Akcent ostry


Akcent ostry w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Akcent ostry (akut, akcent silny) – znak diakrytyczny w postaci ukośnej kreski, o kształcie prostym lub nieznacznego klina, wznoszącej się od lewej do prawej (np. τό). Stosowany w alfabecie łacińskim, cyrylicy tylko do oznaczania akcentu i w alfabecie greckim tylko w samogłoskach. W tradycyjnej polskiej typografii akut jest bliższy pionu oraz nieco przesunięty na prawo od środka znaku[1].

Spis treści

Przyporządkowanie fonetyczne | edytuj kod

Samogłoski | edytuj kod

W przypadku samogłosek ten diakrytyk oznacza wydłużenie (á aː) lub przykładany do niej akcent np. hiszpańskie ánimo ['ɑ.ni.mo (nastrój, duch), animo ɑˈni.mo (witam) i animó ɑ.ni.'mo (powitał). Inne miejsce litery Á świadczy o zmianie znaczenia wraz ze zmianą akcentu.

Ten diakryt może zmieniać stopień otwarcia samogłoski, np. è ɛ i é e oraz ò ɔ i ó o w katalońskim i włoskim. Również w języku francuskim akut (fr. accent aigu), zapożyczony z pisowni greckiej, używany nad literą e (np. l’été), oznacza zmianę barwy samogłoski.

Jako oznaczenie tonu | edytuj kod

W niektórych językach służy również do oznaczania sylaby akcentowanej wypowiadanej w intonacji wznoszącej. Termin pierwotnie stosowany w odniesieniu do greki klasycznej (akcent toniczny w języku greckim już w starożytności został zastąpiony akcentem dynamicznym). Akcent akutowy spotykany był także m.in. w języku prasłowiańskim.

Spółgłoski | edytuj kod

W języku słowackim litery L i R oznaczają spółgłoski sylabotwórcze, które zachowują się w niektórych wypadkach jak samogłoski, więc występują też ich wydłużone odpowiedniki Ĺ i Ŕ.

W języku dolnołużyckim Ŕ oznacza miękkie r, np. cołnaŕ: (dopełniacz) cołnarja – pol. czółnarz.

W języku polskim i w łacince białoruskiej litery Ć ʨ Ń ɲ Ś ɕ Ź ʑ to zmiękczone odpowiedniki T(choć pisane przez C) N S Z.

W łacince ukraińskiej litery Ć D́ Ĺ Ń Ś T́ Ź to zmiękczone odpowiedniki C D L N S T Z.

Użycie | edytuj kod

W Unikodzie akcent ostry występuje w wersjach:

Przypisy | edytuj kod

  1. Polish Diacritics: Kreska: Not exactly acute.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Akcent ostry" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy