Adler (motoryzacja)


Adler (motoryzacja) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Adler 4 1/2HP Vis-à-vis 1901 jako uczestnik rajdu London to Brighton veteran run 2010. Adler Junior Typ 1E Kompleks biurowy Adlerwerke przy Kleyerstraße we Frankfurcie, 2007 Kompleks biurowy Adlerwerke od strony Weilburger Straße, 2007

Adlerwerke (wcześniej H. Kleyer AG) (pl.: Zakłady Adlera) – obok Mercedesa, Opla i Horcha należały do największych producentów samochodów w Niemczech.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Zakłady utworzone zostały w 1880 we Frankfurcie nad Menem przez Heinricha Ludwiga Kleyera jako Heinrich Kleyer GmbH. Produkowano w nich rowery i maszyny do pisania, a w 1900 roku zbudowano pierwszy samochód. Pojazd osobowy z nadwoziem typu vis-à-vis miał jednocylindrowy silnik o mocy 2,6 kW (3,5 KM) francuskiego przedsiębiorstwa De Dion Bouton, napędzający koła tylne za pośrednictwem wału napędowego. Silniki francuskie stosowano do 1903 r., a od 1904 r. silniki dwu- i czterocylindrowe własnej konstrukcji (inż. Edmunda Rumplera).

W 1906 r. wytwórnia zmieniła nazwę i rozpoczęła budowę pierwszych, popularnych, małych samochodów Adler Kleinwagen 4/8 PS, napędzanych widlastymi, dwucylindrowymi silnikami o mocy 5,9 kW (8 KM). Rok później także budowano samochody osobowe z silnikiem 36,8 kW (50 KM), wśród nich samochód specjalny dla cesarza Wilhelma II.

Wykorzystując podwozia pojazdów osobowych, w 1908 r. rozpoczęto budowę samochodów dostawczych.

Samochody Adler wytwarzano również w Austrii, gdzie w 1912 roku powstała montownia Österreichische Adler-Werke, natomiast w Anglii przedsiębiorstwo Morgan budowało nadwozia do importowanych z Niemiec podwozi Adlera.

W latach dwudziestych wytwarzano różne modele samochodów osobowych z silnikami rzędowymi cztero- i sześciocylindrowymi, a pod koniec tego okresu nawet z silnikami ośmiocylindrowymi rzędowymi – były to modele 15/80 Standard 8 produkowane 1928-1934 r.

Zakłady Adlera należały, wraz z DKW i Stoewer, do pionierów w budowie samochodów osobowych z przednim napędem. W 1932 r. rozpoczęto bowiem produkcję modelu Adler Trumpf, który skonstruował z takim napędem inż. Hans Gustav Röhr. Odmiana Junior tego pojazdu produkowanego w latach 1934–1941 zdobyła największą popularność wśród samochodów marki Adler.

Sukcesem konstrukcyjnym było opracowanie samochodu Adler 2,5 Liter (typ 10) z nadwoziem o linii aerodynamicznej. Pojazd ten produkowano w latach 1937–1940. Adler 2,5 L w odmianie sport z silnikiem 6-cyl. o mocy 58,8 kW (80 KM) otrzymał nazwę Autobahn-Adler, gdyż został przystosowany do jazdy na autostradach z prędkością maksymalną 150 km/h.

W latach 30. XX wieku zakłady Adlerwerke przyczyniły się do stworzenia dwóch wojskowych pojazdów transportowych o oznaczeniu Kfz.13 (Maschinengewehrkraftwagen) oraz Kfz 14 (Funkkraftwagen). Pojazdy te budowano z wykorzystaniem podzespołów samochodu osobowego Adler Standard 6. Transportery tego typu używane były głównie do szkolenia w jednostkach kawalerii, jednak mimo że w latach 1939–1940 były już sprzętem przestarzałym, brały udział w kampanii w Polsce i we Francji. Podczas walk samochody Kfz.13 znajdowały się w sekcjach samochodów pancernych przydzielanych do dywizji piechoty. Ogółem wyprodukowano 174 takich pojazdów. Kfz 14 był to nieuzbrojony samochód radiowy, wyposażony w radiostację średniej mocy i antenę poręczową. Wersja ta była identyczna jak Kfz.13, zmieniła się tylko liczba członków załogi, która wzrosła do 3 (kierowca, dowódca, radiotelegrafista). Wyprodukowano 40 takich pojazdów.

Poza tworzeniem samochodów fabryka Adlerwerke rozwinęła w dużej mierze produkcję skuterów, motocykli i co jest ciekawostką, produkcję maszyn do pisania oraz rowerów.

Adlerwerke zaprzestały produkcji samochodów w 1940 r., wykonując pojedyncze sztuki jeszcze w 1941. Łącznie wyprodukowano 212 624 sztuk aut osobowych marki Adler. Fabryka aż do 1957 produkowała motocykle, skutery i rowery. W 1975 wykupiona została przez grupę Volkswagena.

Zestawienie modeli samochodów osobowych | edytuj kod

Ciekawostka | edytuj kod

W Muzeum Techniki w Warszawie wystawiony jest Adler z 1901 roku, który jednocześnie jest najstarszym jeżdżącym samochodem w Polsce.

Kompleks biurowy Adlerwerke | edytuj kod

Obecnie istniejące zabytkowe budynki byłych Zakładów Adlera przy Kleyerstraße we Frankfurcie, po wyremontowaniu i dobudowaniu w latach 90. XX wieku kilku nowych budynków, tworzą kompleks biurowy „Adlerwerke”. Budynki te wynajmowane są obecnie głównie przez spółki koncernu Deutsche Bahn. Swoje główne siedziby mają tu m.in. DB Systel, DB Fahrzeuginstandhaltung, DB Gastronomie, jak również kolejowy związek zawodowy Transnet.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Adler (motoryzacja)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy