Agapanthia


Agapanthia w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Samiec zgrzytnicy zielonawej Zgrzytnica ostowa Zgrzytnica ostówka Agapanthia annularis Agapanthia persica Agapanthia asphodeli Agapanthia lateralis Agapanthia suturalis

Zgrzytnica[1] (Agapanthia) – rodzaj chrząszczy z rodziny kózkowatych i podrodziny zgrzypikowych (Lamiinae). Obejmuje około 75 opisanych gatunków[2].

Kózki te mają przedplecze wyniesione, poprzeczne lub nieco dłuższe niż szerokie, opatrzone z przodu i z tyłu poprzecznym wyżłobieniem. Ich pokrywy są wyniesione i walcowate, na wierzchołku zaokrąglone lub lekko spiczaste[3], o prawie równoległych bokach[4]. Ich czułki są złożone z 12 członów[4], smukłe, u samic są nieco dłuższe od ciała, a u samców znacznie od niego dłuższe. Pierwszy człon czułków sięga środka przedplecza. Człony czułków porośnięte są długimi, grubymi włoskami, a często mają także pędzelek włosków w części wierzchołkowej[3]. Zgrzytnice mają dość krótkie odnóża[3][4].

Larwy zgrzytnic przechodzą rozwój w kłączach i łodygach roślin zielnych[4].

Przedstawiciele rodzaju zasiedlają Palearktykę i krainę orientalną[2].

Spis treści

Systematyka | edytuj kod

Rodzaj ten wprowadził w 1835 roku Jean Guillaume Audinet-Serville, dzieląc go na działy Phoebe i Agapanthia s.str. – pierwszy umieszczany jest współcześnie w innym plemieniu, natomiast do drugiego Serville zaliczył 4 gatunki, umieszczane wcześniej w rodzaju Saperda. W 1838 John Obadiah Westwood wyznaczył Saperda cardui gatunkiem typowym. W 1930 Pławiszczikow wyróżniał 40 gatunków Agapanthia, sklasyfikowanych w 10 grupach gatunkowych. Pod koniec XX wieku kilku autorów wdrożyło do systematyki rodzaju cechy genitalne obu płci[5]. W 2004 Carlo Pesarini i Andrea Sabbadini dokonali rewizji rodzaju, w której wydzielili z niego 3 gatunki do własnych rodzajów monotypowych, a pozostałe podzielili na 7 podrodzajów[6]. Rewizja ta została skrytykowana przez Gianfranco Samę jako opierająca się na cechach zewnętrznych, a nie na relacjach filogenetycznetych, które wydają się być najlepiej odzwierciedlone w budowie narządów rozrodczych samic – tejże zupełnie w owej rewizji nie uwzględniono. W 2008 Sama zaproponował oparty o narządy rozrodcze obu płci podział na 2 podrodzaje: Agapanthia i Epoptes, dzieląc pierwszy z nich na 3 grupy gatunkowe[5].

Podział wg BioLib.cz, 2017 | edytuj kod

W bazie BioLib.cz, bazując na pracy Pessariniego i Sabadiniego, zastosowano następujący podział[7]:

Podział wg Sama, 2008 | edytuj kod

  • podrodzaj: Agapanthia s. str. Audinet-Serville, 1835 – samce mają charakterystyczny tegumen o manubrium zlanym u nasady. Samice mają walwy pokładełka skośnie ścięte lub wykrojone, a pólko zmysłowe koksytu położone w części wierzchołkowej.
  • podrodzaj: Epoptes Gistl, 1857 – samce mają tegumen z manubrium podzielonym na dwie apodemy nasadowe. Samiec mają silniej wydłużone walwy pokładełka, a pólko zmysłowe koksytu położone jest zwykle w części bocznej.

Przypisy | edytuj kod

  1. Jacek Kurzawa: Polskie nazwy kózkowatych (Cerambycidae). entomo.pl, 2001-2015. [dostęp 2015-12-04].
  2. a b H. Özdikmen. Turkish Agapanthiini Mulsant, 1839 with identification keys (Coleoptera: Lamiinae). „Munis Entomology & Zoology”. 8 (1), s. 9–40, 2013. 
  3. a b c Svatopluk Bílý, O. Mehl. Longhorn Beetles (Coleoptera, Cerambycidae) of Fennoscandia and Denmark. „Fauna Entomologica Scandinavica”. 22, s. 133–134, 1989. E.J. Brill/Scandinavian Science Press. ISSN 0106-8377
  4. a b c d Karl Wilhelm Harde: Familie Cerambycidae, Bockkäfer. W: Die Käfer Mitteleuropeas Band 9: Cermabycidae, Chrysomelidae. Heinz Freude, Karl Wilhelm Harde, Gustav Adolf Loshe (red.). Krefeld: Goecke & Evers Verlag, 1966, s. 85–86.
  5. a b Gianfranco Sama. Notes on the genus Agapanthia Serville, 1835 (Coleoptera: Cerambycidae: Lamiinae: Agapanthinii). „Boletín Sociedad Entomológica Aragonesa”. 42, s. 123–127, 2008. 
  6. C. Pesarini, A. Sabbadini. Osservazioni sulla sistematica della tribu Agapanthiini Mulsant, 1839 (Coleoptera Cerambycidae). „Atti della Societa Italiana di Scienze Naturali e del Museo Civico di Storia Nat urale in Milano”. 145 (1), s. 117–132, 2004. 
  7. Agapanthia. W: BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2016-03-11].
Na podstawie artykułu: "Agapanthia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy