Akademia Baletu Rosyjskiego im. Agrippiny Waganowej


Na mapach: 59°55′49″N 30°20′08″E/59,930278 30,335556

Akademia Baletu Rosyjskiego im. Agrippiny Waganowej w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Akademia Baletu Rosyjskiego im. Agrippiny Waganowej, ros. Академия русского балета им. А. Я. Вагановой – państwowa szkoła baletowa z siedzibą w Petersburgu, jedna z najstarszych na świecie uczelni tego typu; jej nazwa jest ściśle związana z powstaniem i światowym uznaniem rosyjskiej szkoły baletowej[1]. Od 1 listopada 1957 roku nosi imię rosyjskiej primabaleriny i pedagog tańca klasycznego Agrippiny Waganowej[4] (poprzednio – Państwowy Leningradzki Instytut Choreografii / Leningradzka Szkoła Choreografii, wcześniej – Piotrogrodzka Państwowa Szkoła Baletowa; jeszcze wcześniej – Cesarska Szkoła Baletowa); w 1961 roku otrzymała tytuł Akademii i od tego czasu jest znana pod obecną nazwą[5].

Spis treści

Siedziba | edytuj kod

Budynki Akademii Baletu Rosyjskiego im. Agrippiny Waganowej są położone przy ul. Architekta Rossiego w Petersburgu (ros. улица Зодчего Росси), która prowadzi od Teatru Aleksandryjskiego do placu Łomonosowa. Szkoła składa się z pięciu gmachów, zbudowanych według tego samego projektu, o takiej samej elewacji, co w efekcie daje złudzenie, jakby po obu stronach ulicy znajdowały się jedyne dwa budynki (w rzeczywistości jest ich pięć). Surowość form architektonicznych elewacji podkreśla majestat i splendor gmachu Teatru Aleksandryjskiego. Ulica jest unikalna ze względu na ścisłe podkreślanie kanonów architektonicznych: jej szerokość jest równa wysokości położonych przy niej budynków – 22 metry, natomiast jej długość jest dokładnie dziesięć razy większa i wynosi 220 metry[6].

Historia | edytuj kod

XVIII wiek | edytuj kod

Szkoła została założona 4 maja 1738 roku z inicjatywy cesarzowej Rosji Anny Romanowej[1][7]. Zatrudniono francuskiego mistrza tańca klasycznego Jeana-Baptiste'a Landégo, który w specjalnie do tego przygotowanych salach Pałacu Zimowego rozpoczął szkolenie 12 rosyjskich chłopców i dziewcząt[7]. Pierwsi pedagodzy pochodzili z Europy Zachodniej. Byli to wcześniej wymieniony Jean-Baptiste Landé, Austriak Franz Hilverding oraz Włoch Giovanni Canzianni. Pierwszym rosyjskim nauczycielem, który tu nauczał był Iwan Walberg, który wyprodukował wiele ważnych przedstawień baletowych dla Cesarskiego Baletu Rosyjskiego[7].

XIX wiek | edytuj kod

W 1801 roku do Sankt Petersburga przybył Charles Didelot, który objął stanowisko dyrektora w Cesarskim Balecie Rosyjskim oraz związaną z nim szkołą baletową. Przez 20 lat zajmował się zarówno produkcją przedstawień baletowych, jak również nauczaniem w Cesarskiej Szkole Baletowej, podnosząc poziom edukacji do bardzo wysokiego standardu[7].

Po Didelocie do Sankt Petersburga przybyli inni mistrzowie sztuki baletowej: Jules Perrot, którego balety Giselle i Esmeralda są chętnie wystawiane także dzisiaj; Arthur Saint-Léon, który wyprodukował Coppélię. W 1847 roku do miasta nad Newą przyjechał nauczyciel, który zapisał się wyjątkowo mocno w historii szkoły i rosyjskiego baletu – Marius Petipa. Podczas trwającego 63 lata pobytu w Sankt Petersburgu zdołał wyprodukować 46 sztuk baletowych oraz niezliczoną ilość utworów baletowych o charakterze popisowym (łac. divertissement). We współpracy z Piotrem Czajkowskim Petipa stworzył trzy największe klasyczne arcydzieła baletowe XIX wieku: Jezioro łabędzie, Śpiącą królewnę i Dziadka do orzechów. Do czasów obecnych stanowią one fundament repertuaru klasycznych zespołów baletowych na całym świecie. Wiele prac Petipy otrzymało układy choreograficzne z myślą o studentach Cesarskiej Szkoły Baletowej[7].

Innymi znanymi mistrzami baletu, którzy uczyli w tym czasie w szkole byli Enrico Cecchetti i Christian Johannson. Synteza eleganckiego stylu francusko-rosyjskiego Johannsona oraz wielka radość szkoły włoskiej dały w efekcie całe pokolenie tancerzy, których nazwiska są synonimem wielkości rosyjskiego baletu: Anna Pawłowa, Tamara Karsawina i Wacław Niżyński[7].

XX wiek | edytuj kod

Wybitnym absolwentem, który w 1898 roku opuścił mury szkoły, był Michaił Fokin[8]. Układy choreograficzne, które stworzył (Chopiniana, Ognisty ptak, Pietruszka) stały się zapowiedzią nowej ery w tańcu klasycznym. Nauczał on w szkole w latach 1904-1916, a jego uczniowie byli pierwszymi interpreterami jego choreografii. W 1921 roku szkołę ukończył George Balanchine, międzynarodowej sławy choreograf i założyciel New York City Ballet. Wśród innych wybitnych absolwentów, którzy ukończyli szkołę w pierwszych dekadach XX wieku wymienić należy: Fiodora Łopuchowa, Leonida Ławrowskiego, Jurija Grigorowicza, Olga Winogradowa[7].

Okres II wojny światowej | edytuj kod

 Osobny artykuł: Blokada Leningradu.

W czasie II wojny światowej nauczyciele i uczniowie szkoły przeżyli trudne chwile, szczególnie w czasie blokady miasta, która trwała niemal 2 lata i 5 miesięcy (od d 8 września 1941 do 27 stycznia 1944 roku). Zginęło w tym czasie ponad milion mieszkańców Leningradu[9].

19 sierpnia 1941 roku rozpoczęto ewakuację Leningradzkiej Szkoły Choreografii oraz Leningradzkiego Państwowego Akademickiego Teatru Opery i Baletu im. S. M. Kirowa do położonego w odległości ok. 1500 km od Sankt Petersburga (w linii prostej) miasta Perm (który wówczas nazywał się Mołotow). Zakończyła się ona 29 sierpnia. Studenci zostali rozlokowani w wiosce Płatoszino (ros. Платошино), znajdującej się ok. 40 km od Permu. Warunki były bardzo ciężkie. Uczniowie zamieszkali w chacie bez okien, ciężko pracowali na polu, a z uwagi na niedostateczną ilość produktów wydawano im bardzo skromne racje żywnościowe[10].

W latach 1941-1945, po ewakuacji, w budynku nr 2 Leningradzkiej Szkoły Choreografii mieściła się siedziba Leningradzkiego Okręgu Wojskowego. Specjalnie w tym celu pośrodku budynku wybudowano betonowy bunkier[6].

Zimą uczniowie zostali przeniesieni do miejscowości Polazna – 45 km od Permu i 22 km od najbliższej stacji kolejowej. Warunki zakwaterowania panujące w tym miejscu były lepsze – dzieci zostały rozlokowane w drewnianych i kamiennych budynkach ze stołówką. Z Mołotowa w celu dawania lekcji przyjechali pedagodzy Leningradzkiej Szkoły Choreografii (N.A. Kamkowa, L.M. Tjuntina i W.P. Mej). Uczniowie chodzili do wiejskiej szkoły, gdzie pobierali lekcje u miejscowych i swoich nauczycieli[10].

13 kwietnia 1942 roku, uwolniwszy się z blokady Leningradu, do Mołotowa przybyła wycieńczona Agrippina Waganowa. Była bardzo słaba, ale natychmiast przystąpiła do pracy – udała się do Polazny, aby zorganizować klasy. Po kilku miesiącach z Leningradu przybył Nikołaj Pawłowicz Iwanowski, były dyrektor artystyczny Leningradzkiej Szkoły Choreografii, który został mianowany dyrektorem. Przedstawienie egzaminacyjne odbyło się 6 czerwca 1942 roku na scenie Mołotowskiego Teatru Opery i Baletu. Przed jego rozpoczęciem M.Ch. Frangopulo przybliżył historię Leningradzkiej Szkoły Choreografii dodając, że „prawie wszyscy mistrzowie baletu ZSRR byli uczniami szkoły”[10].

W grudniu 1942 roku uczniowie zostali przeniesieni do Mołotowa, gdzie w lutym następnego roku rozpoczęli nauczanie w budynku położonym na obrzeżach miasta. 19 czerwca 1943 roku Agrippina Waganowa otrzymała tytuł profesora choreografii oraz została zaproszona do Moskwy w celu prowadzenia klasy baletowej zorganizowanej przy Teatrze Bolszoj. 24 listopada weszła w skład nowego kierownictwa tego teatru. W zastępstwie Waganowej opiekę nad uczniami w Mołotowie objęła Ałła Szelest[10].

Przedstawienia finałowe kończące rok szkolny (a jednocześnie pożegnalne, uroczyście kończące pobyt poza Leningradem) odbyły się w dniach 30 czerwca i 1 lipca 1943 roku. Kilka miesięcy później większość uczniów została zaproszona do Moskwy, aby uczestniczyć w wieczorze pokazu młodych talentów, który miał miejsce 8 listopada 1943 roku w Sali Koncertowej im. Piotra Iljicza Czajkowskiego[10].

W czerwcu 1944 roku uczniowie wrócili do miasta nad Newą. Szkoła została zorganizowana na nowo w tym samym miejscu – w gmachach przy ul. Architekta Rossiego. Po kilku tygodniach dali przedstawienie na scenie Państwowego Akademickiego Małego Teatru Operowego (obecnie Teatr Michajłowski)[10].

16 sierpnia 1944 roku rozpoczęto nabór do Leningradzkiej Szkoły Choreografii. Na 50 przygotowanych miejsc wpłynęło 150 podań o przyjęcie. Przedstawienia absolwentów odbyły się 4 i 9 grudnia 1944 na scenie Leningradzkiego Państwowego Akademickiego Teatru Opery i Baletu im. S. M. Kirowa. Ta tradycja nie została przerwana do czasów obecnych i te występy corocznie odbywają się na deskach renomowanego Teatru Maryjskiego, którego obecna nazwa została przywrócona w 1992 roku[10].

Lata powojenne (druga połowa XX wieku) | edytuj kod

W późnych latach 50-tych i 60-tych, trzech absolwentów szkoły, którzy zdobyli międzynarodową sławę i uznanie, rozpoczęło karierę sceniczną od występów w Leningradzkim Państwowym Akademickim Teatrze Opery i Baletu im. S. M. Kirowa (obecnie Teatr Maryjski): Rudolf Nuriejew, Natalija Makarowa i Michaił Barysznikow. Dzisiejszymi gwiazdami światowego baletu są inni absolwenci szkoły: Diana Wiszniowa, Uljana Łopatkina, Julija Machalina, Faruch Ruzimatow[7].

Władze | edytuj kod

Rektorem Akademii Baletu Rosyjskiego im. Agrippiny Waganowej jest obecnie Nikołaj Tsiskaridze, były tancerz Teatru Bolszoj i Teatru Maryjskiego. Dyrektorem artystycznym Akademii jest Żanna Ajupowa, była balerina Teatru Maryjskiego[7].

System dydaktyczny | edytuj kod

Na terenie uczelni znajduje się 14 profesjonalnie przygotowanych (m.in. nagłośnienie, odpowiednie posadzki) sal tanecznych. Jedna z nich nosi imię Mariusa Petipy, nazwanej tak w celu upamiętnienia tego wybitnego baletmistrza, który tworzył w niej swoje układy choreograficzne[11].

Przedmioty wykładane na Akademii | edytuj kod

Przedmioty taneczne | edytuj kod

  • taniec klasyczny[12]
  • taniec charakterystyczny[12]
  • pas de deux[12]
  • taniec historyczny[12]
  • sztuka gry i mimika[12]
  • taniec nowoczesny[12]
  • produkcja sceniczna[12]

Przedmioty ogólne | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Большая Российская энциклопедия, T. 1. А — Анкетирование. 2005, s. 766. ISBN 5-85270-329-X.
  2. People of the Vaganova Ballet Academy. Nikolai Tsiskaridze. Principal of the Vaganova Ballet Academy (ang.). vaganovaacademy.ru. [dostęp 2016-09-12].
  3. Состав Учёного совета. Цискаридзе Николай Максимович (ros.). vaganovaacademy.ru. [dostęp 2016-09-12].
  4. Agrippina Vaganova. Russian ballerina (ang.). britannica.com. [dostęp 2016-09-12].
  5. Академия Русского балета имени А. Я. Вагановой (ros.). ria.ru, 26 października 2013. [dostęp 2016-09-12].
  6. a b История Зданий (ros.). vaganovaacademy.ru. [dostęp 2016-09-18].
  7. a b c d e f g h i History of the Vaganova Ballet Academy (ang.). vaganovaacademy.ru. [dostęp 2016-09-12].
  8. А. Деген, И. Ступников: Михаил Михайлович Фокин (ros.). belcanto.ru. [dostęp 2016-09-12].
  9. David Glantz: The Siege of Leningrad 1941–44: 900 Days of Terror. Zenith Press, Osceola, WI. ISBN 0-7603-0941-8.
  10. a b c d e f g Ленинградское хореографическое училище в эвакуации (ros.). vaganovaacademy.ru. [dostęp 2016-09-18].
  11. Dance studios (ros.). vaganovaacademy.ru. [dostęp 2016-09-18].
  12. a b c d e f g Dance Teachers of the Academy (ros.). vaganovaacademy.ru. [dostęp 2016-09-18].
  13. a b c d e f g h i j Teachers of General Subjects (ros.). vaganovaacademy.ru. [dostęp 2016-09-18].

Bibliografia | edytuj kod

  • Большая Российская энциклопедия: В 30 т., Т. 1. А — Анкетирование, red. Ю. С. Осипов, С. Л. Кравец, 768 s., Moskwa 2005. ​ISBN 5-85270-329-X

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (uniwersytet):
Na podstawie artykułu: "Akademia Baletu Rosyjskiego im. Agrippiny Waganowej" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy