Albania Kaukaska


Na mapach: 40,36472°N 46,88222°E/40,364722 46,882222

Albania Kaukaska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Albania Kaukaska (orm. Աղվանք Aghvank[1][2], az. Qafqaz Albaniyası, part. Ardhan, pahl. Arran[3], arab. Al Ran[1][3], gr. Ἀλβανία[2]) – państwo historyczne, królestwo istniejące w starożytności na terenie obecnego Azerbejdżanu i południowej części Dagestanu.

Spis treści

Toponimia | edytuj kod

Jego nazwa, „Albania”, jest pochodzenia grecko-łacińskiego i oznacza w tych językach „górzysty kraj”[2]. Według Pliniusza stolicą królestwa była Qəbələ[4], obecnie pozostały po niej ruiny oraz nazwa jednego z rejonów administracyjnych Azerbejdżanu: Quabala. Strabon opisywał, że zamieszkują to królestwo ludy posługujące się 26 językami. Według Roberta Hewsena były to ludy ibero-kaukaskie, które być może dzięki warunkom terenowym (analogia z Baskami) nie uległy asymilacji przez Indoeuropejczyków, którzy zdominowali rozległe obszary Europy i Azji zachodniej[5].

Historia | edytuj kod

Królestwo powstało w IV wieku p.n.e. W 65 roku p.n.e. próbowali je podbić Rzymianie, zakusy te jednakże odparto, zadając najeźdźcom duże straty[6]. Przez pewien okres Albania była sojuszniczką Rzymu w jego starciach m.in. z Partami. W latach 252-253 kraj został podbity przez Sasanidów, stając się jedną z satrapii (satrapia Albanii)[7]. W roku 387 dokonano podziału Albanii między Sasanidów a Bizancjum[4]. W 451 r. miało miejsce nieudane powstanie przeciwko Persji. W 504 roku cała Albania została podbita przez Sabirów lub Chazarów, a następnie odbita przez szacha Kawada. Chazarowie zajęli ją ponownie w 552 roku i równie szybko utracili na rzecz Persów[8]. W połowie VII wieku przeszła pod panowanie arabskie, od tej pory nie używano już tej nazwy w kontekście regionu czy jednostki politycznej, nowi władcy zjednoczyli kraj z Armenią[7].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b V. Minorsky. Caucasica IV. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 15, No. 3. (1953), p. 504.
  2. a b c An Ethnohistorical Dictionary of the Russian and Soviet Empires, James StuartJ.S. Olson (red.), Lee BriganceL.B. Pappas (red.), Nicholas Charles JN.Ch.J. Pappas (red.), Westport, Conn.: Greenwood Press, 1994, ISBN 0-313-27497-5, OCLC 830163195 .
  3. a b C. E. Bosworth: Arrān (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
  4. a b M. L. Chaumont: Albania (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
  5. Robert H. Hewsen. „Ethno-History and the Armenian Influence upon the Caucasian Albanians,” in: Samuelian, Thomas J. (Hg.), Classical Armenian Culture. Influences and Creativity, Chicago: 1982, 27-40.
  6. Plutarch, The Parallel Lives. Pompey, 35.
  7. a b Ph. Gignoux: Anērān (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
  8. Jerzy Strzelczyk: Zapomniane narody Europy. Wrocław: Ossolineum, 2006, s. 192-193. ISBN 978-83-04-04769-3.
Kontrola autorytatywna (państwo historyczne):
Na podstawie artykułu: "Albania Kaukaska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy