34 Budziszyński Pułk Piechoty


34 Budziszyński Pułk Piechoty w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

34 Budziszyński Pułk Piechoty (34 pp) – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

Spis treści

Formowanie | edytuj kod

Na podstawie rozkazu Nr 7 dowódcy 2 Armii WP z 13 września 1944 roku 23 pułk piechoty został przemianowany na 34 pułk piechoty. W tym czasie pułk stacjonował w lesie na południowy wschód od miejscowości Mordy. Tam 21 października 1944 roku żołnierze pułku złożyli przysięgę. Jednostka wchodziła w skład 8 Dywizji Piechoty i była organizowana w oparciu o sowiecki etat Nr 04/501 pułku strzelców gwardii[1].

 Osobny artykuł: Struktura organizacyjna polskiej dywizji piechoty w 1945.

Działania bojowe | edytuj kod

Od chwili sformowania do zakończenia wojny pułk walczył w składzie 8 Dywizji Piechoty. W czasie forsowania Nysy, działając na głównym kierunku natarcia dywizji, uchwycił przyczółek pod Rothenburgiem. Następnie toczył walki pod Geheege, Nieder Horka, Kollm, Jänkendorf i Diehsa. Bronił się pod Ödernitz, Niesky, Budziszynem, Grossdubrau, Grosswelka i Cölln, gdzie poniósł dotkliwe straty. Na północ od Budziszyna, gdzie działając pojedynczymi batalionami współdziałał z pododdziałami 1 KPanc. 1 batalion 34 pp ochraniał sztab 2 Armii WP w rej. Kleinwelka. W operacji praskiej pułk walczył pod Lobendavą i Mikulašovicami. Szlak bojowy zakończył pod miejscowością Ušték[2].

 Osobne artykuły: Operacja łużycka, Bitwa pod Budziszynem (1945)Operacja praska.

Okres powojenny | edytuj kod

20 maja 1945 roku dowódca pułku wysłał na samochodach grupę operacyjną, która miała jak najszybciej wystawić posterunek na moście na Odrze w Krośnie Odrzańskim[3].

Od 28 maja 1945 roku pułk ochraniał zachodnią granicę Polski od Sadzarzewic do Zasiek[4]. Sztab pułku stacjonował w Brodach. 1 batalion pułku zorganizował na odcinku od Sadzarzewic do Strzegowa, strażnice w Sadzarzewicach, Markosicach i Późnej[4]; 2 batalion na odcinku od Strzegowa do Janiszowic zorganizował strażnice na południowy zachód od Strzegowa, w Mielnie, w lesie na południe od Mielna i w Janiszowicach[4], a 3 batalion ochraniał odcinek do Zasiek i zorganizował jedną strażnicę[4].

 Osobny artykuł: Granica na Odrze i Nysie.

12 lipca 1945 I batalion pułku przybył do Sanoka i został zakwaterowany w miejscowych koszarach, do 1939 należących do 2 Pułku Strzelców Podhalańskich[5][6].

Na podstawie rozkazu Nr 295 Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego z 28 sierpnia 1945 roku pułk otrzymał nazwę wyróżniającą „Budziszyński”[7].

W 1945 roku na bazie pułku została sformowana 38 Komenda Odcinka Komańcza[8].

25 stycznia, 28 marca i 13 kwietnia 1946 roku we wsi Zawadka Morochowska żołnierze pułku dopuścili się zbrodni wojennej na ukraińskiej ludności cywilnej.

 Osobny artykuł: Zbrodnie w Zawadce Morochowskiej.

Na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 053/Org. Naczelnego Dowódcy WP z 30 marca 1946 roku pułk otrzymał numer jednostki wojskowej „2873”.

Po zakończeniu wojny pułk stacjonował w Łodzi (Łódzki Okręg Wojskowy)[1].

28 marca 1947 roku w Lesku pułk był inspekcjonowany przez II wiceministra Obrony Narodowej, generała broni Karol Świerczewskiego, który następnego dnia zginął w zasadzce zorganizowanej przez żołnierzy UPA.

Jednostka wzięła udział w akcji "Wisła". W tym okresie pułkiem dowodził płk Jan Gerhard. Wówczas sztab pułku funkcjonował w Wańkowej[9].

W dniach 7-9 czerwca 1949 roku jednostka została dyslokowana do garnizonu Słupsk[10] (Pomorski Okręg Wojskowy), gdzie zajęła koszary przy ulicy Rokossowskiego 61. W tym samym roku oddział został przeformowany w 34 Budziszyński Zmotoryzowany Pułk Piechoty.

W 1950 roku jednostka została podporządkowana dowódcy 16 Kaszubskiej Dywizji Zmechanizowanej i przeformowana w 34 Budziszyński Pułk Zmechanizowany. W październiku 1952 roku pułk został podporządkowany dowódcy 8 Drezdeńskiej Dywizji Zmechanizowanej.

Jesienią 1958 roku jednostka została przeformowana w 34 Budziszyński pułk piechoty i włączona w skład 23 Dywizji Piechoty.

W 1963 roku jednostka została przeformowana w 34 Budziszyński pułk desantowy.

Żołnierze pułku | edytuj kod

Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku[11]
Szefowie sztabu[11]
  • kpt. Wacław Warzywniak (- IX 1944)
  • kpt. Jan Grablis
  • por. Leon Bereznicki
  • p.o. mjr Antoni Szwander
  • por. Tadeusz Pawlikowski
Oficerowie pułku
Podoficerowie
Odznaczeni Order Krzyża Grunwaldu III klasy

(do 31 XII 1946)[12]

Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari V klasy

(do 31 XII 1946)[12]

Sztandar pułku | edytuj kod

Pułk otrzymał sztandar prawdopodobnie w dniu przysięgi, 22 października 1944 roku[13].

Opis sztandaru:
Płat o wymiarach 98 × 124 cm, obszyty z trzech stron frędzlą złotą i przymocowany do drzewca za pomocą dziewięciu kółek. Drzewce z ciemno politurowanego drewna. Głowica w kształcie orła wspartego na kuli, która umieszczona jest na cokole skrzynkowym[b].

Strona główna:
Na czerwonym polu, aplikowany i haftowany biało-złoty orzeł. W prawym dolnym rogu haftowana biało-złotą nicią cyfra "34"[13].

Strona odwrotna:
Na białym polu biało-złotą nicią haftowany napis "HONOR I OJCZYZNA". W prawym dolnym rogu haftowana biało-złotą nicią cyfra "34"[13].

Uwagi | edytuj kod

  1. Żył w latach 1924-1946. Został pochowany w kwaterze żołnierzy Wojska Polskiego na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.
  2. puszka barwy złotej → Bigoszewska i Wiewióra 1974 ↓, s. 92

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Kajetanowicz 2005 ↓, s. 428.
  2. Komornicki 1965 ↓, s. 215.
  3. Rzepski 1970 ↓, s. 282.
  4. a b c d Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 90
  5. Mieczysław Juchniewicz, Stanisław Rzepski: Szlakiem 34 Budziszyńskiego Pułku Piechoty. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961, s. 320.
  6. Benedykt Gajewski: Walka z ukraińskim podziemiem na południowo-wschodnim obszarze Polski w latach 1944-1948. Publikacje, raporty, relacje, zeznania. Sanok: 2005, s. 347-348.
  7. Rzepski 1970 ↓, s. 416.
  8. Dominiczak 1971 ↓, s. 84.
  9. Michał Jakubowicz. Życie znaczone naftą, nadzieją, wojną i rozczarowaniem (fragmenty wspomnień). „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej, Z. nr”. 4: Nafta, s. 34, 2004. Fundacja Archiwum Ziemi Sanockiej. ISSN 1731-870X
  10. Kajetanowicz 2005 ↓, s. 432.
  11. a b Aneks. 20. Obsada personalna oficerów 34pp. W: Benedykt Gajewski: Walka z ukraińskim podziemiem na południowo-wschodnim obszarze Polski w latach 1944-1948. Publikacje, raporty, relacje, zeznania. Sanok: 2005, s. 407.
  12. a b Aneks. 24. Lista żołnierzy 34pp odznaczonych za walkę z UPA. W: Benedykt Gajewski: Walka z ukraińskim podziemiem na południowo-wschodnim obszarze Polski w latach 1944-1948. Publikacje, raporty, relacje, zeznania. Sanok: 2005, s. 430.
  13. a b c Bigoszewska i Wiewióra 1974 ↓, s. 92.

Bibliografia | edytuj kod

  • Wanda Bigoszewska, Henryk Wiewióra: Sztandary ludowego Wojska Polskiego 1943 – 1974. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1974.
  • Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1845-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego : formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej Warszawa 1965
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Stanisław Rzepski: 8 Dywizja Piechoty. Z dziejów 8 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty im. Bartosza Głowackiego. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970.
  • Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 90. ISBN 978-83-88059-54-4.
  • Mieczysław Juchniewicz, Stanisław Rzepski: Szlakiem 34 Budziszyńskiego Pułku Piechoty. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961.
Na podstawie artykułu: "34 Budziszyński Pułk Piechoty" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy