskadrę bombową. Również w 1928 eskadry myśliwskie otrzymały nową numerację: 121 została 111 eskadrą, 122 – 112 eskadrą.

W związku z kolejnymi zmianami w lotnictwie w 1929, w 1 pułku utworzono kolejną eskadrę bombową – 212 oraz 113 eskadrę myśliwską początkowo nocną, a później dzienną. Wiosną tego roku pułk wszedł w skład 1 Grupy Aeronautycznej, która w 1936 roku została przemianowana na 1 Grupę Lotniczą.

Kolejne zmiany nastąpiły w 1931 gdy powstała kolejna eskadra bombowa – 213.

29 lutego 1932 roku minister spraw wojskowych zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej pułku[4].

W 1933 zlikwidowano 16 eskadrę liniową, a w to miejsce utworzono 13 eskadrę obserwacyjną. Utworzono też kolejną 13 eskadrę myśliwską.

W marcu 1939 rozwiązane zostały dowództwa I/1 dywizjonu liniowego, V/1 dywizjonu bombowego i VI/1 dywizjonu towarzyszącego oraz 11 i 12 eskadry liniowe, a także 214 i 215 eskadry bombowe.

Struktura organizacyjna pułku | edytuj kod

W sierpniu 1939 w trakcie mobilizacji 1 pułk lotniczy został rozwiązany. Rozformowana została także 19 eskadra towarzysząca. Pozostałe eskadry zostały rozdzielone. Eskadry myśliwskie weszły w skład Brygady Pościgowej, eskadry bombowe w skład Brygady Bombowej, 13 eskadrę obserwacyjną skierowano do lotnictwa Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew", a 16 eskadrę obserwacyjną do lotnictwa dyspozycyjnego Naczelnego Wodza.

Żołnierze pułku | edytuj kod

Kadra 1 Pułku w 1922 z gośćmi z Rumunii Wizyta lotników rumuńskich w Polsce - powitanie na lotnisku Okęcie przed hangarami 1 plot; 22 czerwca 1933 Uroczystości imieninowe Józefa Piłsudskiego - delegacja 1 plot z płk. Władysławem Kalkusem (3. z lewej) na dziedzińcu Belwederu; 19 marca 1935
Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku
Kwatermistrzowie
Oficerowie pułku
Podoficerowie pułku

Używane w pułku samoloty (lata użycia) | edytuj kod

Odznaka pułkowa i znaki na samolotach | edytuj kod

Odznaka zatwierdzona została w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. nr 4, poz 39 z 29 lutego 1932. Odznaka o wymiarach 40x33 mm ma kształt stylizowanego orła w koronie z rozwiniętymi skrzydłami, osadzonego na okrągłym złotym wieńcu. W polu wieńca emaliowanego w kolorze niebieskim wpisano numer i inicjały 1 PL Odznaka honorowa – dwuczęściowa, wykonana w srebrze. Na rewersie próba srebra, imiennik grawera IK oraz numer nadania. Odznakę zaprojektował Alfred Gürtler, a wykonywał Jan Knedler z Warszawy[11]

Wersje[12]
srebro, wieniec srebrny, bez numeru na rewersie oficerska – dwuczęściowa, tombak srebrzony, bez emalii – wieniec złocony
Znaki geometryczne na samolotach pułku w latach 1927 -1932[13]
Regulaminowe tło i godła eskadr 1 pułku lotniczego obowiązujące od 1932[14]
Umieszczana pod skrzydłem litera identyfikacyjna 1 pułku lotniczego [15][16]

Uwagi | edytuj kod

  1. Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku obrony (Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220). W skład Sił Zbrojnych II RP wchodziły wojska lądowe nazywane ówcześnie wojskiem i Marynarka Wojenna. Wojsko składało się z jednostek organizacyjnych wojska stałego i jednostek organizacyjnych Obrony Narodowej, a także jednostek organizacyjnych Korpusu Ochrony Pogranicza.
  2. a b c W maju 1922 IV dywizjon został rozwiązany. 3 eskadra wywiadowcza weszła w skład I dywizjonu w Warszawie, a 8 eskadra wywiadowcza przeszła do Ii dywizjonu w 2 pułku lotniczym w Krakowie[6].

Przypisy | edytuj kod

  1. Sławiński 1983 ↓, s. 36.
  2. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  3. Dz.Rozk. MSWojsk. Nr 4 z 29 lutego 1932 roku, poz. 38.
  4. Dz.Rozk. MSWojsk. Nr 4 z 29 lutego 1932 roku, poz. 39.
  5. Kowalski 1981 ↓, s. 12.
  6. a b Glass (kons.) 2011 ↓, s. 59.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 118.
  8. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 211.
  9. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 17.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 119.
  11. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 331.
  12. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 332.
  13. Kowalski 1981 ↓, s. 113.
  14. Kowalski 1981 ↓, s. 121.
  15. Pawlak 1989 ↓, s. 54.
  16. Kowalski 1981 ↓, s. 93.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "1 Pułk Lotniczy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy