Adolphe Adam


Adolphe Adam w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Adolphe Charles Adam (ur. 24 lipca 1803 w Paryżu, zm. 3 maja 1856 tamże) – francuski kompozytor oper i baletów, krytyk muzyczny. Jest najlepiej znany dzięki swoim dziełom – baletom: Giselle (1841) i Le Corsaire (1856) oraz operom: Le postillon de Lonjumeau (1836), Le toréador (1849) oraz Si j'étais roi (1852). Skomponował także muzykę do kolędy Cantique de Noël (O Holy Night) (1847). Był cenionym nauczycielem, wśród jego uczniów znajdował się m.in. Léo Delibes.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 24 lipca 1803 w Paryżu. Jego ojcem był Louis Adam (1758-1848), kompozytor i nauczyciel w paryskim konserwatorium. Matka była córką lekarza. Jako dziecko preferował samodzielną naukę muzyki poprzez improwizacje. W 1821 wstąpił do Conservatoire de Paris, gdzie studiował grę na organach i fisharmonii, pod kierownictwem uznanego kompozytora oper François-Adriena Boïeldieu. Grał również na trójkącie w uczelnianej orkiestrze. W następnych latach, za namową swojego przyjaciela Ferdinanda Hérolda, poświęcił się karierze teatralnej – wbrew woli swojego ojca.

W wieku 20 lat pisał utwory dla paryskich wodewilów i występował w orkiestrze w Gymnase-Dramatique, gdzie później został kierownikiem chóru. Jak wielu ówczesnych kompozytorów utrzymywał się głównie z gry na organach. W 1825 pomógł przygotować Boïeldieu część jego opery La dame blanche. Dzięki zarobionym pieniądzom mógł odbyć podróż po Europie. W Genewie spotkał Eugène'a Scribe'a z którym później nawiązał współpracę.

W 1830 ostatecznie zrezygnował z kariery teatralnej poświęcając się całkowicie pisaniu oper i baletów. W 1834 wystawił w Paryżu Le Chalet (Chatka w górach), która okazała się sporym wydarzeniem. Sukces powtórzył w 1836 wystawiając Le postillon de Lonjumeau (Pocztylion z Lonjumeau). Jednak prawdopodobnie najbardziej znany jest z baletu Giselle (1841), który grany jest po dziś dzień.

Zarobione pieniądze postanowił zainwestować w otwarcie czwartego budynku operowego w Paryżu (Opèra National). Została ona otwarta w 1847, jednak już po roku działalności, w 1848, na skutek trwającej rewolucji musiała zawiesić działalność pozostawiając Adama z dużymi długami. Zmuszony do ciężkiej pracy, ze zdwojoną siłą zaczął pisać opery – z tego okresu pochodzą m.in. Le toréador (1849), Giralda (1850), La poupée de Nuremberg (1852) czy Si j'étais roi (1852). Pracował także jako dziennikarz i wykładowca w Conservatoire de Paris.

Jego kolęda Cantique de Noël, znana bardziej pod angielskim tytułem O Holy Night, z 1847 zyskała międzynarodową sławę. Kolęda ta została pierwszym utworem muzycznym jaki został wyemitowany w radio[1]. Miało to miejsce w 1906.

Adolphe Adam zmarł 3 maja 1856 w Paryżu. Został pochowany na cmentarzu Montmartre.

Twórczość | edytuj kod

Adolphe Adam skomponował 39 oper i 14 baletów.

Balety | edytuj kod

Litografia sporządzona przez nieznanego artystę przedstawiająca ballerinę Carlottę Grisi w tytułowej roli Giselle, Paryż, 1841. La Fille de marbre, Litografia, Londyn, 1845 Premiera: 26 lipca 1830, Paryż, Théâtre des Nouveautés Premiera: 1832-1833, Londyn Libretto: Eugène Desmares Choreografia: Filippo Taglioni Premiera: 1836, Paryż, Opéra Choreografia: F.Guerra Premiera: 5 lipca 1837, Paryż, Opéra Choreografia: de Colombey i Paolo Taglioni Premiera: 28 kwietnia 1840, Berlin, Königl. Theater Libretto: Théophile Gautier i Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges Choreografia: Jean Coralli i Jules Perrot Premiera: 28 June 1841, Paryż, Opéra Libretto: Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges Choreografia: F. Decombe Premiera: 22 czerwca 1842, Paryż, Opéra Libretto: Adolphe de Leuven Choreografia: Joseph Mazilier Premiera: 11 August 1845, Paryż, Opéra Libretto: Philippe François Pinel Dumanoir Choreografia: N. Mazilier Premiera: 16 lutego 1848, Paryż, Opéra Libretto: Jules Perrot i Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges Choreografia: Jules Perrot ' Premiera: 8 października 1849, Paryż, Opéra Libretto: François-Hippolyte Levroy i Henri Trianon Choreografia: N. Mazilier Premiera: 29 grudnia 1852, Paryż, Opéra Libretto: Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges Choreografia: Joseph Mazilier Premiera: 3 stycznia 1856, Paryż, Opéra

Opery | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. The Hymns and Carols of Christmas: O Holy Night (ang.). [dostęp 31 grudnia 2008].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Adolphe Adam" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy