6 Batalion Celny


6 Batalion Celny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

6 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.

Spis treści

Formowanie i zmiany organizacyjne | edytuj kod

Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 roku w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 6 batalion celny powstał w granicach DOG Kraków, a zorganizowano go na bazie 1/V batalionu wartowniczego[2]. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych[3]. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych[4].

Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej[5]. Rozkazem tajnym nr 10 z 7 października 1921 roku Komendant Główny Batalionów Celnych nakazał likwidację batalionów nr 14., 17. i 18[6]. W myśl tego rozkazu 18 batalion celny miał przekazać swoją 4 kompanię do 6 batalionu celnego w Sanoku[7]. W dniu 28 października wszystkie kompanie rozformowywanych batalionów winny odejść do miejsc nowego przeznaczenia[8].

W listopadzie 1921 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne. 6 batalion celny wszedł w struktury 3 Brygady Celnej[9].

Uchwałą Rady Ministrów z dnia 23 maja 1922 roku bataliony celne zostały rozformowane, a na ich miejsce powołano jednostki graniczne Straży Granicznej[4]. 6 batalion celny został zluzowany i zakończył służbę graniczną na granicy południowej 30 lipca 1922 roku o godzinie 12:00[10]. W sierpniu został przeznaczony do wzmocnienia granicy wschodniej i przegrupowany z Sanoka do Szumska (stacja wyładowania Krzemieniec[11]) do dyspozycji Wojewody Wołyńskiego[10]. Po przybyciu na miejsce obsadził część powiatu krzemienieckiego[11]. Wykonując rozkaz Głównej Komendy Straży Granicznej L.dz.6917/tj./org. z 11 września 1922, w dniu 28 września komenda 6 batalionu SG przybyła do Dederkał[12].

W połowie 1922 batalion został zluzowany przez jednostki Straży Celnej i przedyslokowany na wschodnią granicę[13].

Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922 roku, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 roku zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”[4]. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną[14]. 6 batalion celny przemianowany został na 6 batalion Straży Granicznej.

 Osobny artykuł: 6 batalion Straży Granicznej.

Służba celna | edytuj kod

Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień[15]. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście[16].

Sąsiednie bataliony

Kadra batalionu | edytuj kod

Dowódcy batalionu

Struktura organizacyjna | edytuj kod

Szkic rozmieszczenia 6 batalionu celnego „Sanok”

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Prengel-Boczkowska 2009 ↓, s. 12.
  2. Dominiczak 1975 ↓, s. 124.
  3. Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 24.
  4. a b c Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 25.
  5. Dominiczak 1992 ↓, s. 75.
  6. Polak 1999 ↓, s. 18.
  7. Polak 1999 ↓, s. 19.
  8. Polak 1999 ↓, s. 20.
  9. Dominiczak 1992 ↓, s. 74.
  10. a b Organizacja batalionów celnych ↓.
  11. a b Materiały dotyczące dyslokacji IWGW ↓, s. 28.
  12. Materiały dyslokacyjne SG ↓, s. 68.
  13. a b c d e f OdeB batalionów celnych ↓, s. 6bc.
  14. Prengel-Boczkowska 2009 ↓, s. 5.
  15. Dominiczak 1992 ↓, s. 72.
  16. Dominiczak 1992 ↓, s. 73.
  17. WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000 ↓.

Bibliografia | edytuj kod

  • Hubert Bereza, Kajetan Szczepański: Centralna Szkoła Podoficerska KOP. Grajewo: Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK, 2014. ISBN 978-83-938921-7-4.
  • Henryk Dominiczak: Granica wschodnia Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919–1939. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-10202-0.
  • Henryk Dominiczak: Granica polsko–niemiecka 1919–1939. Z dziejów formacji granicznych. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Teresa Prengel-Boczkowska. Wstęp do inwentarza zespołu archiwalnego „Bataliony Celne”. , 2009. Szczecin: Archiwum Straży Granicznej
  • Ordre de Bataille batalionów celnych od numeru 1 do 19 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
  • Zarządzenia i wytyczne Ministerstwa Skarbu, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Głównej Komendy Batalionów Celnych dotyczące organizacji, reorganizacji i luzowania Batalionów Celnych → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
  • Materiały dotyczące dyslokacji Inspektoratu Wojskowego Granicy Wschodniej Województwa Poleskiego, 1921–1922 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin
  • Materiały dotyczące spraw dyslokacyjnych:przeniesienia siedzib komend, baonów, obszary odcinków granicznych, 1922–1923 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
Na podstawie artykułu: "6 Batalion Celny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy