40,6 cm Schnelladekanone C/34


40,6 cm Schnelladekanone C/34 w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

40,6 cm Schnelladekanone C/34 (nieoficjalna nazwa: Adolfkanone – działo Adolf) – niemiecka armata okrętowa przeznaczona dla projektowanych pancerników typu H, ostatecznie użyta w bateriach obrony wybrzeża.

Spis treści

Historia | edytuj kod

W 1934 roku w zakładach Friedrich Krupp AG opracowano prototyp armaty okrętowej kal. 406 mm oznaczony jako 40.6 cm SK C/34, która miała znaleźć się na wyposażeniu niemieckich pancerników. W związku z tym, że do uzbrojenia budowanych w tym czasie pancerników typu Scharnhorst i Bismarck użyto dział mniejszego kalibru, wycofano się z tego projektu.

Ostatecznie produkcja dział rozpoczęła się w styczniu 1939 roku na potrzeby pancerników typu H, a w 1940 roku uznana została za priorytetową. Rezygnacja z budowy pancerników typu H przerwała w listopadzie tego roku prace nad działami[1]. Wytworzone w tym czasie i odpowiednio przebudowane działa zostały przeznaczone do obrony wybrzeża.

Użycie bojowe | edytuj kod

W 1940 roku z trzech dział utworzono baterię Schleswig Holstein, która została umieszczona na Helu (w obrębie przedwojennych fortyfikacji Rejonu Umocnionego). Krótko po próbach ogniowych w 1941 roku bateria została zlikwidowana. Jej działa zostały skierowane do Francji, gdzie utworzono w 1942 roku baterię Lindemann umieszczoną na przylądku Blanc Nez koło Calais, była wykorzystywana do zwalczania żeglugi alianckiej w Cieśninie Kaletańskiej. Próby jej zniszczenia przez lotnictwo i okręty alianckie nie przyniosły żadnych efektów, ostatecznie została zdobyta w 1944 roku po ataku od strony lądu.

W 1941 roku wysłano do Norwegii 8[2] dział, z których utworzono dwie baterie, przy czym jedno z dział utracono w trakcie transportu. Baterię Dietl składającą się z trzech dział umieszczono na wyspie Engeløya[3], a drugą baterię – Theo, składającą się z czterech dział, umieszczono w miejscowości Trondenes koło Harstad. Obie baterie były gotowe do działań bojowych w 1943 roku.

Baterie znajdujące się na terenie Norwegii po zakończeniu II wojny światowej zostały przejęte przez armię norweską i były używane do obrony wybrzeża. Bateria na wyspie Engeløya została zlikwidowana w 1956 roku, a bateria z Trondenes w 1964 roku. Jedno z dział baterii z Trondenes jest udostępnione do zwiedzania[4].

W Helu w sześciu zachowanych budowlach baterii (trzy stanowiska artyleryjskie, wieża kierowania ogniem i dwa magazyny amunicyjne) utworzono w 2006 r. Muzeum Obrony Wybrzeża – od 2017 r. rozbudowane w Helski Kompleks Muzealny.

Przypisy | edytuj kod

  1. Na str. 6 książki Andrzeja Ciepliński Encyklopedia współczesnej broni palnej widnieje informacja o wyprodukowanych siedmiu działach, lecz jak wynika z liczby dział w poszczególnych bateriach, było ich co najmniej 11.
  2. W książce Mirosław Skwiot Niemiecka artyleria okrętowa vol. 1 wyd. AJ Press, ​ISBN 83-7237-149-0​, str. 15 – istnieje informacja o wysłaniu czterech dział z czego jedno zostało utracone w transporcie.
  3. Coastal Gun Battery Dietl
  4. Strona muzeum w Trondenes: The Adolf Guns

Bibliografia | edytuj kod

  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej. WIS, 1994. ISBN 83-86028-01-7.
  • Mirosław Skwiot: Niemiecka artyleria okrętowa vol. 1. AJ Press, s. 15-16. ISBN 83-7237-149-0.
  • Ian V. Hogg: German artillery of World War Two. Londyn: Greenhill Books, 2002. ISBN 1-85367-480-X. (ang.)
  • Harald Isachsen: The Adolf guns : in the batteries at: Dietl/Steigen, Theo/Trondenes, Lindemann/Calais, Schleswig-Holstein/Hel. Harstad: 2007. ISBN 978-82-998024-0-6. (ang.)
  • Marcin Dudek: Schleswig Holstein czyli helskie Działa Nawarony. Muzeum Obrony Wybrzeża, Hel, 2008. ISBN 978-83-89568-40-3. (pol.)
  • Władysław Szarski: Ciekawostki najcięższej artylerii. Muzeum Obrony Wybrzeża, Hel, 2009. ISBN 978-83-89568-41-0. (pol.)

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "40,6 cm Schnelladekanone C/34" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy