7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich


7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Wielkopolska BK w 1938

7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich (7 psk) – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP.

Pułk stanowił bezpośrednią kontynuację wojennego 5 psk, przemianowanego 28 października 1920 na 7 psk.

Garnizon przed 1939 – Poznań i Biedrusko.

Święto pułkowe – 29 lipca, rocznica wymarszu na front I dywizjonu w 1920.

Spis treści

Historia | edytuj kod

W kwietniu 1920 w Grudziądzu powstał szwadron zapasowy, wchodzący w skład 5 pułku strzelców konnych. Jego dowódcą został mjr Rudolf Lang, a w lipcu ppłk dypl. Adam Nałęcz Nieniewski, który otrzymał rozkaz sformowania pułku. W 1920 dowódcą pułku został Wawrzyniec Wnuczek-Łobaczewski[1]. 29 października 1920 5 pułk strzelców konnych został przemianowany na 7 pułk strzelców konnych, a 30 maja 1921 na 7 pułk strzelców konnych wielkopolskich.

W 1923 pułk spełniał rolę jazdy dywizyjnej, a jego dowódca podlegał bezpośredni dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII. W zakresie szkolenia pułk w tym czasie podlegał dowódcy VII Brygady Kawalerii[2]. W tym okresie w jego skład wchodziły trzy szwadrony strzelców konnych, oddział szkolny karabinów maszynowych, pułkowa szkoła podoficerska i kadra szwadronu zapasowego[3].

28 lutego 1924, w Poznaniu, w lokalu przy ulicy Przecznica 5, w czasie spotkania towarzyskiego, w którym uczestniczyło siedmiu oficerów pułku, por. Franciszek II Książek (ur. 12 listopada 1902) zastrzelił z rewolweru por. Kazimierza Zygmunta Płodowskiego, a następnie dokonał zamachu samobójczego[4][5][6].

Działania wojenne | edytuj kod

Kampanię wrześniową pułk odbył w ramach Wielkopolskiej Brygady Kawalerii.

Pierwszą walkę pułk stoczył 3 września nad Notecią, pod Wolą Zbrożkową (11 września), Brochowem (14-15 września), Górkami i Zamościem, Pociechą, Sierakowem, Truskawiem, Laskami. Pułk walczył w obronie Warszawy. Broń złożył 29 września 1939 w Łazienkach.

Za kampanię wrześniową 1939 pułk został odznaczony orderem Virtuti Militari[7].

Wielkopolscy strzelcy konni | edytuj kod

Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku – I zastępca dowódcy)
Kwatermistrzowie (od 1938 roku – II zastępca dowódcy)
Oficerowie

Kawalerowie Orderu Virtuti Militari | edytuj kod

Odznaczeni Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari[18]

Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari[18]

  • rtm. Jankowski Wacław
  • rtm. Kozłowski Konstanty
  • rtm. Szacherski Zbigniew
  • por. Ciszewski Kazimierz
  • por. Groniowski Edward
  • por. Kaczmarek Bernard
  • por. Radoński Jerzy
  • por. Wojtyna Tadeusz
  • por. Wuensche Konrad
  • ppor. Bukowiecki Ignacy
  • ppor. Cygler Leszek
  • ppor. Faleński Zygmunt
  • ppor. Górski Karol
  • ppor. Grądzki Jerzy
  • ppor. Iwanicki Jerzy
  • ppor. Kajda Walerian
  • ppor. Lutostański Jerzy
  • ppor. Matuszewski Olgierd
  • ppor. Mazurkiewicz Michał
  • ppor. Nadobnik Kazimierz
  • ppor. Pacyński Jacek
  • ppor. Suchorzewski Edmund
  • ppor. Winiarz Franciszek
  • ks. Kosicki Michał
  • pchor. Dębicki Jacek
  • pchor. Lutostański Jan
  • pchor. Niedbał Stanisław
  • pchor. Powidzki Jerzy
  • pchor. Taylor Stanisław
  • pchor. Zakrzewski Jerzy
  • chor. Jazgar Bolesław
  • st. wachm. Pławski Ksawery
  • st. wachm. Wawrzyniak Andrzej
  • wachm. Dittmer Józef
  • plut. Mikołajczak Franciszek
  • plut. Szczepaniak Stanisław
  • kpr. Budych Adam
  • kpr. Owczarek Jan
  • kpr. Smółka Bolesław
  • kpr. Stegman Stefan
  • kpr. Warawa Piotr
  • st. strz. Chojnacki Stanisław
  • st. strz. Czyż Marian
  • st. strz. Gąska Władysław
  • st. strz. Leśniewski Jan
  • st. strz. Pytliński Kazimierz
  • st. strz. Rajman Teofil
  • st. strz. Wełka Kazimierz
  • st. strz. Zet Jan

Obsada personalna w 1939 roku | edytuj kod

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[19][a]:

  • dowódca pułku – płk Włodzimierz Kownacki
  • I zastępca dowódcy – mjr Witold II Jabłoński
  • adiutant – rtm. Zbigniew Szacherski[b] *
  • lekarz medycyny – por. lek. Aleksander Jan Breżezowski
  • lekarz weterynarii – kpt. Leon Demciuch
  • komendant rejonu PW Konnego – mjr adm. (kaw.) Paweł Budzik (*)[b]
  • II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Wilhelm Kalwas
  • oficer mobilizacyjny – rtm. Kazimierz Reszke
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – por. Tadeusz Wojtyna
  • oficer administracyjno-materiałowy – por. Stefan Orłowski
  • dowódca szwadronu gospodarczego – rtm. Zbigniew Szacherski (*)[b]
  • zastępca dowódcy szwadronu gospodarczego – rtm. kontr. Witaliusz Ugrechelidze
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Kazimierz Bartecki
  • oficer żywnościowy – chor. Bolesław Jazgar
  • dowódca plutonu łączności– por. Kazimierz Ciszewski
  • dowódca plutonu kolarzy – por. Feliks Szefler
  • dowódca plutonu ppanc. – ppor. Jerzy Grądzki
  • dowódca 1 szwadronu – rtm. Ksawery Wejtko
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław Andrzejkowicz
  • dowódca plutonu – ppor. Kazimierz Marcin Józef Nadobnik
  • dowódca 2 szwadronu – rtm. Stanisław Rupert Jankowski
  • dowódca plutonu – por. Edward Tomasz Wincenty Sobeski
  • dowódca plutonu – por. Roman Wołkowicz
  • dowódca 3 szwadronu – rtm. Kazimierz Bogusławski
  • dowódca plutonu – por. Mieczysław Stanisław Moszczeński
  • dowódca 4 szwadronu – rtm. Zdzisław Szczęsny Kawecki
  • dowódca plutonu – por. Gebhardt BüIow
  • dowódca plutonu – por. Stanisław Lickendorf
  • dowódca plutonu – ppor. Franciszek Józef Wiktor Winiarz
  • dowódca szwadronu km – p.o. por. Zbigniew Kazimierz Krajewski
  • dowódca plutonu – por. Edward Wiktor Groniowski
  • dowódca plutonu – ppor. Zygmunt Jan Faleński
  • dowódca szwadronu zapasowego – mjr adm. (kaw.) Paweł Budzik (*)[b]
  • zastępca dowódcy – rtm. Feliks Pruszyński
  • odkomenderowany – rtm. Wacław II Jankowski
  • na kursie – ppor. Czesław Sibilski
Obsada personalna pułku 1 września 1939
Cmentarz w Młodzieszynie – kwatera żołnierzy, którzy polegli w Bitwie nad Bzurą Członkowie Oddziału Terenowego Stowarzyszenia Polski Klub Kawaleryjski w Poznaniu w mundurach 7 psk Żołnierze batalionu zmechanizowanego 15 BKPanc – kontynuatorzy tradycji bojowych 7 psk

Obsada personalna 7 psk w dniu 1 września 1939 roku[22]

Dowództwo
  • dowódca – płk Stanisław Królicki
  • I zastępca – mjr Wilhelm Kalwas
  • II zastępca (kwatermistrz) – mjr Paweł Budzik
  • I adiutant – rtm Zbigniew Szacherski
  • II adiutant – por. Mieczysław Moszczeński
  • oficer ordynansowy – por. rez. kaw. Stanisław Maciołowski
  • oficer informacyjny – ppor Jerzy Lutostański
  • oficer broni – rtm. Władysław Stachowicz
  • płatnik – kpt. Stanisław Kowal
  • intendent – por. int. Jan Macuta
  • dowódca pocztu – por. Bernard Kaczmarek
  • lekarz – por. lek. Aleksander Berezowski
  • lekarz weterynarii – por. lek. wet. Bolesław Witkowski
    • pchor. lek. wet. Sylwester Radomski
  • kapelan – ks. Michał Kosicki
  • szef kancelarii pułku – st. wachm. Jan Sobik
1 szwadron
  • dowódca – rtm. Konstanty Kozłowski
  • dowódca I plutonu - ppor. Kazimierz Nadobnik
  • dowódca II plutonu - ppor. Stanisław Andrzejkowicz
  • dowódca III plutonu - ppor. Karol Górski
  • szef szwadronu – st. wachm. Andrzej Wawrzyniak
  • pchor. Jan Lutostański
  • pchor. Michał Nowakowski
  • pchor. Alfred Lubierski
  • pchor. Edward Grzegorzewski
2 szwadron
  • dowódca – rtm. Stanisław Jankowski
  • dowódca I plutonu – por. Jerzy Radoński
  • dowódca II plutonu – por. Konrad Wuensche
  • dowódca III plutonu – ppor. Leszek Cygler
  • szef szwadronu – st. wachm. Jan Kromolicki
  • pchor. Kazimierz Wołoszyn
3 szwadron
  • dowódca – rtm. Kazimierz Bogusławski
  • dowódca I plutonu – ppor. Czesław Sibilski
  • dowódca II plutonu – ppor. Tadeusz Lipski
  • dowódca III plutonu – pchor. Stanisław Taylor
  • szef szwadronu – st. wachm. Jan Wesołowski
  • pchor. Czesław Wieruszewski
  • pchor. Jerzy Zakrzewski
  • pchor. Stefan Ziętarski
4 szwadron
  • dowódca – rtm. Zdzisław Antoni Baranowski (ranny 11 IX 1939)
  • dowódca I plutonu – ppor. Franciszek Winiarz (ranny 11 IX 1939, poległ podczas ewakuacji szpitala)
  • dowódca II plutonu – ppor. Janusz Stefaniak (ranny 14 IX 1939)
  • dowódca III plutonu – ppor. Edmund Suchorzewski († 11 IX 1939)
  • zastępca dowódcy plutonu – pchor. Andrzej Konopka (od 11 IX 1939 dowódca plutonu, ranny 19 IX 1939)
  • zastępca dowódcy plutonu – pchor. Henryk Maisel († 11 IX 1939)
  • zastępca dowódcy plutonu – pchor. Stefan Pęski (od 11 IX 1939 dowódca plutonu, ranny 18 IX 1939)
  • szef szwadronu – st wachm. Stefan Woźniak (ranny 19 IX 1939)
szwadron ckm
  • dowódca – rtm. Wacław Jankowski (ranny 11 IX 1939)
  • dowódca I plutonu – por. Edward Groniowski (od 11 IX 1939 dowódca 4 szwadronu, † 16 IX 1939)
  • dowódca II plutonu – ppor. Zygmunt Faleński
  • dowódca III plutonu – ppor. Michał Mazurkiewicz
  • szef szwadronu – st. wachm. Ksawery Pławski
  • pchor. Marian Antkowiak
  • pchor. Jerzy Brandt
  • pchor. Jacek Dębicki
szwadron kolarzy
  • dowódca – por. Jerzy Iwanicki
  • dowódca I plutonu – ppor. Walerian Kajda
  • dowódca II plutonu – ppor. Stefan Piasny
  • dowódca III plutonu – pchor. Stanisław Niedbał
  • dowódca drużyny ckm – ppor. Olgierd Matuszewski
  • szef szwadronu – st. wachm. Leon Kowalczyk
  • pchor. Olgierd Raczkowski
  • pchor. Kazimierz Trompeteur
szwadron gospodarczy
  • dowódca – por. Feliks Szefler
  • zastępca dowódcy – chor. Bolesław Jazgar
szwadron marszowy
  • dowódca – por. Tadeusz Wojtyna
  • dowódca I plutonu - ppor. Stefan Mizera
  • dowódca II plutonu - ppor. Marian Nochowicz
  • dowódca III plutonu - st. wachm. Leopold Badura
pluton przeciwpancerny
  • dowódca – ppor. Jerzy Grądzki
  • zastępca - ppor. Ignacy Bukowiecki
  • oficer - ppor. Jacek Pacyński
  • działonowy - plut. Jan Bartkowiak
pluton łączności
  • dowódca – por. Kazimierz Ciszewski
  • zastępca - pchor. Jerzy Powidzki
  • szef plutonu - st. wachm. Jan Szefner
  • pchor. Mieczysław Patzer

Symbole pułku | edytuj kod

Sztandar

Sztandar pułku przechowywany jest w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[23].

Odznaka pamiątkowa

6 października 1930 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził regulamin odznaki pamiątkowej 7 psk, dostosowany do przepisów o odznakach pamiątkowych formacji[24].

Odznaka o wymiarach 42x42 mm ma kształt krzyża o szeroko wciętych końcach ramion pokrytych białą emalią ze srebrnymi krawędziami. Środek krzyża wypełnia okrągła tarcza pokryta oliwkową emalią ze stylizowanym numerem i inicjałami „7 SK”, w otoku emaliowanym na żółto dewiza „HONOR I OJCZYZNA” oraz rok powstania pułku „1920”. Między ramionami krzyża stylizowane srebrne orły piastowskie. Jednoczęściowa – oficerska wykonana w srebrze i emaliowana. Projekt: Grzegorz Romaszkan. Wykonawcą odznaki był Wiktor Gontarczyk z Warszawy[25].

Barwy pułku

proporczyk szmaragdowo-biały z wąskim żółtym paskiem pośrodku.

czapka rogatywkaotok biały[26].

szasery ciemnogranatowe, lampasy białe, wypustka biała

proporczyk dowództwa w 1939

proporczyk 1 szwadronu w 1939

proporczyk 2 szwadronu w 1939

proporczyk 3 szwadronu w 1939

proporczyk 4 szwadronu w 1939

proporczyk 5 szwadronu ckm w 1939

proporczyk plutonu łączności w 1939

Żurawiejka
Strzelcy, co nad Wartą stoją, zuchy. Niemców się nie boją. Lance do boju, szable w dłoń ... Słynie z czynów wiekopomnych to Pułk "Siódmy" Strzelców Konnych. Lance do boju, szable w dłoń ... Towarzystwo chłopców wonnych, to Pułk "Siódmy" Strzelców Konnych. Lance do boju, szable w dłoń ...

Uwagi | edytuj kod

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[20].
  2. a b c d Gwiazdką oznaczono oficera, który pełnił jednocześnie więcej niż jedną funkcję[21].

Przypisy | edytuj kod

  1. Dzieje 7 PSK Wlkp.. biedrusko.edu.pl. [dostęp 8 grudnia 2014].
  2. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 57-58.
  3. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 57.
  4. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 16 maja 1924 r., Nr 49, s. 285.
  5. Polska Zbrojna z 2 marca 1924 r., Nr 51, s. 7.
  6. Kurier Poznański z 1 marca 1924 r., Nr 51, s. 5.
  7. Zarządzenie gen. W Andersa z 11 listopada 1966 r. Instytut Polski i Muzeum im. gen Sikorskiego w Londynie, sygn. A XII 77
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 115 z 29 października 1924 roku, s. 642.
  9. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 666.
  10. a b Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 592.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 192.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 sierpnia 1929 roku, s. 311.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 107.
  14. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 14.
  15. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 83.
  16. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 108.
  17. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 96.
  18. a b Wyróżnieni za wojnę obronną 1939
  19. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 714–715.
  20. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  21. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VIII.
  22. Szacherski 1968 ↓, s. 311-335.
  23. Satora 1990 ↓, s. 261-263.
  24. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 32 z 6 października 1930 roku, poz. 379.
  25. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 220.
  26. Dziennik Rozkazów MS Wojsk. nr 6 z 24 lutego 1928 roku

Bibliografia | edytuj kod

  • Roman Abraham: Wspomnienia wojenne znad Warty i Bzury. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1990. ISBN 83-11-07712-6.
  • Karol Firich, Stanisław Krzysik, Tadeusz Kutrzeba, Stanisław Müller, Józef Wiatr: Almanach oficerski na rok 1923/24 zeszyt 2, dział III. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1923.
  • Piotr Bauer, Bogusław Polak " Armia Poznań w wojnie obronnej 1939" Wydawnictwo Poznańskie 1983
  • Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
  • Zbigniew Szacherski: Wierni przysiędze. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1968.
  • "Księga jazdy polskiej": pod protektoratem marsz. Edwarda Śmigłego–Rydza. Warszawa 1936. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1993
  • Zbigniew Mierzwiński: Generałowie II Rzeczypospolitej. Warszawa 1990: Wydawnictwo Polonia, s. 11. ISBN 83-7021-096-1.
  • Bogusław Polak [red.]: Lance do boju. Szkice historyczne z dziejów jazdy wielkopolskiej X wiek – 1945 r.. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986. ISBN 83-03-01373-4.
  • Waldemar Rezmer: Armia „Poznań” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1992. ISBN 83-11-07753-3.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
  • Zdzisław Sawicki, Adam Wielechowski: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Pantera Books, 2007. ISBN 83-204-3299-5.
  • Juliusz S. Tym: 7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich. T. 108. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1999, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej.
Na podstawie artykułu: "7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy