Abdul Qadeer Khan


Abdul Qadeer Khan w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Abdul Qadeer Khan (urdu عبدالقدیر خان; ur. 1 kwietnia 1936 w Bhopalu[1]) – pakistański inżynier i naukowiec, twórca pakistańskiego programu atomowego.

Życiorys | edytuj kod

W 1952 wyemigrował z Indii do Pakistanu Zachodniego[1]. W 1960 ukończył studia na kierunku metalurgia na Uniwersytecie w Karaczi[1]. Kontynuował studia za granicą, uzyskując w 1972 doktorat z inżynierii metalurgii na Katholieke Universiteit Leuven[1].

Od 1972 pracował w brytyjsko-holendersko-niemieckim konsorcjum atomistycznym URENCO[1]. 17 września 1974 napisał, przekazany za pośrednictwem pakistańskiej ambasady w Belgii[2], list do premiera Pakistanu Zulfikara Alego Bhutto z ofertą pomocy w uzyskaniu przez to państwo broni jądrowej[1]. W liście tym przekonywał, że wykorzystanie wzbogaconego uranu jest lepszą drogą do uzyskania bomby niż polegające na reaktorach zastosowanie plutonu (nad czym prowadzono już w Pakistanie prace)[1]. W grudniu 1974 Abdul Qadeer Khan spotkał się z Bhutto i przekonał premiera do podjęcia programu budowy bomby atomowej[1][2].

Początkowo współpracował z Pakistańską Komisją Energii Atomowej, ale po nieporozumieniach z jej szefem, Munirem Ahmad Khanem, premier Bhutto przekazał mu w lipcu 1976 kontrolę nad laboratorium (projekt 706) w Kahucie[1][2]. Pakistan dołączył do klubu atomowego 28 maja 1998, po udanej próbie w Chaghi w Beludżystanie[2][3].

31 stycznia 2004 został aresztowany pod zarzutem transferu technologii nuklearnych do krajów trzecich[2]. Początkowo zaprzeczał swemu zaangażowaniu w proliferację broni jądrowej, jednak 4 lutego w wystąpieniu telewizyjnym przyjął na siebie „całą odpowiedzialność” i poprosił naród o „akt łaski“[2]. Następnego dnia został ułaskawiony przez prezydenta Perveza Musharrafa, jednak do 2009 pozostawał w areszcie domowym[1].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j Robert S. Norris: Abdul Qadeer Khan (ang.). Britannica.com. [dostęp 2019-10-20].
  2. a b c d e f Dr Abdul Qadeer Khan (ang.). Story Of Pakistan. [dostęp 2019-10-20].
  3. Pakistan: A Nuclear Power (ang.). Story Of Pakistan. [dostęp 2019-10-20].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Abdul Qadeer Khan" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy