Aleja Armii Ludowej w Warszawie


Na mapach: 52,220862°N 21,031296°E/52,220862 21,031296

Aleja Armii Ludowej w Warszawie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Wschodni odcinek ulicy, widok z placu Na Rozdrożu

Aleja Armii Ludowej – ulica w warszawskiej dzielnicy Śródmieście, będąca częścią Trasy Łazienkowskiej.

Spis treści

Przebieg | edytuj kod

Aleja Armii Ludowej jest częścią Trasy Łazienkowskiej. Rozpoczyna swój bieg jako przedłużenie mostu Łazienkowskiego, przy skrzyżowaniu z Wisłostradą. Prowadząc po estakadzie, mija górą rondo Sedlaczka (skrzyżowanie ulic Łazienkowskiej, Myśliwieckiej i Rozbrat) i pokonuje skarpę warszawską. Następnie, biegnąc w wykopie, krzyżuje się z Alejami Ujazdowskimi (plac Na Rozdrożu), a dalej przebiega bez powiązania pod ulicą Marszałkowską, i krzyżuje się dwupoziomowym skrzyżowaniem z ulicą Waryńskiego. Aleja kończy swój przebieg kolejnym dwupoziomowym skrzyżowaniem z aleją Niepodległości, gdzie przechodzi w ulicę Wawelską[2].

Historia | edytuj kod

Pierwsze plany budowy arterii komunikacyjnej na południu Warszawy na odcinku Opaczewska – pl. Na Rozdrożu, powstały w latach 30. XX wieku[3]. Wiązały się one z likwidacją lotniska mokotowskiego (przenoszone na Okęcie i Gocław) oraz toru wyścigów konnych (przenoszony na Służewiec). Nowej arterii planowano nadać imię Józefa Piłsudskiego[3].

W zmienionej wersji przedwojenne plany rozwijane były po 1945 roku. W trakcie budowy Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej (1950–1952) wytyczono aleję Armii Ludowej na przedłużeniu ulicy Wawelskiej do pl. Na Rozdrożu i zbudowano wzdłuż niej domy, jednak przestrzeń między nimi przez kilkanaście kolejnych lat pozostawała niezagospodarowana.

Prace budowlane nad Trasą Łazienkowską, w której przebieg włączono aleję Armii Ludowej, rozpoczęto w 1968 roku, lecz z powodu braku pieniędzy wkrótce je przerwano. Budowa została wznowiona w 1971 roku, a uroczyste otwarcie miało miejsce 22 lipca 1974 roku, w dniu trzydziestolecia PRL[3].

Do końca 2013 roku[4] posiadała kategorię drogi krajowej oraz stanowiła fragment miejskiego odcinka drogi nr 2 i trasy europejskiej E30.

Nazwa | edytuj kod

Nazwa alei upamiętnia Armię Ludową, konspiracyjną organizację zbrojną Polskiej Partii Robotniczej z okresu okupacji niemieckiej. Współpraca tej formacji z ZSRR sprawiła, że po transformacji ustrojowej 1989 pojawiły się propozycje zmiany nazwy alei. Podnoszono pomysł, by jej patronem został płk Ryszard Kukliński[5], lecz ostatecznie upamiętniono go ulicą na Białołęce, a aleja Armii Ludowej zachowała dotychczasową nazwę[6].

9 listopada 2017 wojewoda mazowiecki Zdzisław Sipiera wydał zarządzenie zastępcze w trybie przewidzianym przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki[7], zmieniające nazwę arterii z al. Armii Ludowej na ul. Lecha Kaczyńskiego. Zarządzenie weszło w życie 10 listopada 2017[8]. 16 listopada Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi na zarządzenie zastępcze do sądu administracyjnego[9].

11 stycznia 2018 rada przyjęła kolejną uchwałę, ponownie zmieniającą nazwę arterii z ul. Lecha Kaczyńskiego na Trasa Łazienkowska[10]. Uchwała weszła w życie 5 lutego[11], 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego, jednakże jej wykonanie zostało wstrzymane 7 lutego przez rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody[12][13]. 1 marca Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego[14]. 29 października 2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że wojewoda mazowiecki miał rację, stwierdzając nieważność uchwały Rady Miasta o zmianie nazwy ul. Lecha Kaczyńskiego na Trasę Łazienkowską[15].

28 maja 2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarządzenie zastępcze wojewody mazowieckiego z 9 listopada 2017[16][17][18]. Wojewoda mazowiecki zapowiedział wniesienie skargi kasacyjnej od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego[19]. 7 grudnia Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wojewody[20].

Przeciwko zmianie nazwy alei krytycznie wypowiedział się Piotr Osęka, który określił to „konfiskatą pamięci” przez IPN[21][22].

Ważniejsze obiekty | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Mapa Warszawy. mapa.um.warszawa.pl. [dostęp 2017-12-15].
  2. Mapa Warszawy. www.mapawarszawy.pl. [dostęp 2017-11-16].
  3. a b c Obwodnica Śródmieścia część południowa. Trasa Łazienkowska. SISKOM. [dostęp 2017-12-15].
  4. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 września 2013 r. w sprawie pozbawienia dróg kategorii dróg krajowych (Dz.U. z 2003 r. poz. 1153)
  5. Warszawa: ulica pułkownika Kuklińskiego zastąpi aleję Armii Ludowej?. polskieradio.pl, 9 lutego 2014. [dostęp 2017-11-16].
  6. Warszawa ma ulicę płk. Kuklińskiego. poland.us, 6 lipca 2014. [dostęp 2017-11-16].
  7. Dz.U. z 2018 r. poz. 1103.
  8. Zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2017 r. w sprawie nadania nazwy ulicy. 2017-11-10. [dostęp 2017-11-10].
  9. Uchwała nr LVII/1472/2017 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 16 listopada 2017 r. w sprawie wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze. bip.warszawa.pl. [dostęp 2017-11-23].
  10. Rada Warszawy: Trasa Łazienkowska zamiast ulicy Lecha Kaczyńskiego. 2018-01-11. [dostęp 2018-01-12].
  11. Uchwała nr LX/1578/2018 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. 2018-01-22. [dostęp 2018-02-16].
  12. Wojewoda odkręcił decyzję radnych. Kaczyńskiego, nie Trasa Łazienkowska. 2018-01-23. [dostęp 2018-01-29].
  13. Rozstrzygnięcie nadzorcze nr WNP-I.4131.8.2018 Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 lutego 2018 r.. 2018-02-12. [dostęp 2018-02-16].
  14. Uchwała nr LXII/1664/2018 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze. bip.warszawa.pl. [dostęp 2018-04-09].
  15. Sygnatura akt II SA/Wa 606/18, wyrok z 29 października 2018 Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska, WSA: Radni złamali prawo zmieniając aleję Lecha Kaczyńskiego na Trasę Łazienkowską WSA przyznał rację wojewodzie, że Rada nie uzyskała opinii IPN ani wojewody na zmianę nazwy ulicy, a to jest przesłanką, którą powinni spełnić radni. A zatem naruszyli prawo w istotny sposób.
  16. Wyrok Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2075/17
  17. Komunikat w sprawie skarg na zarządzenia zastępcze Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie zmian nazw ulic położonych w m.st. Warszawa w związku z ustawą o zakazie propagowania komunizmu. bip.warszawa.wsa.gov.pl, 28 maja 2018. [dostęp 2018-06-14].
  18. Sąd: nie będzie ulicy Lecha Kaczyńskiego w Warszawie. tvnwarszawa.tvn24.pl, 28 maja 2018. [dostęp 2018-05-28].
  19. Wyroki WSA ws. zarządzeń zastępczych – Wojewoda złoży skargi kasacyjne do NSA. mazowieckie.pl, 30 maja 2018. [dostęp 2018-06-14].
  20. Nieudana dekomunizacja. Nie będzie ulicy Lecha Kaczyńskiego. tvnwarszawa.tvn24.pl, 7 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-07].
  21. IPN chciał „skonfiskować pamięć”. Ta ekspertyza obroniła ulice Warszawy przez szaloną dekomunizacją. Archiwum Osiatyńskiego. [dostęp 2019-10-05].
  22. Dekomunizacja ulic w Warszawie. Ekspertyza historyka – OKO.press. oko.press. [dostęp 2019-10-05].
Na podstawie artykułu: "Aleja Armii Ludowej w Warszawie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy